Süresiz yoksulluk nafakasına ilişkin AYM iptal kararı, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Ancak bu karar, nafaka süresini evlilik süresine göre otomatik belirleyen yeni bir kanun getirmedi. TMK 175’teki “süresiz olarak” ibaresinin iptali 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Bu nedenle kararın yayımlanması ile Adalet Bakanlığının hazırlığını açıkladığı yeni nafaka modelinin kanunlaşması farklı aşamalardır. 7 Ekim 2026 itibarıyla “evlilik kaç yıl sürdüyse nafaka da o kadar yıl ödenir” şeklinde kesin bir hesap yapılamaz.
İçindekiler
Yeni nafaka düzenlemesinde hangi değişiklik planlanıyor?
Açıklanan değişiklik, boşanma sonrasında eşe ödenen yoksulluk nafakasının süresine ilişkindir. Adalet Bakanlığının yayımladığı açıklamada, hâkime tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kusur durumları ve olayın koşullarına göre nafaka süresini belirleme yetkisi verilmesi planlandığı belirtiliyor.
Bu açıklamadaki model, bütün dosyalarda aynı süreyi uygulayan bir sistem değildir. Hâkim, koşullar gerektiriyorsa süresiz nafakaya da karar verebilecektir. Dolayısıyla hazırlığın “süresiz nafaka her durumda yasaklanacak” şeklinde anlatılması da açıklamanın kapsamını aşar. Hangi ölçütlerin kanunda nasıl düzenleneceği ise kabul edilecek nihai metinle belli olacaktır.
Evlilik süresi nafaka süresini tek başına belirleyecek mi?
Evlilik süresi, yeni model tartışmasında değerlendirilebilecek unsurlardan biridir; tek başına bütün dosyaların sonucunu belirleyen bir formül değildir. Anayasa Mahkemesinin 4 Haziran 2026 tarihli, E.2025/156 ve K.2026/131 sayılı kararının gerekçesinde evliliğin süresi yanında eşlerin yaşı, sağlık durumu, sosyal ve ekonomik koşulları ile çalışma hayatına katılma imkânı da ele alınmıştır.
Mahkemenin bu değerlendirmesi, evlilik yıllarını nafaka yıllarına dönüştüren yeni bir cetvel getirmez. Ayrıca kararın gerekçesi ile hazırlanması planlanan kanunun hükümleri birbirinden ayrılmalıdır. Örneğin kısa süren bir evlilikte ciddi sağlık sorunu bulunan kişinin durumu ile kendi geçimini sağlayabilecek kişinin durumu aynı değildir. Bu örnek, belirli bir süre veya nafaka hakkı vaat etmeden, yalnız evlilik tarihleriyle sonuca varılamayacağını gösterir.
Üç, beş veya on yıllık nafaka sınırları kesinleşti mi?
Haberlerde ve sosyal medyada yer alan yıl sınırları, yürürlüğe girmiş bir kanun metniyle doğrulanmadan mahkemelerin uygulayacağı süreler olarak sunulamaz. İncelenen Bakanlık açıklamasında, her evlilik süresine karşılık gelen zorunlu bir nafaka yılı tablosu bulunmuyor. Bu nedenle “üç yıllık evlilikte şu kadar, beş yıllık evlilikte bu kadar nafaka ödenir” şeklinde kesin hesap yapmak için yeterli hukuki dayanak yoktur.
Bir hazırlık veya siyasi açıklamanın kanun hâline gelmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekir. Meclise sunulan teklifin içeriği, kabul edilen kanun ve yürürlük maddesi ayrı ayrı incelenmelidir. Bir paketin açıklanan sunum takvimi, nafaka hükümlerinin aynı tarihte uygulanmaya başlayacağı anlamına gelmez.
Resmî Gazete’de yayımlanan AYM kararı ne zaman yürürlüğe girecek?
Anayasa Mahkemesi yeni bir nafaka sistemi kurmadı; Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. İptal hükmünün yürürlüğü, yayımından başlayarak dokuz ay ertelendi; bu takvim 30 Haziran 2027 tarihine karşılık geliyor.
Bu tarih, yeni bir kanunun mutlaka o gün yürürlüğe gireceği veya mevcut bütün nafakaların o gün sona ereceği anlamına gelmez. Daha önce yürürlüğe girebilecek bir kanunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir. İptalin kapsamı ve mevcut kararlar bakımından sonuçları, AYM’nin süresiz nafaka kararı hakkındaki yazıda ayrıca açıklanmıştır.
Bugün kısa evlilik nedeniyle nafakaya süre konulabilir mi?
