Almanya’da Boşanan Türkiye’de Nasıl Boşanır? Yurt Dışında Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Geçerli Olur?

Almanya’da boşandınız ancak Türkiye’de hâlâ evli göründüğünüzü mü öğrendiniz? Bu durum, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının en sık karşılaştığı hukuki sorunlardan biridir. Almanya’da kesinleşmiş bir boşanma kararı, tek başına Türkiye’de nüfus kayıtlarını değiştirmez. Türkiye’de de hukuki sonuç doğurabilmesi için belirli işlemlerin tamamlanması gerekir.

Günümüzde bu işlemler her dosyada mahkemeye gitmeyi gerektirmez. Tarafların durumuna göre nüfus müdürlüğü üzerinden idari tanıma işlemi yapılabileceği gibi, bazı durumlarda ise tanıma ve tenfiz davası açılması zorunludur. Hangi yolun uygulanacağı; boşanma kararının içeriğine, tarafların başvuru durumuna ve yabancı mahkeme kararının özelliklerine göre değişmektedir.

Bu rehberde Almanya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de nasıl geçerli hale getirileceğini, hangi belgelerin gerektiğini, tanıma ve tenfiz davalarının nasıl ilerlediğini, işlemlerin ne kadar sürdüğünü ve en sık yapılan hataları ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

Almanya’da Boşanmak Türkiye’de Otomatik Olarak Geçerli Olur mu?

Hayır. Almanya’da kesinleşmiş bir boşanma kararı, Türkiye’de kendiliğinden hüküm ve sonuç doğurmaz.

Türk hukukunda yabancı mahkemeler tarafından verilen boşanma kararlarının Türkiye’de geçerli olabilmesi için öncelikle Türk makamlarınca tanınması gerekir. Bu işlem yapılmadığı sürece kişiler Türkiye Cumhuriyeti nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder.

Bunun sonucu olarak;

• Türkiye’de yeniden evlenilemez.
• Nüfus kayıtları güncellenmez.
• Medeni hal değişmez.
• Miras hukuku bakımından çeşitli sorunlar ortaya çıkabilir.
• Mal rejimi ve aile hukukuna ilişkin birçok işlem gerçekleştirilemez.

Bu nedenle Almanya’da boşanmış olmanız tek başına yeterli değildir. Boşanma kararının Türkiye’de de hukuki sonuç doğuracak şekilde tanınması gerekir.

Almanya’da Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Geçerli Hale Getirilir?

Almanya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de geçerli olabilmesi için iki farklı yol bulunmaktadır.

1. Nüfus Müdürlüğü Yoluyla İdari Tanıma

Taraflar belirli şartları taşıyorsa, mahkemeye gitmeden nüfus müdürlüğü aracılığıyla yabancı boşanma kararı Türkiye’de geçerli hale getirilebilir.

Bunun için genel olarak;

• Boşanma kararının kesinleşmiş olması,
• Her iki tarafın birlikte başvurması veya usulüne uygun temsil edilmesi,
• Kararın usulüne uygun şekilde kesinleşme şerhi taşıması,
• Gerekli belgelerin eksiksiz sunulması

gerekmektedir.

Şartların eksiksiz sağlanması hâlinde mahkeme davası açılmasına gerek kalmadan nüfus kayıtları güncellenebilir.

2. Tanıma ve Tenfiz Davası Açılması

Her dosya idari başvuru yoluyla çözülemez.

Aşağıdaki durumlarda çoğu zaman tanıma ve tenfiz davası açılması gerekir:

• Taraflardan biri başvuruya katılmıyorsa,
• Taraflardan biri vefat etmişse,
• Ortak başvuru yapılamıyorsa,
• Belgelerde eksiklik bulunuyorsa,
• Yabancı mahkeme kararında sadece boşanma değil; nafaka, velayet, tazminat veya mal rejimine ilişkin hükümler de yer alıyorsa,
• İdari başvuru reddedilmişse.

Bu durumda görevli Türk mahkemesinde tanıma veya gerektiğinde tenfiz davası açılarak yabancı mahkeme kararının Türkiye’de hüküm ve sonuç doğurması sağlanır.

Tanıma ve Tenfiz Davası Arasındaki Fark Nedir?

Uygulamada en çok karıştırılan konulardan biri tanıma ile tenfiz kavramlarıdır. Her iki dava da yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de geçerli olmasını sağlasa da kapsamları farklıdır.

Tanıma davası, yabancı mahkeme kararının kesin hüküm niteliğinin Türkiye’de kabul edilmesini sağlar. Boşanma kararlarının büyük bölümünde esas ihtiyaç tanıma kararıdır.

Tenfiz davası ise yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilebilir hale gelmesini sağlar. Özellikle;

• nafaka,
• maddi tazminat,
• manevi tazminat,
• velayetin icrası,
• kişisel ilişki,
• mal rejimine ilişkin edim yükleyen kararlar

bakımından çoğu zaman tenfiz kararı alınması gerekir.

Bazı dosyalarda yalnızca tanıma yeterliyken, bazı dosyalarda hem tanıma hem de tenfiz talep edilmesi gerekir. Bu nedenle dava açılmadan önce yabancı mahkeme kararının ayrıntılı şekilde incelenmesi önem taşır.

Buna karşılık yalnızca boşanmaya ilişkin yabancı mahkeme kararlarında çoğu zaman tanıma yeterli olurken, nafaka, velayet, mal paylaşımı veya tazminat gibi icrai hükümler bakımından tenfiz gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Almanya’da Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması Ne Demektir?

