Babalık Davası

Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile biyolojik babası arasındaki soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlayan davadır. Dava kabul edilirse babanın kim olduğu hukuken belirlenir, çocuğun nüfus kaydı düzeltilir ve çocuk babasından nafaka isteme ve ona mirasçı olma gibi haklar kazanır. Dava Türk Medeni Kanunu’nun 301 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir; uygulamada sonucu çoğu zaman DNA incelemesi belirler.

Soybağı kurulmadıkça çocuğun kimliğini bilme hakkı, bakım ve eğitim giderlerinin babası tarafından karşılanması ve babasına mirasçı olması hukuken güvence altına alınamaz. Bu nedenle babalık davası yalnız tarafları değil kamu düzenini de ilgilendiren davalardandır.

Babalık davası hakkında kısa bilgiler

Babalık davasıyla ilgili temel bilgiler şunlardır:

• Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile biyolojik baba arasında soybağı kurulmasını sağlar.
• Davada en önemli delil çoğu zaman DNA incelemesidir.
• Dava sonucunda çocuk ile baba arasında resmi soybağı kurulur.
• Çocuk; miras, nafaka ve diğer yasal haklardan yararlanabilir.
• Dava aile mahkemesinde açılır.
• Anne davayı doğumdan itibaren bir yıl içinde açmalıdır; çocuğun dava hakkı ise herhangi bir süreye bağlı değildir.

Babalık davası nedir?

Babalık davası, evlilik dışında doğan bir çocuk ile biyolojik babası arasında hukuki soybağı kurulmasını amaçlayan davadır. Soybağı, çocuğu anne ve babasına bağlayan ve nafaka ve mirasçılık gibi sonuçlar doğuran hukuki bağdır. Anne ile çocuk arasındaki soybağı doğumla kendiliğinden kurulur. Baba ile çocuk arasındaki soybağı ise ancak kanunun saydığı yollardan biriyle kurulur.

Bu yollar şunlardır:

• Babanın çocuğun annesiyle evli olması veya doğumdan sonra onunla evlenmesi,
• Babanın çocuğu tanıması,
• Hâkimin babalık davasında soybağını kurması.

Babalık davası ile tanıma arasındaki fark nedir?

Tanıma, babanın çocuğu kendi iradesiyle kabul etmesidir. Nüfus müdürlüğüne veya mahkemeye yazılı başvuruyla, noterde düzenlenen resmî senetle ya da vasiyetnameyle yapılır ve dava açılmasını gerektirmez.

Baba çocuğu tanımıyorsa anne veya çocuk mahkemeye başvurur ve soybağı babalık davası sonunda hâkim kararıyla kurulur. Tanımanın şekli, iptali ve soybağının reddiyle karşılaştırması tanıma, babalık davası ve soybağının reddi arasındaki farklar yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Babalık davasını kimler açabilir?

Türk Medeni Kanunu’nun 301. maddesine göre babalık davasını yalnız anne ve çocuk açabilir. Biyolojik baba olduğunu düşünen erkek kendi adına babalık davası açamaz; çocukla soybağı kurmak istiyorsa tanıma yoluna başvurur.

Anne

Çocuğun annesi babalık davasını çocuk adına değil, kendi adına açar. Anne, doğum nedeniyle katlandığı bazı giderlerin karşılanmasını da aynı dava içerisinde talep edebilir.

Çocuk

Çocuk da babalık davasını kendi adına açabilir. Bu hak annenin dava açıp açmamasından bağımsızdır.

Çocuk küçükse dava yasal temsilcisi aracılığıyla yürütülür. Anne ile çocuğun menfaatleri çatışıyorsa çocuğu davada temsil etmesi için kayyım atanır.

Kimlere karşı babalık davası açılır?

Babalık davası, biyolojik baba olduğu ileri sürülen erkeğe karşı açılır. Bu kişi ölmüşse dava onun mirasçılarına karşı açılır.

Mahkeme, babalık davasını Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar eder. Çocuğa kayyım atanmışsa, dava anne tarafından açıldığında kayyıma, kayyım tarafından açıldığında anneye de ihbar yapılır.

Babalık davası hangi çocuklar için açılır?

