Yurt dışından Türkiye'deki avukata vekalet verme işlemleri

Yurt Dışından Türkiye’deki Avukata Vekalet Nasıl Verilir?

Yurt dışından avukata vekalet vermek için Türkiye’ye gelmek gerekmez. Vekaletname, bulunduğunuz ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti konsolosluğunda ya da o ülkenin noterinde düzenlenebilir. Yabancı noterin düzenlediği vekaletname ise Türkiye’de ancak apostil şerhi veya Türk konsolosluğunun onayıyla kullanılabilir; mahkemeye sunulacak vekaletname Türkçe değilse tercümesi de gerekir.

!
Önemli Bilgilendirme

Bu yazı, yurt dışından Türkiye’deki avukatlara çıkarılacak vekaletnameler hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.

Yakınlarınıza nasıl vekalet çıkaracağınız, konsolosluk randevusu, belge listesi ve işlem ücreti gibi konularda tarafımıza değil, doğrudan ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu ile iletişime geçmeniz gerekmektedir.

Bu konu hakkında büromuzla iletişime geçmemenizi rica ederiz.

Avukat, açtığı veya takip ettiği dava ve işlerde noterin düzenlediği ya da onayladığı vekaletnamenin aslını veya kendi onayladığı aslına uygun örneğini dosyaya koymak zorundadır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 76). Yurt dışında yaşayan biri için asıl soru bu yüzden Türkiye’deki mahkemenin ve resmî kurumların kabul edeceği vekaletnamenin nasıl hazırlanacağıdır.

Konsoloslukta vekaletname nasıl verilir?

Yabancı ülkelerdeki noterlik işlerini Türkiye Cumhuriyeti konsolosları görür. Noterlik Kanunu’nun 191 ve 192. maddelerine göre konsolos bu görevi konsolosluk binası içinde ve aynı Kanunun noterlik işlemlerine ilişkin hükümlerine göre yapar. Konsoloslukta düzenlenen vekaletname bu nedenle bir Türk makamının düzenlediği noterlik belgesidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 224. maddesindeki onay şartı “yabancı devlet makamlarınca hazırlanan” resmî belgeler içindir. Konsolosluk bir Türk makamı olduğu için kanaatimizce konsoloslukta düzenlenen vekaletnamede apostil veya ayrıca bir onay gerekmez.

Noterlik Kanunu’nun 198/A maddesi noterlik işlemlerinin güvenli elektronik imzayla yapılmasına izin verir; ancak irade beyanlarının alınmasına ilişkin işlemlerde ilgililerin noter huzurunda olmasını şart koşar. Aynı Kanunun 193. maddesi bu hükmü konsoloslar için de uygulanır kılar. Vekaletname, vekil atama iradesinin açıklandığı bir işlem olduğundan kanaatimizce bu şartın kapsamındadır; vekaletname için konsolosluğa şahsen başvurulur.

Başvurulacak yer, ikamet edilen bölgeden sorumlu Türkiye büyükelçiliği veya başkonsolosluğudur. Temsilcilik Konsolosluk İşlemleri portalından seçilir; vekaletname başvurusunun adımları portalın noterlik işlemleri sayfasında yer alır. Almanya’daki Berlin Başkonsolosluğu veya Hollanda’daki Rotterdam Başkonsolosluğu gibi temsilciliklerin kendi bilgi sayfaları bulunur. Randevu ve istenen belgeler başvurudan önce seçilen temsilciliğin güncel bilgi notundan kontrol edilmelidir.

Yabancı ülke noterinde verilen vekaletname Türkiye’de geçerli mi?

Geçerli olabilir; ancak Türkiye’de resmî belge sayılması için onay gerekir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 224. maddesine göre yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgenin Türkiye’de bu niteliği taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır; Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin tasdike ilişkin hükümleri saklıdır ve bunlardan biri aşağıda anlatılan Lahey Apostil Sözleşmesi’dir. Noterlik Kanunu’nun 195. maddesine göre de yabancı ülkede usulü uyarınca yapılan noterlik işleminin altındaki o ülkenin yetkili merciinin imza ve mührü konsolos tarafından onanır.

Bu kurallar vekaleti veren kişinin vatandaşlığına göre değil, vekaletnameyi düzenleyen makama göre uygulanır. Yabancı uyruklu bir kişi de kendi ülkesinin noterinde düzenlettiği vekaletnameyi, aşağıdaki onay ve tercüme şartlarını tamamlayarak Türkiye’de kullanabilir. Aile hukuku işlemlerinde vekâletnamenin şekil şartlarının yanında yabancı uyruklu biriyle Türkiye’de evlilik ve boşanma konusundaki şartlar da ayrıca incelenmelidir.

Ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ise ne gerekir?

Türkiye, yabancı resmî belgelerin tasdiki zorunluluğunu kaldıran 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır ve sözleşme Türkiye’de 1985’ten beri yürürlüktedir. Sözleşmeye taraf bir ülkede noterin düzenlediği vekaletname için Türk konsolosluğunun onayı aranmaz; bunun yerine belge, düzenlendiği ülkenin yetkili makamınca verilen apostil şerhini taşımalıdır. Yargıtay’a göre apostil, belgedeki imzanın, imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde belge üzerindeki mühür ve damganın o ülkenin yetkili makamınca tasdik edildiğini gösterir.

Apostil eksikliği yargılamanın kendisini etkileyebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, yabancı ülkede düzenlenen ve apostil şerhi taşımayan bir vekaletnamenin sunulduğu tanıma davasında ortada geçerli bir vekaletname bulunmadığını, bu nedenle vekile yapılan tebligatların geçerli sayılamayacağını belirtmiş ve davalının savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle hükmü bozmuştur.

Ülke sözleşmeye taraf değilse ne yapılır?

Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf olmayan bir ülkede noterin düzenlediği vekaletnamede önce o noterin bağlı bulunduğu resmî makam noterin imza ve mührünü onaylar; ardından bu makamın imza ve mührü o yerdeki Türk konsolosluğunca tasdik edilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, bu tasdik tamamlandıktan sonra vekaletnameyle işlem yapılabileceğini belirtmiştir. Belgenin düzenleneceği ülkenin sözleşmeye taraf olup olmadığı başvurudan önce o ülkenin yetkili makamından veya Türk temsilciliğinden öğrenilmelidir.

Yabancı dildeki vekaletname için tercüme gerekir mi?

Mahkemeye sunulacaksa evet. Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, belgenin tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır; mahkeme kendiliğinden veya diğer tarafın talebi üzerine belgenin resmî tercümesini de isteyebilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 223). Apostil yalnız imza, sıfat ve mührü doğrular, belgenin dilini değiştirmez. Bu yüzden apostilli ama yabancı dilde düzenlenmiş vekaletname mahkemede kullanılacaksa Türkçe tercümesi ayrıca hazırlanır.

Almanya’dan Türkiye’deki avukata vekalet nasıl verilir?

Almanya’da yaşayan biri vekaletnameyi Türk dış temsilciliğinde veya bir Alman noterinde düzenletebilir. Türk temsilciliğinde düzenlenen vekaletname için ikamet edilen bölgeden sorumlu büyükelçilik veya başkonsolosluğa şahsen başvurulur. Bu belge bir Türk makamınca düzenlendiğinden kanaatimizce apostil veya ayrıca bir onay gerekmez. Randevu, istenen belgeler ve ödenecek harç, başvurulacak başkonsolosluğun güncel bilgi notundan öğrenilmelidir.

Almanya, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır ve sözleşme Almanya’da 13 Şubat 1966’dan beri yürürlüktedir. Bu sebeple Alman noterinin düzenlediği vekaletname için Türk konsolosluğunun onayı aranmaz; belgenin Almanya’nın yetkili makamınca verilen apostil şerhini taşıması gerekir. Almanca veya başka bir yabancı dilde düzenlenen vekaletname Türkiye’de mahkemeye sunulacaksa Türkçe tercümesi de eklenir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 223).

Vekaletnamede hangi yetkiler açıkça yazılmalı?

Davaya vekalet, kanunun özel yetki aradığı hususlar dışında, hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gereken bütün işlemleri, hükmün yerine getirilmesini ve yargılama giderlerinin tahsilini kapsar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 73). Bazı işlemler ise ancak vekaletnamede açıkça yazılmışsa yapılabilir. Kanunun 74. maddesi bu işlemleri tek tek sayar; açıkça yetki verilmemişse vekil örneğin sulh olamaz, yemin teklif edemez, başkasını tevkil edemez, haczi kaldıramaz, tahkim ve hakem sözleşmesi yapamaz, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramaz, davadan veya kanun yollarından feragat edemez, karşı tarafı ibra edemez ve davasını kabul edemez.

Dava dışındaki işlerde de benzer bir sınır vardır. Türk Borçlar Kanunu’nun 504. maddesine göre “Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz.” Türkiye’deki bir taşınmazın satışı veya devri vekil aracılığıyla yapılacaksa bu yetki vekaletnamede ayrıca yer almalıdır.