Almanya’da boşanan kişilerin Türkiye’de evli görünmeye devam etmesinin temel nedeni, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de doğrudan sonuç doğurmamasıdır. Bu nedenle Almanya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de tanınması gerekir.

Tanıma, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm etkisinin kabul edilmesidir. Başka bir ifadeyle Almanya’daki boşanma kararının Türk hukuk düzeni tarafından da geçerli sayılmasıdır.

Tanıma işlemi tamamlandığında kişi Türkiye’deki nüfus kayıtlarında artık boşanmış görünür. Böylece medeni hal kaydı düzelir ve Türkiye’de yapılacak resmi işlemler bakımından boşanma kararı dikkate alınır.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta vardır. Tanıma, yalnızca boşanma hükmünün Türkiye’de geçerli olmasını sağlar. Eğer Almanya’daki kararda nafaka, velayet, kişisel ilişki, tazminat veya malvarlığına ilişkin icra edilebilir hükümler varsa, bu hükümler için ayrıca tenfiz değerlendirmesi yapılmalıdır.

Bu nedenle “Almanya’da boşandım, Türkiye’de ne yapmalıyım?” sorusunun cevabı her dosyada aynı değildir. Kararın yalnızca boşanmaya ilişkin olup olmadığı, ek hükümler içerip içermediği ve tarafların başvuruya birlikte katılıp katılamadığı ayrıca incelenmelidir.

Almanya’da Boşanma Kararının Türkiye’de Tenfizi Ne Demektir?

Tenfiz, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilebilir hale gelmesidir. Bu işlem, özellikle kararın yalnızca medeni hal değişikliğinden ibaret olmadığı durumlarda önem kazanır.

Örneğin Almanya’daki boşanma kararında taraflardan birinin diğerine nafaka ödemesine, çocukla kişisel ilişki kurulmasına, velayete, tazminata veya belirli bir malvarlığı değerinin devrine ilişkin hükümler bulunabilir. Bu tür hükümler, Türkiye’de yalnızca tanıma ile her zaman doğrudan uygulanamaz.

Tenfiz kararı alındığında, yabancı mahkeme kararındaki icrai nitelikteki hüküm Türkiye’de uygulanabilir hale gelir. Böylece kararın gereği Türkiye’deki icra daireleri veya ilgili resmi makamlar önünde ileri sürülebilir.

Bu ayrım özellikle nafaka ve velayet kararlarında önemlidir. Almanya’daki mahkeme çocuğun velayeti, kişisel ilişki düzeni veya nafaka yükümlülüğü hakkında hüküm kurmuşsa, Türkiye’de yapılacak işlem yalnızca boşanmanın nüfusa işlenmesinden ibaret olmayabilir.

Dolayısıyla Almanya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de geçerli olması için önce kararın kapsamı incelenmeli, ardından tanıma mı yoksa tanıma ile birlikte tenfiz mi gerektiği belirlenmelidir.

Almanya’da Boşanan Türk Vatandaşı Türkiye’de Neden Evli Görünür?

Almanya’da boşanan Türk vatandaşlarının Türkiye’de evli görünmesi, uygulamada sık karşılaşılan bir durumdur. Bunun nedeni, Alman mahkemesinin verdiği boşanma kararının Türkiye Cumhuriyeti nüfus kayıtlarına kendiliğinden işlenmemesidir.

Almanya’daki karar kesinleşmiş olsa bile bu karar Türk nüfus sistemine otomatik olarak aktarılmaz. Türkiye’deki medeni hal kaydının değişmesi için yetkili nüfus müdürlüğü veya mahkeme aracılığıyla gerekli işlemler yapılmalıdır.

Bu işlem yapılmadığı sürece kişi Almanya’da boşanmış, Türkiye’de ise evli görünebilir. Bu çelişkili durum ileride ciddi sorunlara yol açabilir.

Örneğin kişi Türkiye’de yeniden evlenmek istediğinde evli göründüğü için evlenme işlemi yapılamaz. Mirasçılık, mal rejimi, banka işlemleri, resmi başvurular, vatandaşlık işlemleri ve aile hukuku bağlantılı birçok işlemde nüfus kaydındaki medeni hal esas alınır.

Ayrıca taraflardan biri vefat ettiğinde, Türkiye’deki kayıtlarda boşanma görünmediği için miras hukuku bakımından tartışmalar doğabilir. Bu nedenle Almanya’daki boşanma kararının Türkiye’de tanınması yalnızca şekli bir işlem değildir; kişinin medeni hali, malvarlığı ilişkileri ve aile hukuku bakımından doğrudan sonuç doğuran önemli bir işlemdir.

Almanya’da Boşanma Sonrası Türkiye’de Nüfus Kaydı Nasıl Düzeltilir?

Almanya’da boşanma sonrası Türkiye’deki nüfus kaydının düzeltilmesi için yabancı boşanma kararının Türk makamlarınca geçerli kabul edilmesi gerekir. Bu işlem tamamlanmadan nüfus kaydı kendiliğinden değişmez.

Nüfus kaydının düzeltilmesi için iki temel yol vardır. İlk yol, şartları varsa nüfus müdürlüğüne veya dış temsilciliğe başvurarak idari tanıma işlemi yaptırmaktır. İkinci yol ise Türkiye’de görevli ve yetkili mahkemede tanıma ve gerektiğinde tenfiz davası açmaktır.

İdari tanıma işlemi daha hızlı ve pratik bir yoldur. Ancak her dosya bu yolla çözülemez. Özellikle taraflardan biri başvuruya katılmıyorsa, kararın içeriğinde icra edilebilir hükümler varsa veya belgelerde eksiklik bulunuyorsa dava açılması gerekebilir.