Babalık davası, kural olarak evlilik dışında doğan çocuklar için açılır. Çünkü evlilik içinde doğan çocuklarda kanun gereği babalık karinesi uygulanır. Buna göre evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden itibaren belirli süre içinde doğan çocuğun babası koca kabul edilir.

Evlilik dışında doğan çocukta ise baba yönünden böyle bir karine bulunmaz. Bu nedenle baba çocuğu tanımamışsa veya anne ile evlenerek soybağı kurulmamışsa, çocuğun baba ile hukuki bağının kurulması için babalık davası açılması gerekir.

Babalık davası özellikle şu durumlarda gündeme gelir:

• Çocuk evlilik dışında doğmuşsa,
• Baba çocuğu tanımayı reddediyorsa,
• Baba çocuğun kendisinden olmadığını ileri sürüyorsa,
• Anne çocuğun babasının kim olduğunu ispatlamak istiyorsa,
• Çocuk biyolojik babasıyla hukuki bağ kurmak istiyorsa,
• Babanın ölümü nedeniyle miras hakkı gündeme gelmişse,
• Nüfus kaydında baba hanesi boşsa.

Babalık davası açılmadan önce nelere dikkat edilmelidir?

Babalık davası açılmadan önce yalnızca biyolojik bağ iddiası değil, çocuğun mevcut nüfus kaydı, annenin medeni hali, doğum tarihi, varsa evlilik tarihleri, önceki tanıma işlemleri ve hak düşürücü süreler birlikte değerlendirilmelidir.

Dava açmadan önce özellikle şu hususlar kontrol edilmelidir:

• Çocuk evlilik içinde mi, evlilik dışında mı doğmuştur?
• Çocuğun nüfus kaydında baba adı var mıdır?
• Nüfusta görünen baba biyolojik baba olduğu iddia edilen kişi midir?
• Anne doğum tarihinde evli midir?
• Çocuk başka bir erkek tarafından tanınmış mıdır?
• Biyolojik baba olduğu iddia edilen kişi hayatta mıdır?
• Dava anne tarafından mı, çocuk tarafından mı açılacaktır?
• Hak düşürücü süre sorunu var mıdır?
• DNA incelemesi yapılabilecek kişiler belli midir?
• Nafaka ve doğum giderleri de talep edilecek midir?

Bu sorular yanıtlanmadan açılan davalarda usul hataları, süre itirazları ve yanlış taraf gösterme sorunları ortaya çıkabilir. Bu nedenle babalık davası hazırlanırken yalnızca dilekçe yazılması yeterli değildir. Önce hukuki yolun doğru belirlenmesi gerekir.

Babalık davasında görevli mahkeme

Babalık davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde dava, aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülür. Bu durumda dava dilekçesinde mahkemenin aile mahkemesi sıfatıyla görev yapacağı belirtilmelidir.

Görev konusu kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle mahkeme, görevli olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden değerlendirir.

Yanlış mahkemede açılan dava zaman kaybına neden olabilir. Babalık davası hak düşürücü sürelerle bağlantılı olabileceğinden, davanın en başta görevli mahkemede açılması önemlidir.

Babalık davasında yetkili mahkeme

Babalık davasında yetkili mahkeme, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesidir.

Bu düzenleme sayesinde dava yalnızca davalının yerleşim yerinde açılmak zorunda değildir. Anne veya çocuk, dava ya da doğum tarihinde oturdukları yerdeki aile mahkemesinde de dava açabilir.

Örneğin çocuk ve annesi dava tarihinde Bursa’da oturuyorsa, biyolojik baba olduğu iddia edilen kişi başka bir şehirde yaşasa bile dava Bursa aile mahkemesinde açılabilir.

Babalık davasında hak düşürücü süre

Babalık davasında süre, davayı kimin açtığına göre değişir. Anne için kanunda bir yıllık hak düşürücü süre vardır; çocuğun dava hakkı ise herhangi bir süreye bağlı değildir. Hak düşürücü süre geçmişse mahkeme bunu taraflar ileri sürmese bile kendiliğinden dikkate alır ve davayı reddeder.

Annenin dava açma süresi

Anne, babalık davasını çocuğun doğumundan itibaren bir yıl içinde açmalıdır. Dava doğumdan önce, gebelik sürerken de açılabilir.