Yeni modelin açıklanması, bugün yürürlükte bulunan düzenlemenin ve yerleşik uygulamanın kendiliğinden değiştiği anlamına gelmez. TMK 175 uyarınca, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın talebi, kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması ve diğer eşin mali gücü birlikte değerlendirilir. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması şart değildir.
AYM kararında da belirtildiği üzere yerleşik yargısal uygulama, irat biçimindeki yoksulluk nafakasının evlilik kısa sürdü diye belirli bir yılla sınırlandırılmasını kabul etmemektedir. Bu yaklaşım ile nafakanın toptan ödenmesinin değerlendirilmesi farklı konulardır. Ayrım, kısa evlilikte aylık nafakanın süresi ve toptan ödeme hakkındaki Yargıtay incelemesinde ele alınmıştır.
Yeni kanun eski nafaka kararlarına uygulanacak mı?
Henüz kesinleşmiş bir yeni sistem varmış gibi, eski kararların hangi süreye dönüştürüleceği söylenemez. Devam eden davalar, kesinleşmiş hükümler ve gelecekte açılacak davalar bakımından uygulanacak düzenleme, yeni kanunun yürürlük ve geçiş hükümlerine göre değerlendirilecektir. Bugünden bütün mevcut nafakaların evlilik süresine göre yeniden hesaplanacağını söylemek doğru değildir.
Açıklanan hazırlık, nafaka ödemesini tek taraflı durdurmak için hukuki dayanak oluşturmaz. Mevcut nafakanın sonradan sona ermesi veya mahkemece kaldırılması ayrı şartlara bağlıdır. Bu şartlar, nafakanın kaldırılması davası yazısında incelenmiştir.
Çocuk için ödenen nafaka da evlilik süresiyle mi sınırlanacak?
Eşe ödenen yoksulluk nafakasıyla çocuk için ödenen iştirak nafakası aynı hukuki kurum değildir. AYM’nin iptal ettiği ibare, TMK 175’teki yoksulluk nafakasına ilişkindir; çocuk nafakasını düzenleyen hükümlerin iptali söz konusu değildir. Açıklanan süre tartışmasından, çocuk nafakasının evlilik yıllarıyla sınırlanacağı sonucu çıkarılamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yürürlüğe girmiş ve doğrulanmış bir süre formülü bulunmadan hazırlanan hesaplayıcılar, ödenecek nafaka süresini kesin biçimde belirleyemez. Bir hesaplama aracının verdiği sonuç, mahkeme kararı veya yürürlükteki kanun hükmü yerine geçmez.
Hayır. Süre, ödemenin ne kadar devam edeceğine; miktar ise ödenecek tutara ilişkindir. TMK 176 kapsamında tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi nedeniyle miktarın artırılması ya da azaltılması, süre tartışmasından ayrı değerlendirilir.
Avukat Görüşü
Bir nafaka dosyası yalnız evlilik ve boşanma tarihleri üzerinden değerlendirilemez. Gelir ve zorunlu gider belgeleri, sağlık kayıtları, eğitim ve meslek geçmişi ile evlilik sırasında çalışmaya ara verilmesinin nedenleri birlikte incelenmelidir. Bu belgeler, geçim ihtiyacını ve çalışma imkânını somutlaştırır. Nafaka ödeyen tarafın mali gücü de aynı dosyada ortaya konulmalıdır.
Yeni düzenleme bakımından ilk yapılacak iş, bir haberden süre hesaplamak yerine teklifin ve kabul edilen kanunun geçiş hükümlerini okumaktır. Mevcut dosyada verilmiş hüküm, kararın kesinleşme durumu ve talebin hangi nafaka türüne ilişkin olduğu belirlenmeden yeni sistemin kişiye etkisi hakkında güvenilir bir sonuç çıkarılamaz.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişebilir; yeni kanunun nihai metni ve geçiş hükümleri doğrulanmadan belirli bir nafaka süresi veya mevcut kararların değişeceği söylenemez.
Av. Arb. M. Fatih Yavaş, Bursa Maya Hukuk Bürosu’nun kurucu avukatıdır. Bursa'da başta aile hukuku ve boşanma davaları olmak üzere velayet, nafaka, mal paylaşımı, soybağı, miras, icra, gayrimenkul, ceza ve ticaret hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir. Gerçek ve tüzel kişilere dava ve icra takipleri, hukuki danışmanlık ve uyuşmazlıkların çözümüne yönelik avukatlık hizmeti sunmaktadır. Her dosyayı kendi hukuki ve fiili özellikleri çerçevesinde değerlendirerek, müvekkillerine sürecin her aşamasında özenli, şeffaf ve etkin hukuki destek sunmaktadır.