Tanıma veya tenfiz işlemi tamamlandığında karar nüfus kayıtlarına işlenir. Böylece kişinin medeni hali Türkiye’de de boşanmış olarak görünür. Bu aşamadan sonra kişi Türkiye’deki resmi işlemlerini güncel medeni hal kaydına göre yürütebilir.

Nüfus Müdürlüğü Yoluyla Almanya Boşanma Kararı Tanıtılabilir mi?

Evet, belirli şartlar varsa Almanya’da verilen boşanma kararı nüfus müdürlüğü yoluyla Türkiye’de tanıtılabilir. Bu yol, uygulamada idari tanıma olarak adlandırılır.

İdari tanıma işlemi, mahkemeye gitmeden yabancı boşanma kararının nüfus kayıtlarına işlenmesini sağlayabilir. Ancak bu yolun uygulanabilmesi için şartların eksiksiz şekilde sağlanması gerekir.

Genel olarak tarafların birlikte başvurması veya her iki tarafın usulüne uygun şekilde temsil edilmesi gerekir. Ayrıca Almanya’daki boşanma kararının kesinleşmiş olması, kararın aslı veya onaylı suretinin bulunması, apostil şerhinin alınması ve yeminli tercüme işlemlerinin tamamlanması gerekir.

Eğer taraflardan biri başvuruya katılmıyor veya gerekli vekaletnameyi vermiyorsa, nüfus müdürlüğü yoluyla işlem yapılamayabilir. Bu durumda tanıma davası açılması gerekir.

İdari tanıma yolu özellikle çekişmesiz, yalnızca boşanmanın Türkiye’de nüfusa işlenmesinin istendiği ve tarafların iş birliği yaptığı dosyalarda avantajlıdır. Ancak kararın nafaka, velayet veya tazminat gibi icrai hükümler içermesi halinde bu yolun yeterli olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

İdari tanıma işlemleri ayrıca 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi ile Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütülmektedir. Şartların oluşması halinde yabancı boşanma kararı mahkemeye başvurulmadan aile kütüğüne tescil edilebilmektedir.

Almanya Boşanma Kararının Nüfus Müdürlüğünde Tanınması İçin Şartlar

Almanya boşanma kararının nüfus müdürlüğünde tanınabilmesi için kararın yabancı ülke makamı tarafından verilmiş ve kesinleşmiş olması gerekir. Kesinleşmemiş bir karar Türkiye’de tanıma işlemine konu edilemez.

Bunun yanında kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir. Kamu düzenine aykırılık istisnai bir denetimdir. Türk makamları yabancı mahkemenin boşanma gerekçesini yeniden yargılamaz; ancak kararın Türkiye’deki temel hukuk ilkeleriyle açıkça çelişip çelişmediğini değerlendirir.

Başvuru bakımından en kritik şartlardan biri tarafların birlikte hareket etmesidir. Her iki taraf bizzat başvurabilir. Taraflardan biri veya ikisi Türkiye’de değilse, usulüne uygun vekaletnameyle avukat aracılığıyla başvuru yapılabilir.

Ayrıca kararın apostilli olması ve Türkçe tercümesinin usulüne uygun şekilde hazırlanması gerekir. Eksik, hatalı veya onaysız tercümeler başvurunun uzamasına ya da reddedilmesine neden olabilir.

Bu nedenle nüfus müdürlüğü başvurusu yapılmadan önce belgelerin tamamlığı kontrol edilmelidir. Özellikle Almanya’dan alınan kararın kesinleşme bilgisi, apostil şerhi ve tercüme zinciri doğru kurulmalıdır.

Almanya’da Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Almanya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de geçerli hale getirilebilmesi için başvuru sırasında belirli belgelerin hazırlanması gerekir. Belgelerde eksiklik bulunması hem idari tanıma başvurusunun hem de tanıma ve tenfiz davasının uzamasına neden olabilir.

Dosyanın özelliğine göre farklı belgeler istenebilse de uygulamada en sık talep edilen belgeler şunlardır:

• Almanya’da verilen boşanma kararının aslı veya onaylı örneği,
• Kararın kesinleştiğini gösteren belge veya kesinleşme şerhi,
• Apostil şerhi,
• Belgelerin noter onaylı veya usulüne uygun yeminli Türkçe tercümesi,
• Tarafların kimlik veya pasaport bilgileri,
• Başvurunun avukat aracılığıyla yapılması halinde usulüne uygun düzenlenmiş vekaletname.

Bazı durumlarda ek belgeler de istenebilir. Özellikle kararın farklı eyaletlerde verilmiş olması veya karar metninin kesinleşme bilgisini içermemesi halinde ilgili Alman makamlarından ilave evrak temin edilmesi gerekebilir.

Belgelerin eksiksiz hazırlanması, işlemlerin daha kısa sürede sonuçlanmasını sağlayan en önemli unsurlardan biridir.

Apostil Şerhi Nedir ve Neden Gereklidir?

Almanya’da düzenlenen resmi belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için çoğu durumda apostil şerhi alınması gerekir.

Apostil, belgenin düzenlendiği ülke makamlarınca resmiyetinin onaylandığını gösteren uluslararası bir tasdik işlemidir. Türkiye ile Almanya’nın taraf olduğu Apostil Sözleşmesi sayesinde birçok resmi belge ayrıca konsolosluk tasdikine gerek kalmadan kullanılabilmektedir.

Boşanma kararı veya kesinleşme belgesi üzerinde bulunması gereken apostil şerhi eksik olduğunda, Türk makamları belgeyi doğrudan kabul etmeyebilir.