Çocuk başka bir erkekle soybağı içindeyse, örneğin annenin kocasının çocuğu olarak nüfusa yazılmışsa, bir yıllık süre bu bağın ortadan kalktığı tarihte başlar. Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa anne, bir yıl geçtikten sonra da bu sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir ay içinde dava açabilir. Bu kurallar Türk Medeni Kanunu’nun 303. maddesinde yer alır.

Çocuğun dava açma süresi

Kanunun ilk hâlinde çocuk için de bir yıllık süre öngörülmüştü. Anayasa Mahkemesi bu süreyi 27.10.2011 tarihli, E.2010/71, K.2011/143 sayılı kararıyla iptal etti ve iptal 7 Şubat 2013’te yürürlüğe girdi. Haklı sebep hâlinde tanınan bir aylık ek süre de çocuk bakımından Anayasa Mahkemesinin E.2011/116, K.2012/39 sayılı kararıyla iptal edildi. Bu nedenle çocuk, ergin olduktan yıllar sonra da babalık davası açabilir; annenin süresini kaçırmış olması çocuğun davasını etkilemez.

Çocuk küçükse dava onun adına yasal temsilcisi veya atanan kayyım tarafından açılır. Çocuk ergin olduktan sonra davayı kendisi açabilir.

Babalık davası ile soybağının reddi davası arasındaki fark

Babalık davası, hukuken babası bulunmayan çocuk ile biyolojik babası arasında soybağı kurar. Soybağının reddi davası ise çocuğun mevcut hukuki babasıyla, çoğu zaman annenin kocasıyla arasındaki bağı ortadan kaldırır.

Çocuk nüfusta başka bir erkeğin çocuğu olarak kayıtlıysa bu bağ kaldırılmadan biyolojik babayla soybağı kurulamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 23.06.2026 tarihli ve E.2026/4203, K.2026/6984 sayılı kararında evlilik içinde doğmuş bir kişinin babalığına yönelik talebi bu nedenle babalık davası olarak değil, soybağının reddi davası olarak nitelendirmiştir.

Babalık davasında kayyım atanması

Babalık davasında çocuğun menfaatlerinin korunması için bazı hallerde kayyım atanması gerekir.

Özellikle anne ile çocuk arasında menfaat çatışması ihtimali varsa, çocuğun davada bağımsız şekilde temsil edilmesi gerekir.

Kayyım atanması gereken hallere örnek olarak şunlar gösterilebilir:

• Anne davayı açmak istemiyor ancak çocuğun menfaati dava açılmasını gerektiriyorsa,
• Anne ile çocuk arasında nafaka, tazminat veya temsil yönünden menfaat çatışması varsa,
• Çocuk adına yürütülen davada annenin tarafsız davranması beklenemiyorsa,
• Çocuğun hukuki statüsünün korunması için bağımsız temsilci gerekiyorsa.

Kayyım, annenin veya babanın değil çocuğun menfaatini esas alır ve davayı çocuk adına takip eder. Yargıtay, çocuğa atanan kayyımın çocuk lehine hükmedilen nafakanın miktarına karşı istinaf yoluna başvurabileceğini kabul etmiştir.

Babalık davasında dava dilekçesi nasıl hazırlanır?

Babalık davası dilekçesi, sıradan bir nüfus düzeltme dilekçesi gibi hazırlanmamalıdır. Çünkü dava hem soybağı hem nafaka hem de bazı mali talepler bakımından sonuç doğurabilir.

Dava dilekçesinde şu unsurlar açıkça yer almalıdır:

• Davacı ve davalı bilgileri,
• Çocuğun kimlik bilgileri,
• Annenin doğum ve medeni hal bilgileri,
• Davalı ile anne arasındaki ilişkinin dönemi,
• Çocuğun doğum tarihi,
• Davalının baba olduğuna ilişkin olgular,
• Mevcut deliller,
• DNA incelemesi talebi,
• Nüfus kaydının düzeltilmesi talebi,
• Varsa nafaka talebi,
• Varsa doğum giderleri ve diğer mali talepler,
• Hukuki sebepler,
• Açık ve net sonuç talepleri.

Dilekçede gereksiz kişisel anlatımlardan kaçınılmalı, iddia edilen olgular tarih sırasına göre yazılmalıdır. Davalı ile anne arasındaki ilişkiyi gösteren somut olayların yazılması, mahkemenin DNA incelemesine karar vermesini kolaylaştırır.