Avukatlık Kanunu’nun 56. maddesine göre avukata verilen vekaletnameler Türkiye için tek tiptir ve biçimi ile içeriği Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanır. Hangi özel yetkilerin vekaletnameye yazılacağı ise yürütülecek dava veya işe göre başvurudan önce belirlenmelidir.

Boşanma için verilen vekaletnamede ne bulunmalı?

Boşanma davası için yalnız genel yetki veren vekaletname yetmez. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 74. maddesine göre vekil, hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz ve takip edemez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2026 yılında verdiği bir kararda boşanma davasını açmanın ve takip etmenin bu nitelikte olduğunu belirtmiş, dosyada yalnız genel yetki veren vekaletname bulunduğu için dosyayı özel yetkili vekaletnamenin tamamlatılması amacıyla geri çevirmiştir. Yurt dışından verilecek vekaletnamede boşanma davasını açma ve takip etme yetkisi bu nedenle açıkça yazılmalıdır.

Vekaletname, anlaşmalı boşanmada tarafın hâkim tarafından bizzat dinlenmesi gereğini ortadan kaldırmaz. Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre en az bir yıl sürmüş evlilikte eşlerin birlikte başvurduğu veya bir eşin diğerinin davasını kabul ettiği hâlde hâkim, boşanma kararı verebilmek için tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Anlaşmalı boşanma davası açılacaksa yurt dışında yaşayan eşin bizzat dinlenmesi gerektiği baştan hesaba katılmalıdır.

Boşanma yurt dışındaki bir mahkemede gerçekleşmişse Türkiye’de yürütülecek iş, o kararın tanınmasıdır. Yurt dışında verilen boşanma kararının Türkiye’de geçerli olması için açılan davada da avukata verilen vekaletname yukarıdaki onay ve tercüme kurallarına tabidir.

Vekaletname Türkiye’ye ulaşmadan dava açılabilir mi?

Kural olarak hayır. Vekaletnamesinin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz. Ancak gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vereceği kesin süre içinde vekaletnamenin getirilmesi koşuluyla avukatın dava açmasına veya usul işlemlerini yapmasına izin verebilir. Bu süre içinde vekaletname verilmez veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmezse dava açılmamış veya işlemler yapılmamış sayılır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 77).

Vekaletnamenin aslı avukatın dosyasında saklanır. Avukat bu vekaletnamenin örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu imzasıyla onaylayarak kullanabilir; Avukatlık Kanunu’nun 56. maddesine göre “Avukatın çıkardığı vekâletname örnekleri bütün yargı mercileri, resmi daire ve kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler için resmi örnek hükmündedir.” Konsoloslukta düzenlenen vekaletnamenin aslının avukata posta veya kargoyla mı gönderileceği, yoksa elektronik ortamda mı iletilebileceği düzenleyen temsilciliğe başvuru sırasında sorulmalıdır. Noterlik Kanunu’nun 198/A maddesine göre “Yabancı memleketlerde, noterlik işlemlerinin elektronik ortamda yapılması için sağlanması gerekli olan teknik ve idari şartlara dair usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir.”

Yurt Dışından Vekâletname Kaç Günde Gelir ve Masrafı Nedir?

Vekâletnamenin düzenlenmesi ve Türkiye’de kullanılabilir hâle gelmesi için sabit bir süre yoktur. Konsolosluk randevusu, yabancı noter işlemi, gerektiğinde apostil ve tercüme ile belgenin fiziki gönderimi toplam süreyi etkiler.

Harç ve işlem giderleri ülkeye, vekâletnamenin türüne ve başvurulan makama göre değişebilir. Güncel belgeler, harçlar ve randevu bilgileri için T.C. Konsolosluk İşlemleri üzerinden ilgili temsilciliğin bilgileri kontrol edilmelidir. Yabancı noter seçilirse noter, apostil, tercüme ve tasdik giderleri ayrıca sorulmalıdır.