Bu nedenle Almanya’dan alınan boşanma kararı Türkiye’de kullanılmadan önce apostil işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Apostil alınması tek başına yeterli değildir. Belgenin Türkçe tercümesi de usulüne uygun şekilde hazırlanmalı ve gerekli onay işlemleri tamamlanmalıdır.

Almanya Boşanma Kararının Türkçe Tercümesi Nasıl Yapılır?

Almanca düzenlenen mahkeme kararlarının Türkiye’de kullanılabilmesi için Türkçe tercümelerinin hazırlanması gerekir.

Tercümenin doğru, eksiksiz ve hukuki anlamı değiştirmeyecek şekilde yapılması büyük önem taşır. Özellikle boşanma hükmü, kesinleşme tarihi, taraf bilgileri ve mahkeme kararındaki diğer hükümler tercümede eksiksiz yer almalıdır.

Eksik veya hatalı tercümeler nedeniyle başvuruların reddedildiği ya da ek belge talep edildiği uygulamada sıkça görülmektedir.

Bu nedenle tercümenin, yabancı mahkeme kararlarının çevrilmesi konusunda deneyimli yeminli tercümanlar tarafından hazırlanması ve gerekli noter onaylarının alınması işlemlerin sağlıklı ilerlemesi açısından önemlidir.

Almanya’da Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması Ne Kadar Sürer?

İşlemin süresi tercih edilen yönteme göre değişmektedir.

Şartların oluştuğu dosyalarda nüfus müdürlüğü yoluyla yapılan idari tanıma işlemleri, tanıma ve tenfiz davalarına göre daha kısa sürede tamamlanabilir. Belgelerin eksiksiz hazırlanması halinde süreç önemli ölçüde hızlanmaktadır.

Mahkeme yoluyla açılan tanıma ve tenfiz davalarında ise dosyanın niteliği, mahkemenin iş yoğunluğu, tebligat işlemleri, tarafların yurt dışındaki adresleri ve eksik belge bulunup bulunmaması süreyi doğrudan etkileyebilir.

Özellikle karşı tarafa uluslararası tebligat yapılması gereken dosyalarda yargılama süresi uzayabilir. Buna karşılık tarafların vekille temsil edildiği, belgelerin eksiksiz sunulduğu ve usule ilişkin herhangi bir eksiklik bulunmayan dosyalar daha kısa sürede sonuçlanabilmektedir.

Bu nedenle kesin bir süre vermek mümkün olmamakla birlikte, belgelerin doğru hazırlanması ve işlemlerin baştan usulüne uygun yürütülmesi sürecin gereksiz yere uzamasını önleyen en önemli faktördür.

Tanıma ve Tenfiz Davasında Görevli Mahkeme Hangisidir?

Almanya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de tanınması veya tenfizi için açılacak davalarda görevli mahkeme Aile Mahkemesidir.

Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise görevlendirilen Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Görevli mahkemenin doğru belirlenmesi kadar yetkili mahkemenin belirlenmesi de önemlidir. Yetki kuralları tarafların Türkiye’deki yerleşim yeri veya kanunda öngörülen diğer bağlantı noktalarına göre değişebilmektedir.

Yanlış mahkemede açılan davalar usul yönünden zaman kaybına neden olabileceğinden dava açılmadan önce görev ve yetki kurallarının dikkatle değerlendirilmesi gerekir.

Tanıma ve Tenfiz Davası Açmadan Türkiye’de Yeniden Evlenilebilir mi?

Hayır. Almanya’da boşanmış olmanız tek başına Türkiye’de yeniden evlenebilmeniz için yeterli değildir.

Türkiye’deki nüfus kayıtlarında hâlâ evli görünüyorsanız evlendirme memurluğu yeni bir evlilik işlemini gerçekleştiremez. Çünkü resmi makamlar medeni hali Türkiye Cumhuriyeti nüfus kayıtlarına göre değerlendirir.

Bu nedenle Almanya’daki boşanma kararının önce Türkiye’de tanınması veya şartları varsa idari tanıma yoluyla nüfus kayıtlarına işlenmesi gerekir.

İşlem tamamlandıktan sonra medeni hal kaydı boşanmış olarak güncellenir ve yeniden evlenme bakımından hukuki engel ortadan kalkar.

Bu sebeple Almanya’da boşandıktan sonra Türkiye’de evlilik planlayan kişilerin, yeni evlilik başvurusu yapmadan önce tanıma işlemlerini tamamlamaları büyük önem taşır.

Almanya’da Verilen Boşanma Kararı İçin Türkiye’ye Gelmek Zorunlu mudur?

Hayır. Her dosyada Türkiye’ye gelmek zorunlu değildir.

Günümüzde Almanya’da yaşayan birçok Türk vatandaşı, Türkiye’ye gelmeden de tanıma ve tenfiz işlemlerini tamamlayabilmektedir. Bunun en yaygın yolu, Türkiye’deki bir avukata usulüne uygun vekaletname verilmesidir.

Almanya’daki Türk konsolosluklarında düzenlenen vekaletname ile avukat, gerekli başvuruları yapabilir, davayı takip edebilir ve süreci müvekkili adına sonuçlandırabilir. Bu sayede yalnızca tanıma ve tenfiz işlemleri için Türkiye’ye seyahat edilmesine çoğu zaman gerek kalmaz.

Ancak dosyanın özelliğine göre mahkeme veya idari makamlar ek belge isteyebilir. Bu nedenle başvuru öncesinde hangi işlemlerin yapılacağının dosya özelinde değerlendirilmesi önemlidir.