Babalık davasında harç ve masraflar

Babalık davası açılırken dava harcı, gider avansı ve tebligat masrafları yatırılır. DNA incelemesi yapılması halinde ayrıca bilirkişi ve Adli Tıp giderleri doğabilir.

Masraf miktarı davanın açıldığı tarihe, mahkemenin talep ettiği gider avansına, taraf sayısına ve yapılacak incelemelere göre değişir.

Davacı ekonomik olarak dava masraflarını karşılayamayacak durumdaysa adli yardım talebinde bulunabilir. Adli yardım kabul edilirse davacı DNA incelemesi dahil yargılama giderlerini başlangıçta ödemez; bu giderler geçici olarak Devlet tarafından karşılanır.

Yargılama sonunda harç, bilirkişi ve DNA inceleme giderleri ile vekâlet ücreti, davanın sonucuna göre mahkeme tarafından aleyhine hüküm kurulan tarafa yükletilir.

Babalık davasında ispat nasıl yapılır?

Babalık davasında mahkeme, davalı erkeğin çocuğun biyolojik babası olup olmadığını araştırır. Bu davalarda en güçlü delil DNA incelemesidir; ancak mahkeme yalnızca DNA raporuna bağlı kalmaz ve dosyadaki tüm delilleri birlikte değerlendirir.

Mahkeme, tarafların sunduğu belgeleri, tanık anlatımlarını, yazışmaları, birlikte yaşama olgusunu ve diğer tüm delilleri değerlendirir. Gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırabilir ve resmi kurumlardan bilgi isteyebilir.

Babalık davalarında amaç yalnızca tarafların beyanlarını karşılaştırmak değil, maddi gerçeğe ulaşmaktır. Bu nedenle hâkim, gerekli gördüğü araştırmaları kendiliğinden de yapabilir. Davalının babalığı kabul etmesi de tek başına yeterli değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.07.2005 tarihli ve E.2005/8436, K.2005/10489 sayılı kararında, delil toplanmadan yalnız davalının kabulüne dayanılarak verilen babalık hükmünü eksik inceleme gerekçesiyle kanun yararına bozmuştur.

DNA testi babalık davasında zorunlu mudur?

Kanunda her babalık davasında mutlaka DNA testi yapılacağına ilişkin açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Mahkeme delilleri değerlendirir ve gerekli görürse DNA incelemesine karar verir.

Uygulamada ise DNA testi, biyolojik babalığın tespitinde en güvenilir bilimsel yöntem olarak kabul edilir. Özellikle davalının babalığı kabul etmediği dosyalarda mahkemeler çoğunlukla genetik inceleme yaptırır.

DNA incelemesi nasıl yapılır?

Mahkeme DNA incelemesine karar verdiğinde taraflar ve çocuk, belirlenen tarihte ilgili kuruma yönlendirilir.

İnceleme çoğu zaman;

• Adli Tıp Kurumu,
• Adalet Bakanlığınca yetkilendirilen laboratuvarlar,
• Mahkemenin uygun gördüğü uzman kurumlar

tarafından gerçekleştirilir.

Genellikle ağız içinden alınan sürüntü örneğiyle DNA analizi yapılır. Bazı durumlarda kan örneği de alınabilir.

İnceleme sonucunda hazırlanan rapor doğrudan mahkemeye gönderilir. Raporda örneklerin kimlerden alındığı, kullanılan analiz yöntemi ve genetik eşleşmeye ilişkin sonuç yer alır. Taraflar raporu inceleyebilir ve rapora itiraz edebilir; mahkeme raporu yeterli görmezse ek rapor veya yeni bir inceleme isteyebilir.

Davalı DNA testine katılmazsa ne olur?

Bazı durumlarda davalı erkek DNA örneği vermek istemeyebilir veya incelemeye katılmaktan kaçınabilir.

Mahkeme, tarafların dürüstlük kuralına uygun davranmasını bekler. Haklı bir neden olmaksızın DNA incelemesinden kaçınılması, somut olayın özelliklerine göre davalı aleyhine değerlendirme yapılmasına neden olabilir.