Avukata verilen vekaletnameye ilişkin Yargıtay kararları

“…Boşanma davalarını açmak ve açılan davayı takip etmek kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı niteliğinde olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 74 üncü maddesi gereğince vekâletnamenin özel yetki içermesi gerektiğinden; özel yetkiyi içeren vekâletnamenin aslı veya onaylı örneğinin dosyaya sunulması için davacı-karşı davalı vekiline kesin süre verilmesi…”

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/1364, K. 2026/7034, T. 23.06.2026

“…1512 sayılı Noterlik Kanununun 195. maddesi gereğince yabancı ülkede düzenlenen vekaletname altındaki imza ve mührün o yer Türk Konsolosluğu tarafından tasdik edilmiş olması gerekir. Yabancı Resmi Belgelerin Tastikten Muaf Tutulmasına ilişkin 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi, bu sözleşmeye taraf devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer akit devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelerin diplomasi ve konsolosluk memurları tarafından onaylanması zorunluluğunu kaldırmış ise de anılan bu sözleşme gereğince belgedeki imzanın, imzalayan kişinin sıfatının, gerektiğinde bu belge üzerindeki mühür ve damganın belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamınca tasdik edilmiş olması, başka bir ifade ile apostil şerhini ihtiva etmesi zorunludur.…”

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/1896, K. 2021/2662, T. 05.04.2021

“…Apostille şerhi olmayan yani 1961 tarihli Lahey sözleşmesine taraf olmayan yabancı ülke noterlerince kendi mevzuatlarına uygun olarak düzenlenen vekaletnamelerde ilgili noterin bağlı bulunduğu resmi makam tarafından bu mercinin imza ve mührünün o yerdeki Türk Konsolosluğunca tasdik edilmesinden sonra bu vekaletnamelerle işlem yapılabilinmektedir…”

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2019/566, K. 2020/714, T. 03.02.2020

Sıkça Sorulan Sorular

Noterlik Kanunu’nun 198/A maddesi, irade beyanlarının alındığı noterlik işlemlerinde elektronik imza kullanılsa bile ilgililerin noter huzurunda olmasını şart koşar ve bu hüküm konsoloslara da uygulanır. Kanaatimizce bu nedenle Türk konsolosluğunda vekaletname için şahsen başvurmanız gerekir; yabancı bir noterin hangi şartları aradığı ise o ülkenin hukukuna bağlıdır.

Konsolosluk noter ücreti almaz (Noterlik Kanunu m. 194); ancak Harçlar Kanunu’nun 72. ve 76. maddelerine göre konsolosların yaptığı noter işlemlerinden noter harcı alınır. Ödenecek tutar başvurulan temsilcilikten öğrenilmelidir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi böyle bir dosyada, özel yetkiyi içeren vekaletnamenin aslı veya onaylı örneğinin sunulması için vekile kesin süre verilmesini istemiş ve dosyayı bu amaçla geri çevirmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 77. maddesine göre mahkemenin verdiği kesin süre içinde vekaletname verilmez veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmezse dava açılmamış veya işlemler yapılmamış sayılır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, Güney Kıbrıs Rum yönetimi makamlarınca düzenlenen bir vekaletnamenin, bu yönetim Türkiye tarafından tanınmadığı için Türk hukukuna göre geçerli olmadığını kabul etmiştir.

Vekaletnamenin yalnız eski tarihli olması onu kendiliğinden sona erdirmez. Türk Borçlar Kanunu’nun 513. maddesine göre vekalet, sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça vekilin veya vekalet verenin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflası ile kendiliğinden sona erer.

Evet. Türk Borçlar Kanunu’nun 512. maddesine göre vekalet veren, vekalet sözleşmesini her zaman tek taraflı olarak sona erdirebilir. Ancak uygun olmayan bir zamanda sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.

Avukat Görüşü

Yurt dışından verilen vekaletnamede yürütülecek iş için gereken özel yetki yazılmamışsa vekil o işlemi yapamaz. Konsolosluk randevusundan önce vekaletnamenin hangi dava veya işlem için kullanılacağı netleştirilmeli; boşanma davası, sulh, feragat, arabuluculuk veya tapuda devir gibi işlemler varsa bunlar tek tek yazdırılmalıdır. Vekil olarak gösterilecek avukatın adı, soyadı ve baro bilgisi ile vekalet verenin kimlik ve pasaport bilgileri imzadan önce kontrol edilmelidir.

Vekaletname yabancı noterde düzenlenecekse apostil şerhinin veya konsolosluk onayının belgede bulunduğu ve Türkçe tercümenin belgenin tamamını kapsadığı, belge Türkiye’ye gönderilmeden önce görülmelidir. Süreli bir işte vekaletnamenin Türkiye’ye ulaşacağı tarih hesaba katılmalı; gecikme ihtimali varsa Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 77. maddesindeki “gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vereceği kesin süre içinde vekâletnamesini getirmek koşuluyla avukatın dava açmasına veya usul işlemlerini yapmasına izin verebilir” hükmünün dosyaya uygulanıp uygulanamayacağı önceden değerlendirilmelidir.

Bilgilendirme Notu

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kullanılan kanun hükümleri yazının güncellendiği tarihte resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.

Yukarı Çık