Almanya’da Boşanma Kararı İçin Avukata Vekaletname Nasıl Verilir?

Almanya’da yaşayan kişiler, Türkiye’deki avukatlarına en kolay şekilde Türk Konsoloslukları aracılığıyla vekaletname verebilirler.

Vekaletname düzenlenirken tanıma ve tenfiz davası ile ilgili yetkilerin açıkça yer alması gerekir. Eksik düzenlenen vekaletnameler nedeniyle işlemler uzayabilir veya yeniden vekaletname çıkarılması gerekebilir.

Bazı durumlarda yabancı noter tarafından düzenlenen vekaletnameler de kullanılabilir. Ancak bu belgelerin apostil işlemi ve Türkçe tercümesi gibi ek prosedürlerden geçmesi gerekebileceğinden uygulamada çoğu zaman konsoloslukta düzenlenen vekaletname daha pratik bir yöntem olarak tercih edilmektedir.

Vekaletname düzenlenmeden önce avukat tarafından gerekli yetkilerin bildirilmesi, ilerleyen aşamalarda zaman kaybı yaşanmasını önler.

Almanya’da Alınan Boşanma Kararı İçin Türkiye’de Yeniden Boşanma Davası Açılır mı?

Hayır. Almanya’da kesinleşmiş bir boşanma kararı bulunan kişiler Türkiye’de yeniden boşanma davası açmaz.

Türkiye’de açılan dava, evliliği yeniden sona erdirmeye yönelik değildir. Açılan dava yalnızca yabancı mahkeme kararının Türk hukukunda hüküm ve sonuç doğurmasını sağlamaya yöneliktir.

Başka bir ifadeyle Türk mahkemesi tarafların yeniden boşanıp boşanmayacağına karar vermez. Mahkeme, Almanya’da verilmiş kararın Türk hukukunda tanınması veya gerektiğinde tenfiz edilmesi şartlarının oluşup oluşmadığını inceler.

Bu nedenle tanıma ve tenfiz davası, yeni bir boşanma davası değil; mevcut yabancı mahkeme kararının Türkiye’de hukuki geçerlilik kazanmasını sağlayan özel bir dava türüdür. (kocaersoz.com)

Türk Mahkemesi Almanya’daki Boşanma Kararını Yeniden İnceler mi?

Hayır. Tanıma ve tenfiz davasında Türk mahkemesi boşanmanın haklı olup olmadığını yeniden değerlendirmez.

Mahkeme, Alman mahkemesinin delilleri doğru değerlendirip değerlendirmediğini veya boşanma kararının isabetli olup olmadığını yeniden incelemez. Boşanmanın esasına girilmez ve taraflar yeniden kusur araştırmasına tabi tutulmaz.

Mahkemenin incelemesi belirli hukuki şartlarla sınırlıdır. Özellikle;

• kararın kesinleşmiş olup olmadığı,
• Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunup bulunmadığı,
• savunma hakkına riayet edilip edilmediği,
• kanunda aranan diğer şartların gerçekleşip gerçekleşmediği

değerlendirilir.

Bu nedenle tanıma ve tenfiz davası, yabancı mahkeme kararının doğruluğunu tartışan bir dava değildir. Amaç yalnızca bu kararın Türkiye’de hukuki sonuç doğurup doğuramayacağını belirlemektir. (kocaersoz.com)

Almanya’daki Boşanma Kararında Nafaka ve Tazminat Hükmü Varsa Ne Olur?

Almanya’da verilen boşanma kararı yalnızca evlilik birliğinin sona erdirilmesini içermeyebilir. Kararda nafaka, maddi tazminat, manevi tazminat, velayet veya malvarlığına ilişkin hükümler de yer alabilir.

Bu durumda yalnızca boşanmanın tanınması her zaman yeterli olmayacaktır.

Özellikle Türkiye’de nafakanın tahsil edilmesi, tazminat kararının icra edilebilmesi veya velayet kararının uygulanabilmesi isteniyorsa, kararın tenfiz edilmesi gerekebilir.

Her dosyada hangi hükümlerin tenfiz gerektirdiği kararın içeriğine göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Bu nedenle yabancı mahkeme kararı incelenmeden yalnızca tanıma davası açılması ileride ek dava açılmasına neden olabilir.

Almanya’daki Velayet Kararı Türkiye’de Geçerli Olur mu?

Almanya mahkemesi tarafından verilen velayet kararı, belirli şartların sağlanması halinde Türkiye’de de geçerli hale gelebilir.

Ancak velayet kararlarının Türkiye’de doğrudan uygulanması her zaman mümkün değildir. Kararın niteliğine göre tenfiz işlemi gerekebilir.

Çocuğun üstün yararı ilkesi hem Alman hem de Türk hukukunda temel kabul edilen ilkelerden biridir. Bu nedenle velayete ilişkin yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’deki etkisi değerlendirilirken kararın kapsamı ve uygulanmak istenen hüküm birlikte incelenmelidir.

Özellikle velayet yanında kişisel ilişki veya teslim yükümlülüğü gibi icrai hükümler bulunuyorsa, yalnızca tanıma işlemi yeterli olmayabilir.

Almanya’da Boşandıktan Sonra Türkiye’de Mal Paylaşımı Yapılabilir mi?

Bu sorunun cevabı somut olayın özelliklerine göre değişmektedir.

Almanya’daki boşanma kararında mal rejimine ilişkin hükümler bulunabilir veya mal paylaşımı daha sonra ayrı bir dava ile karara bağlanmış olabilir.