Ancak sırf DNA örneği vermemek tek başına babalığın kesinleştiği anlamına gelmez. Hâkim, kaçınma davranışı ile dosyadaki diğer delilleri birlikte değerlendirerek karar verir.

Bu nedenle davalı açısından DNA incelemesine katılmamak çoğu zaman hukuki açıdan avantaj sağlamaz.

Babalık davasında bilirkişi incelemesi

Babalık davalarında yalnızca DNA incelemesi değil, gerektiğinde farklı bilirkişi incelemelerine de başvurulabilir.

Mahkeme, uyuşmazlığın çözümü için özel veya teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişi görevlendirebilir. Özellikle genetik inceleme raporları, sağlık kayıtlarının değerlendirilmesi veya teknik tespit gerektiren diğer hususlar bilirkişi tarafından incelenebilir.

Hâkim, bilirkişi raporunu dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirerek karar verir. Taraflar ise bilirkişi raporuna karşı itirazlarını yasal süresi içerisinde mahkemeye sunabilir.

Babalık davasında hangi deliller kullanılabilir?

DNA incelemesi en güçlü delil olmakla birlikte tek delil değildir. Mahkeme, biyolojik bağın varlığını araştırırken birçok farklı delilden yararlanabilir.

Örneğin;

• Tanık beyanları,
• Fotoğraf ve video kayıtları,
• Yazışmalar,
• Telefon mesajları,
• Sosyal medya paylaşımları,
• Birlikte çekilmiş görüntüler,
• Gebelik dönemine ilişkin belgeler,
• Hastane kayıtları,
• Seyahat kayıtları,
• Otel kayıtları,
• Resmi kurum kayıtları,
• Tarafların önceki beyanları

delil olarak ileri sürülebilir.

Delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir. Hukuka aykırı yollarla elde edilen delillerin değerlendirilip değerlendirilemeyeceği somut olayın özelliklerine göre mahkeme tarafından incelenir.

Tanık beyanları tek başına yeterli midir?

Tanık anlatımları babalık davasında önemli deliller arasında yer alır. Ancak tek başına tanık beyanıyla biyolojik babalığın kesin olarak ispat edildiği söylenemez.

Tanıklar;

• Tarafların birlikte yaşadığını,
• Aralarında duygusal ilişki bulunduğunu,
• Gebelik dönemindeki olayları,
• Davalının çocuğu sahiplendiğine ilişkin davranışlarını,
• Tarafların çevresine yaptığı açıklamaları

anlatabilir.

Mahkeme tanık anlatımlarını diğer delillerle birlikte değerlendirir. Özellikle DNA raporunun bulunduğu dosyalarda tanık beyanları destekleyici delil niteliği taşır.

Babalık davasında yargılama süreci nasıl işler?

Babalık davası açıldıktan sonra dava dilekçesi davalıya tebliğ edilir. Taraflar karşılıklı dilekçe aşamalarını tamamladıktan sonra ön inceleme duruşması yapılır.

Daha sonra mahkeme uyuşmazlık konularını belirler ve delillerin toplanmasına geçer.

Bu süreçte;

• Nüfus kayıtları getirtilir.
• Hastane kayıtları incelenebilir.
• Tanıklar dinlenebilir.
• Gerekirse bilirkişi görevlendirilebilir.
• DNA incelemesine karar verilebilir.
• Eksik görülen hususlar tamamlanır.

Tüm deliller toplandıktan sonra mahkeme kararını verir.

Babalık davası ne kadar sürer?

Babalık davalarının kesin bir sürede sonuçlanacağını söylemek mümkün değildir. Davanın süresi;

• Mahkemenin iş yüküne,
• Taraf sayısına,
• Tebligat işlemlerine,
• DNA incelemesinin ne kadar sürede tamamlandığına,
• Delillerin toplanma hızına,
• Tanık sayısına,
• Tarafların itirazlarına

göre değişebilir.

DNA raporunun gecikmesi veya yurt dışından bilgi beklenmesi gibi durumlar davanın uzamasına neden olabilir.

Babalık davasında geçici nafaka talep edilebilir mi?

Babalık davası devam ederken çocuğun bakım ve ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla belirli şartlar altında nafakaya ilişkin talepler gündeme gelebilir.

Mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek dosyanın özelliklerine göre değerlendirme yapar.

Verilecek karar belirlenirken;

• Çocuğun yaşı,
• Eğitim durumu,
• Sağlık giderleri,
• Tarafların ekonomik durumu,
• Yaşam standartları

gibi birçok unsur dikkate alınır.

Her dosyada geçici nafaka kararı verileceği söylenemez. Mahkeme somut olayın şartlarına göre karar verir.

Babalık davası sonucunda iştirak nafakası

Mahkemenin babalığa karar vermesiyle birlikte baba, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmakla yükümlü hale gelir.

İştirak nafakası belirlenirken;

• Çocuğun ihtiyaçları,
• Eğitim giderleri,
• Sağlık giderleri,
• Tarafların gelirleri,
• Ekonomik ve sosyal durum araştırmaları

birlikte değerlendirilir.

Nafaka miktarı her dosyada farklıdır. Kanunda sabit bir nafaka tutarı bulunmamaktadır.

Mahkeme, hakkaniyet ilkesini gözeterek çocuğun ihtiyaçlarını karşılayacak uygun bir miktara hükmeder.

Anne doğum giderlerini talep edebilir mi?

Türk Medeni Kanunu, belirli şartların varlığı halinde anneye doğum nedeniyle katlandığı bazı giderleri isteme hakkı tanımaktadır.

Örneğin;

• Doğum giderleri,
• Gebelik süresince yapılan bazı zorunlu harcamalar,
• Doğumdan sonraki belirli süreye ilişkin bakım giderleri

şartları oluşmuşsa babadan talep edilebilir.

Ancak bu taleplerin kapsamı ve miktarı her olayın özelliklerine göre değişir. Anne, yaptığı harcamaları mümkün olduğunca belgeyle desteklemelidir.

Mahkeme, sunulan belgeleri ve tarafların ekonomik durumunu birlikte değerlendirerek karar verir.

Babalık davasının kabul edilmesi hâlinde hangi sonuçlar doğar?

Mahkemenin babalık davasını kabul etmesiyle birlikte çocuk ile baba arasında hukuken soybağı kurulur. Kararın kesinleşmesiyle birlikte biyolojik ilişki yalnızca fiilî olmaktan çıkar ve hukuken de tanınmış olur.

Başlıca sonuçlar şunlardır:

• Çocuğun nüfus kaydı düzeltilir.
• Baba hanesine davalı erkeğin bilgileri işlenir.
• Çocuk babanın yasal mirasçısı olur.
• İştirak nafakası yükümlülüğü doğabilir.
• Çocuk babanın soyadını alabilecek hukuki duruma kavuşabilir.
• Sosyal güvenlik haklarından yararlanılması mümkün hale gelebilir.
• Baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hukuki süreçler işletilebilir.

Babalık davasında miras hakkı

Babalık davasının kabul edilmesinin en önemli sonuçlarından biri mirasçılık hakkıdır.

Soybağı kurulduktan sonra çocuk, diğer çocuklarla aynı hukuki statüye sahip olur. Kanun önünde evlilik içinde veya dışında doğmuş olmasının miras hakkı bakımından bir farkı bulunmaz.

Böylece çocuk;

• Babanın yasal mirasçısı olur.
• Saklı pay hükümlerinden yararlanabilir.
• Miras paylaşımına katılabilir.
• Gerekli şartların oluşması halinde miras davaları açabilir.
• Tereke üzerinde kanundan doğan haklarını kullanabilir.

Babalık hükmü soybağını kurar; miras payının alınması için açılacak davaların süre ve şartları ise miras hukukuna göre ayrıca incelenir.

Babalık davasında soyadı değişir mi?

Mahkemenin babalık kararı vermesiyle birlikte çocuk ile baba arasında resmi soybağı kurulur. Bunun soyadı üzerindeki etkisi ise yürürlükteki mevzuat ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Her babalık davasında soyadının otomatik olarak değişeceğini söylemek doğru değildir.

Soyadıyla ilgili işlemler yapılırken;

• Çocuğun yaşı,
• Mevcut nüfus kaydı,
• Anne ve babanın hukuki durumu,
• İlgili mevzuat hükümleri

birlikte dikkate alınır.

Bu nedenle soyadı konusunda ayrıca hukuki değerlendirme yapılması gerekebilir.

Babalık davası açılırken velayet değişir mi?

Babalık davasının konusu soybağının kurulmasıdır. Velayet ise ayrı bir hukuki kurumdur.

Bu nedenle babalık davasının açılmış olması tek başına velayetin değişeceği anlamına gelmez.

Mahkemenin babalık kararı vermesi sonrasında velayet, kişisel ilişki veya çocuğun teslimine ilişkin uyuşmazlıklar ortaya çıkarsa bunlar ayrıca değerlendirilir.

Her olayda temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.

Baba çocuğu görme hakkına sahip olur mu?

Babalık kararının kesinleşmesiyle birlikte baba ile çocuk arasında hukuki soybağı kurulmuş olur. Ancak baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulması ayrı bir konudur ve ayrıca karara bağlanır.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa aile mahkemesi;

• Çocuğun yaşı,
• Eğitim durumu,
• Sağlığı,
• Anne ve babanın yaşam koşulları,
• Çocuğun üstün yararı

gibi ölçütleri dikkate alarak kişisel ilişkiye ilişkin karar verebilir.

Babalık davası açıldıktan sonra baba çocuğu tanıyabilir mi?

Evet. Tanıma nüfus müdürlüğüne veya mahkemeye yazılı başvuruyla yapılabildiğinden davalı dava sürerken de çocuğu tanıyabilir. Geçerli bir tanımayla soybağı kurulmuş olur ve mahkeme davadaki talepleri bu yeni duruma göre değerlendirir.

Davalının yalnız duruşmada babalığı kabul ettiğini söylemesi ise tanıma yerine geçmez. Bu kabul, ispat bölümünde açıklandığı gibi babalık hükmü kurulmasına tek başına yetmez.

Baba ölürse babalık davası açılabilir mi?

Evet. Biyolojik baba olduğu ileri sürülen kişinin ölmüş olması babalık davası açılmasına engel değildir; bu durumda dava onun mirasçılarına karşı açılır. Annenin bir yıllık süresi bu durumda da geçerlidir.

Bu tür dosyalarda yalnızca soybağı değil;

• miras hukuku,
• nüfus kayıtları,
• DNA incelemesinin nasıl yapılacağı,
• taraf teşkili

gibi konular birlikte değerlendirilir.

Babalık davasında arabuluculuk zorunlu mudur?

Hayır. Babalık davası zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir; dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekmez ve dava doğrudan aile mahkemesinde açılır.

Babalık davasında zamanaşımı var mıdır?

Hayır. Babalık davasında zamanaşımı değil, hak düşürücü süre uygulanır. Zamanaşımı ancak davalı ileri sürerse dikkate alınır; hak düşürücü süreyi ise mahkeme kendiliğinden gözetir.

Bu nedenle annenin bir yıllık süresi ve yukarıda açıklanan ek süreler geçmişse, davalı itiraz etmese bile annenin davası reddedilir.

Babalık davası kararı kesinleşmeden uygulanır mı?

Hayır. Babalık kararı kesinleşmeden nüfusa işlenmez. Karar, istinaf ve temyiz süreleri geçtikten veya bu yollar sonuçlandıktan sonra kesinleşir.

Taraflar, kanundaki şartlar varsa karara karşı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı da şartları varsa temyiz yoluna gidilebilir.

Kesinleşmeden sonra karar nüfus müdürlüğüne bildirilir ve çocuğun kaydı karara uygun biçimde düzeltilir.

Baba yurt dışında yaşıyorsa babalık davası açılabilir mi?

Biyolojik babanın yurt dışında yaşıyor olması, tek başına babalık davası açılmasına engel değildir.

Uluslararası tebligat işlemleri, yabancı ülkelerde yapılacak delil toplama faaliyetleri ve gerekli görülen DNA incelemeleri uluslararası usul kuralları çerçevesinde yürütülebilir. Bu nedenle yurt dışında yaşayan kişilere karşı da şartların oluşması halinde Türkiye’de babalık davası açılması mümkündür.

Yabancılık unsuru bulunan davalarda tebligat ve delil toplama yabancı ülke makamları aracılığıyla yapıldığından yargılama daha uzun sürebilir.

Babalık davasından feragat edilebilir mi?