Eğer yabancı mahkeme tarafından mal paylaşımına ilişkin icra edilebilir bir karar verilmişse, bu kararın Türkiye’de uygulanabilmesi için çoğu durumda tenfiz şartlarının değerlendirilmesi gerekir.

Buna karşılık Türkiye’de bulunan malvarlığı unsurlarına ilişkin farklı hukuki uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir. Bu nedenle mal rejimiyle ilgili uyuşmazlıklarda yalnızca boşanma kararına bakılması yeterli değildir. Boşanma ilamı ile birlikte mal paylaşımına ilişkin kararların da birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Almanya’da Boşananların Türkiye’de En Sık Yaptığı Hatalar

Almanya’da boşanan kişilerin önemli bir kısmı, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kendiliğinden geçerli olduğunu düşünmektedir. Oysa bu yanlış kanaat ilerleyen yıllarda ciddi hukuki sorunlara neden olabilmektedir.

Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Almanya’daki boşanma kararını Türkiye’de tanıtmadan yıllarca beklemek,
• Yeniden evlenmeden önce nüfus kayıtlarını kontrol etmemek,
• Apostil işlemini yaptırmadan Türkiye’de işlem yapmaya çalışmak,
• Kesinleşme şerhi bulunmayan kararlarla başvuru yapmak,
• Eksik veya hatalı tercüme hazırlatmak,
• Tanıma yeterli olduğu hâlde gereksiz dava açmak veya tenfiz gerekirken yalnızca tanıma başvurusu yapmak,
• Yetkisiz makama başvuruda bulunmak,
• Belgeleri inceletmeden işlem başlatmak.

Bu hatalar hem sürecin uzamasına hem de ek masraf doğmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle başvuru yapılmadan önce kararın kapsamının ve izlenecek hukuki yolun doğru şekilde belirlenmesi önem taşır.

Almanya Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınmasında Mevzuat Dayanağı

Almanya’da verilen boşanma kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi, esas olarak Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre değerlendirilir.

Tanıma ve tenfiz davalarının temel hukuki dayanağını 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun‘un 50 ilâ 59. maddeleri oluşturmaktadır. Özellikle MÖHUK m.50 yabancı mahkeme kararlarının tenfizini, m.51 görev ve yetkiyi, m.54 tenfiz şartlarını, m.58 ise tanımayı düzenlemektedir.

Bu kapsamda yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de hüküm doğurabilmesi için kararın kesinleşmiş olması, kararın yabancı bir mahkeme tarafından verilmiş bulunması ve kanunda aranan tanıma veya tenfiz şartlarını taşıması gerekir.

Tanıma ve tenfiz bakımından temel düzenleme, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de hangi şartlarla sonuç doğuracağını belirleyen MÖHUK hükümleridir. Türk mahkemesi, yabancı mahkeme kararının esasına girmez. Başka bir ifadeyle Almanya’daki boşanmanın doğru veya yanlış olduğuna ilişkin yeni bir değerlendirme yapmaz.

Mahkeme özellikle kararın kesinleşip kesinleşmediğini, savunma hakkına uygun şekilde verilip verilmediğini, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olup olmadığını ve kanunda öngörülen diğer şartların bulunup bulunmadığını inceler.

Boşanma kararlarının nüfus müdürlüğü yoluyla tanınması ise ayrı bir idari imkan olarak düzenlenmiştir. Bu yol, tarafların birlikte başvurabildiği veya usulüne uygun şekilde temsil edildiği durumlarda mahkemeye gitmeden nüfus kaydının düzeltilmesini sağlayabilir.

Ancak idari başvuru yolu her dosyada uygulanamaz. Kararda icra edilebilir hükümler varsa, taraflardan biri başvuruya katılmıyorsa veya belgeler eksikse mahkeme yoluna başvurmak gerekebilir.

Yargıtay Uygulaması

Yargıtay uygulamasında yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizinde, yabancı kararın esası yeniden incelenmemekte; yalnızca MÖHUK’ta düzenlenen şartların gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmektedir. Bu nedenle tanıma ve tenfiz davaları yeni bir boşanma davası niteliğinde değildir. Mahkeme, yabancı kararın hukuki isabetini değil, Türkiye’de hüküm doğurmasına engel bulunup bulunmadığını denetler.

Yargıtay kararlarında özellikle yabancı mahkeme kararının kesinleşmiş olması, kararın yetkili yabancı mahkeme tarafından verilmesi, savunma hakkına riayet edilmesi ve kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması üzerinde durulmaktadır. Bu şartlar sağlandığında, Türk mahkemesinin yabancı boşanma kararını esastan yeniden tartışması mümkün değildir.

Bu kapsamda Almanya’da verilen boşanma kararlarında da Türk mahkemesi tarafların boşanma sebebini, kusur durumunu veya Alman mahkemesinin delil değerlendirmesini yeniden incelemez. İnceleme, kararın Türkiye’de tanınmasına veya tenfizine engel oluşturan kanuni bir sebep bulunup bulunmadığı ile sınırlıdır.

Yargıtay uygulamasına göre tanıma kararı, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm etkisi doğurmasını sağlar. Tenfiz kararı ise yabancı mahkeme kararındaki icra edilebilir hükümlerin Türkiye’de uygulanabilmesine imkan verir. Bu nedenle yalnızca boşanma hükmü bakımından tanıma yeterli olabilirken, nafaka, velayet, kişisel ilişki, tazminat veya malvarlığına ilişkin edim içeren hükümler bakımından tenfiz ihtiyacı doğabilir.

Bu ayrım özellikle Almanya boşanma kararlarında önemlidir. Kararda yalnızca evlilik birliğinin sona erdiği belirtilmişse çoğu durumda tanıma yeterli olur. Ancak karar, taraflardan birine ödeme yükümlülüğü getiriyor, çocukla ilgili icrai düzenleme içeriyor veya malvarlığına ilişkin uygulanabilir bir hüküm kuruyorsa, bu hükümler yönünden tenfiz talebinin de değerlendirilmesi gerekir.

Almanya Boşanma Kararında Kesinleşme Neden Önemlidir?

Almanya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de tanınabilmesi için kararın kesinleşmiş olması gerekir.

Kesinleşmemiş bir boşanma kararı Türkiye’de tanıma veya tenfiz işlemine konu edilemez. Çünkü henüz kesinleşmeyen karar, yabancı ülkede de nihai hukuki sonuç doğurmamış kabul edilir.

Bu nedenle başvuru sırasında yalnızca mahkeme kararının sunulması her zaman yeterli olmayabilir. Kararın kesinleştiğini gösteren kesinleşme şerhi veya ayrıca düzenlenen kesinleşme belgesi de dosyaya eklenmelidir.

Kesinleşme tarihi özellikle nüfus kaydının düzeltilmesi, yeniden evlenme, miras, mal rejimi ve kişisel statü bakımından önem taşır.

Eksik kesinleşme belgesi, tanıma başvurusunun reddedilmesine veya mahkeme tarafından ek belge istenmesine neden olabilir. Bu nedenle Almanya’daki mahkemeden alınan kararın kesinleşme bilgisini içerip içermediği baştan kontrol edilmelidir.

Türk Kamu Düzenine Aykırılık Ne Anlama Gelir?

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi bakımından en önemli denetim ölçütlerinden biri kamu düzenidir.

Kamu düzenine aykırılık, yabancı mahkeme kararının Türk hukukunun temel ilkeleriyle açıkça bağdaşmaması anlamına gelir. Bu denetim istisnai niteliktedir.

Türk mahkemesi, Almanya’daki boşanma kararını incelerken boşanma gerekçesinin doğru olup olmadığını, delillerin yeterli değerlendirilip değerlendirilmediğini veya taraflardan hangisinin kusurlu olduğunu yeniden tartışmaz.

Ancak kararın verilme şekli veya sonucu Türk hukuk düzeninin temel ilkeleriyle açıkça çelişiyorsa tanıma veya tenfiz talebi reddedilebilir.

Uygulamada usulüne uygun şekilde kesinleşmiş Almanya boşanma kararlarında kamu düzenine aykırılık itirazı her dosyada kabul edilen olağan bir savunma değildir. Yine de her karar kendi içeriğine göre değerlendirilir.

Savunma Hakkı Tanıma ve Tenfiz Davasında Neden Önemlidir?

Tanıma ve tenfiz davalarında mahkemenin dikkat ettiği konulardan biri, yabancı mahkeme yargılamasında tarafların savunma hakkına riayet edilip edilmediğidir.

Almanya’daki boşanma davasında taraflardan biri usulüne uygun şekilde davadan haberdar edilmemişse, kendisini savunma imkanı bulamamışsa veya karar yokluğunda verilmiş olmasına rağmen usul hükümlerine aykırılık varsa, bu durum Türkiye’deki tanıma ve tenfiz sürecini etkileyebilir.

Ancak yalnızca taraflardan birinin duruşmaya katılmamış olması tek başına tanıma engeli değildir. Önemli olan, tarafın davadan usulüne uygun şekilde haberdar edilip edilmediği ve savunma imkanına sahip olup olmadığıdır.

Bu nedenle Almanya’daki boşanma kararının yanında tebligat ve kesinleşme sürecine ilişkin bilgiler de bazı dosyalarda önem kazanabilir.

Almanya’da Boşanma Kararı Türkiye’de Geçerli Olmazsa Ne Gibi Sorunlar Çıkar?

Almanya’da verilen boşanma kararı Türkiye’de tanıtılmazsa kişi Türkiye’de hâlâ evli görünmeye devam eder. Bu durum yalnızca nüfus kaydındaki teknik bir eksiklik değildir.

Öncelikle Türkiye’de yeniden evlenme imkanı doğmaz. Kişi Almanya’da boşanmış olsa bile Türkiye’deki resmi makamlar nüfus kaydını esas alır. Kayıtlarda evli görünen kişi yeniden evlilik başvurusu yapamaz.

İkinci olarak miras hukuku bakımından ciddi sorunlar çıkabilir. Boşanma kararı Türkiye’de işlenmemişse, eski eşin mirasçılığı veya miras paylaşımı konusunda uyuşmazlıklar doğabilir.

Üçüncü olarak malvarlığı işlemlerinde sorun yaşanabilir. Bankalar, tapu müdürlükleri, noterlikler ve diğer resmi kurumlar medeni hal bilgisini nüfus kayıtlarına göre değerlendirebilir.

Dördüncü olarak çocuklara, velayete, nafakaya veya kişisel ilişkiye ilişkin kararların Türkiye’de ileri sürülmesi güçleşebilir. Özellikle Almanya’daki kararda icra edilebilir hükümler varsa, bunların Türkiye’de uygulanabilmesi için tenfiz değerlendirmesi yapılmalıdır.

Bu nedenle Almanya’da boşanmış kişilerin Türkiye’deki medeni hal kayıtlarını güncelletmeleri ileride yaşanabilecek hukuki sorunları önler.