Soybağı kamu düzenini ilgilendirdiğinden tarafların bu davadaki usul işlemlerinin etkisi sınırlıdır. Annenin kendi davasından feragat etmesi çocuğun ayrı ve süreye bağlı olmayan dava hakkını ortadan kaldırmaz.

Mevzuat dayanağı

Babalık davasının dayanağı Türk Medeni Kanunu‘nun soybağına ilişkin hükümleridir. Davayı kimlerin kime karşı açabileceği ve davanın Cumhuriyet savcısı ile Hazineye ihbarı 301. maddede, annenin dava süresi 303. maddede düzenlenmiştir. Görevli mahkeme ise 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun’a göre aile mahkemesidir.

Bunun yanında yargılama sürecinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır. Delillerin toplanması, DNA incelemesi yapılması, bilirkişi görevlendirilmesi, tanık dinlenmesi ve istinaf ile temyiz süreçleri genel usul kurallarına tabidir.

Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi ve mahkeme kararının uygulanması aşamasında ise ilgili nüfus mevzuatı ve diğer özel düzenlemeler de dikkate alınır.

Yargıtay uygulaması

Yargıtay, soybağı davalarını kamu düzenine ilişkin davalar olarak görür ve mahkemeden maddi gerçeği kendiliğinden araştırmasını bekler. Bu yaklaşımın uygulamadaki iki sonucu, ispat ve soybağının reddiyle fark başlıklarında anılan 2. Hukuk Dairesi kararlarında görülür. Davalının kabulü delil toplanmadan hüküm kurmaya yetmez; çocuk başka bir erkekle soybağı içindeyse de önce bu bağın kaldırılması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Babalık davası için hangi nüfus belgesi gerekir?

Kanunda sayılmış bir belge listesi yoktur. Ancak çocuğun baba hanesinin boş olup olmadığı ve annenin doğum tarihindeki medeni hâli tam tekmil nüfus kayıt örneğinden görüldüğü için bu belgenin dava açılmadan önce alınması yararlıdır.

Babalık davasında avukat tutmak zorunlu mudur?

Hayır. Anne veya çocuğun yasal temsilcisi davayı avukat olmadan da açabilir. Ancak yanlış dava türü seçilir ya da annenin bir yıllık süresi kaçırılırsa dava reddedilebileceğinden bu noktalar dava açılmadan önce incelenmelidir.

Avukat Görüşü

Babalık davasında ilk bakılacak yer çocuğun baba hanesidir. Hane başka bir erkek adına doluysa önce o erkekle çocuk arasındaki bağ, soybağının reddi veya tanımanın iptali gibi kaydın dayanağına uygun bir davayla kaldırılır; boşsa annenin bir yıllık süresinin dolup dolmadığına bakılır. Süre dolmuşsa dava çocuk adına açılır ve bunun için gerekiyorsa çocuğa kayyım atanması istenir.

Uygulamada en sık görülen hatalar annenin süresinin kaçırılması, mevcut soybağı kaldırılmadan doğrudan babalık davası açılması ve DNA incelemesi için verilen tarihlerin takip edilmemesidir. Bu hatalar davanın reddine veya yargılamanın gereksiz yere uzamasına yol açabilir.

Babanın öldüğü dosyalarda dava bütün mirasçılara karşı açılmalı ve DNA incelemesinin hangi akrabalar üzerinden yapılabileceği dilekçe aşamasında düşünülmelidir. Davalı yurt dışındaysa tebligat ve örnek alma süresi yargılamayı uzatacağından bu işlemlerin dava açılır açılmaz başlatılması istenmelidir.

Bilgilendirme Notu

Bu sayfada yer alan bilgiler, Türk Medeni Kanunu, ilgili mevzuat ve yargı uygulaması esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, hukuki danışmanlık hizmeti niteliğinde değildir ve her somut olayın özelliklerine göre farklı hukuki değerlendirmeler yapılması gerekebilir.

Babalık davası açılmadan önce nüfus kayıtları, mevcut soybağı ilişkisi, annenin dava süresi ve deliller birlikte incelenmelidir.

Bu içerik Bursa Maya Hukuk Bürosu tarafından güncel mevzuat ve yargı uygulamaları dikkate alınarak hazırlanmıştır.