Bursa’da Almanya Boşanma Kararının Tanıma ve Tenfiz İşlemleri

Almanya’da boşanan ve Türkiye’deki nüfus kayıtlarını güncellemek isteyen kişiler, şartları varsa idari başvuru yoluna gidebilir. Bu yol mümkün değilse Türkiye’de tanıma ve tenfiz davası açılması gerekir.

Bursa’da açılacak tanıma ve tenfiz davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınıp tanınamayacağını veya tenfiz edilip edilemeyeceğini kanuni şartlara göre değerlendirir.

Bursa’da yaşayan, Türkiye’de yerleşim yeri bulunan veya işlemlerini Bursa üzerinden takip etmek isteyen kişiler bakımından dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye doğru şekilde yönlendirilmesi önemlidir.

Özellikle Almanya’da yaşayan kişilerin Türkiye’ye gelmeden vekaletname ile süreci yürütmesi mümkündür. Bu durumda avukat, belgelerin hazırlanması, dava dilekçesinin sunulması, tebligat sürecinin takibi ve kararın nüfusa işlenmesi aşamalarını takip edebilir.

Almanya’da Boşanan Kişiler İçin Sürecin Doğru Yönetilmesi Neden Önemlidir?

Almanya’da boşanma kararı alan kişilerin Türkiye’deki işlemleri geciktirmemesi gerekir. Çünkü yıllar sonra ortaya çıkan nüfus, miras, evlenme veya malvarlığı sorunları, başlangıçta yapılacak basit bir tanıma işleminden çok daha karmaşık hale gelebilir.

Sürecin doğru yönetilmesi için ilk olarak Almanya’daki boşanma kararının tam metni incelenmelidir. Kararın yalnızca boşanmaya mı ilişkin olduğu, nafaka veya velayet gibi ek hükümler içerip içermediği ve kesinleşme bilgisinin bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

Daha sonra idari tanıma yolunun mümkün olup olmadığı değerlendirilmelidir. Taraflar birlikte başvurabiliyorsa ve karar yalnızca boşanmanın nüfusa işlenmesine elverişliyse idari başvuru daha hızlı bir seçenek olabilir.

Ancak taraflardan biri başvuruya katılmıyorsa, belgeler eksikse veya kararın tenfizi gereken hükümleri varsa dava yoluna gidilmelidir.

Bu ayrım baştan doğru yapılmazsa, başvuru reddedilebilir veya daha sonra yeni bir dava açmak gerekebilir.

Almanya’da Boşananların Türkiye’de Yapması Gereken İşlem

Almanya’da boşanmış olmak, Türkiye’de otomatik olarak boşanmış sayılmak anlamına gelmez. Almanya’daki boşanma kararının Türkiye’de de sonuç doğurabilmesi için kararın tanınması veya gerektiğinde tenfiz edilmesi gerekir.

Şartları sağlayan dosyalarda nüfus müdürlüğü yoluyla idari tanıma yapılabilir. Bu yol mümkün değilse Türkiye’de aile mahkemesinde tanıma ve tenfiz davası açılır.

Sürecin sağlıklı ilerlemesi için boşanma kararının kesinleşmiş olması, apostil şerhinin bulunması, Türkçe tercümenin eksiksiz hazırlanması ve başvurunun doğru hukuki yolla yapılması gerekir.

Almanya’da verilen boşanma kararı Türkiye’de tanıtılmadığı sürece kişi nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder. Bu durum yeniden evlenme, miras, malvarlığı işlemleri, nafaka, velayet ve resmi başvurular bakımından ciddi sorunlara yol açabilir.

İşlemlerin hangi yolla yürütüleceği her dosyada aynı değildir. Bu nedenle başvuru yapılmadan önce yabancı mahkeme kararının kapsamının incelenmesi, gereksiz dava açılmasını veya eksik başvuru nedeniyle sürecin uzamasını önleyebilir.

Bu nedenle Almanya’da boşanan kişilerin Türkiye’deki nüfus kayıtlarını kontrol etmeleri ve gerekli tanıma veya tenfiz işlemlerini gecikmeden tamamlamaları önemlidir.

Avukat Görüşü

Almanya’da boşanma kararı alan kişilerin en sık yaptığı hata, bu kararın Türkiye’de kendiliğinden geçerli olacağını düşünmeleridir. Oysa Türk nüfus kayıtlarında gerekli işlem yapılmadığı sürece kişi Türkiye’de evli görünmeye devam eder.

Bu tür dosyalarda en önemli aşama, kararın içeriğinin doğru incelenmesidir. Bazı dosyalarda yalnızca idari tanıma yeterli olurken, bazı dosyalarda mahkemede tanıma ve tenfiz davası açılması gerekir. Özellikle nafaka, velayet, kişisel ilişki veya tazminat hükümleri içeren kararlar bakımından bu ayrım dikkatle yapılmalıdır.

Belgelerin eksiksiz hazırlanması, apostil ve tercüme işlemlerinin doğru tamamlanması ve başvurunun doğru makam önünde yapılması sürecin gereksiz yere uzamasını engeller.

Bilgilendirme Notu

Bu yazı, Almanya’da verilen boşanma kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi hakkında genel hukuki bilgilendirme amacıyla Bursa Maya Hukuk tarafından hazırlanmıştır.

Her boşanma kararı kendi içeriğine, kesinleşme durumuna, tarafların başvuru imkanına ve kararın içerdiği hükümlere göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yazıda yer alan açıklamalar somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Almanya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de geçerli hale getirilmesi için işlem yapılmadan önce karar metni, kesinleşme bilgisi ve belgeler hukuki açıdan incelenmelidir.