Anlaşmalı boşanmada çocuğun giderleri için de Türk Medeni Kanunu’nun 327. maddesi uygulanır; bu maddeye göre çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler “ana ve baba tarafından karşılanır”. Kanun’un 182. maddesine göre velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eş de “çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır”. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2026 yılında verdiği kararlara göre okul ücreti, eğitim ve sağlık giderleri iştirak nafakasından, yani velayet kendisine verilmeyen ebeveynin ödediği katılma payından ayrı bir borç değil, bu nafakanın içinde değerlendirilen giderlerdir.
İçindekiler
Kanaatimizce anlaşmalı boşanma protokolünde önce çocuğun okul, servis, sağlık ve benzeri giderleri hesaba katılarak bir nafaka tutarı yazılmalıdır. Okul ücreti veya bir tedavi gibi belirli bir gider ayrıca anılacaksa giderin kalemi, tutarı ya da üst sınırı ve nafakanın içinde hangi tutara karşılık geldiği açıkça gösterilmelidir. Sınırı belli olmayan “bütün masraflar” hükümleri boşanmadan sonra yeni bir davaya yol açabilir.
Çocuğun giderlerine kanuna göre kim katılır?
Çocuğun giderlerine anne ve babanın ikisi de katılır. Çocukla birlikte yaşayan ve velayeti alan ebeveyn günlük bakımı ve barınmayı sağlar; velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ise kendi payını para olarak, iştirak nafakası adıyla öder. Türk Medeni Kanunu’nun 330. maddesine göre nafaka miktarı belirlenirken çocuğun ihtiyaçları ile anne ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri, varsa çocuğun kendi gelirleri de dikkate alınır.
Bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar sürer. Kanun’un 11. maddesine göre “Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar”. Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa Kanun’un 328. maddesine göre ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür.
İştirak nafakası okul ve sağlık giderlerini de kapsar mı?
Evet. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.03.2026 tarihli ve 15.06.2026 tarihli kararlarında iştirak nafakasının yalnız temel bakım giderlerini değil; yiyecek, giyecek, barınma, sağlık, eğitim, öğretim, harçlık, ulaşım, sosyal ve kültürel ihtiyaçları ve çocuğun yaşına ve eğitim dönemine göre ortaya çıkan diğer zorunlu giderleri de kapsadığını belirtmiştir. Daireye göre okul ücreti ve eğitim giderleri iştirak nafakasından ayrı ve bağımsız bir yükümlülük değildir.
Daire aynı kararlarda velayet kendisine verilmeyen ebeveyn bakımından “okul ücreti” veya “eğitim gideri” adı altında sınırları belirsiz ayrı bir ödeme yükümlülüğü kurulmasını doğru bulmamıştır. Bunun yerine çocuğun eğitim giderleri de dahil bütün ihtiyaçları, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, çocuğun yaşı, devam ettiği okul ve belgelendirilebilen giderler birlikte değerlendirilerek nafaka belirlenmelidir.
Kanaatimizce bu kararlar karşısında protokoldeki nafaka tutarı yalnız yiyecek ve giyecek düşünülerek yazılmamalı; çocuğun okul ücreti, servis, kırtasiye, düzenli kurs ve sağlık giderleri tutarın içinde hesaba katılmalı ve protokolde nafakanın bu giderleri de karşıladığı yazılmalıdır.
Okul ücreti protokolde ayrıca yazılırsa ne olur?
Protokolde ayrı bir yükümlülük olarak yazılan okul ücreti, boşanmadan sonra açılan bir nafaka davasında iştirak nafakasının içine alınabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15.06.2026 tarihli kararına konu dosyada protokole göre baba, çocuğun özel okul, servis ve kıyafet giderlerini karşılayacak ve her yıl sağlık sigortası poliçe bedelini ödeyecekti; bu ödemelerin nafaka yerine geçtiği kabul edilmiş ve nakit nafaka yazılmamıştı. Anne sonradan iştirak nafakası istedi. Daire, protokolde ayrı yükümlülük olarak yazılan bu giderlerin de iştirak nafakası kapsamına alınması ve baba için tek bir nafaka yükümlülüğü belirlenmesi gerektiğine karar vererek, ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusuna bakan Bölge Adliye Mahkemesinin kararını bozdu.
04.03.2026 tarihli karara konu dosyada ise annenin dava dilekçesindeki anlatıma göre protokol, eğitim giderlerini belirli bir döneme kadar babaya, sonrasında ise tarafların maddi durumuna göre ikisine bırakmıştı. Anne bu düzenlemenin yetersiz kaldığını ileri sürünce Daire, protokolde ayrı yazılan eğitim giderlerinin de iştirak nafakası kapsamına alınması ve nafakanın bu giderleri kapsayacak şekilde yeniden belirlenmesi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozdu. 11.06.2026 tarihli bir kararda da Daire, “tüm okul masrafları ve servis giderlerinin” taraflarca yarı yarıya karşılanacağını yazan protokol hükmünün borç konusunun belirli ya da en azından belirlenebilir olması ilkesine aykırı olduğunu ve icra kabiliyeti, yani icra yoluyla zorla yerine getirilebilme niteliği taşımadığını belirterek kararı bozdu.
Kanaatimizce bu kararlardan çıkan sonuç, okul ücretinin protokole hiç yazılmaması değil, nafakanın içinde hangi tutara karşılık geldiği gösterilerek yazılmasıdır. Örneğin “aylık … TL iştirak nafakasının … TL’lik kısmı okul ücreti karşılığı olarak doğrudan okula, kalanı annenin hesabına ödenecektir” biçimindeki bir hüküm, ödenecek tutarı da ödeme yerini de gösterir.
Sağlık giderleri protokolde nasıl düzenlenir?
Sağlık giderleri de iştirak nafakasının kapsamındadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15.06.2026 tarihli kararına göre “okul ücreti, kıyafet masrafları, sağlık sigortası poliçe bedeli ve eğitim giderleri iştirak nafakasından ayrı ve bağımsız bir yükümlülük değil, iştirak nafakasının içinde değerlendirilmesi gereken giderlerdir”. Kanaatimizce muayene, ilaç ve düzenli tedavi giderleri de nafaka tutarı belirlenirken hesaba katılmalıdır.
Sigortanın karşılamadığı ortodonti (diş teli), ameliyat veya uzun süreli terapi gibi yüksek giderler için kanaatimizce protokolde giderin türü, paylaşım oranı, en fazla hangi tutara kadar ödeneceği, hangi belgeyle istenebileceği ve kaç gün içinde ödeneceği yazılmalıdır. Acil olmayan özel hastane tercihlerinde diğer ebeveynin önceden onayının aranacağı da kararlaştırılabilir.
Hâkim çocuğun giderlerine ilişkin anlaşmayı değiştirebilir mi?
Evet. Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre anlaşmalı boşanma davasında boşanma kararı verilebilmesi için hâkimin diğer şartların yanında boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemeyi uygun bulması da şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmolunur.
Protokoldeki gider ödenmezse ne yapılabilir?
Protokolün mahkeme kararına geçen ve para ödenmesini öngören bir maddesi ödenmezse karar icra dairesine verilerek takip başlatılabilir. İcra ve İflas Kanunu’nun 32. maddesine göre “Para borcuna veya teminat verilmesine dair olan ilam icra dairesine verilince icra memuru borçluya bir icra emri tebliğ eder”; ilam, mahkemenin verdiği karar demektir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 11.06.2026 tarihli kararına konu dosyada ise “tüm okul masrafları” hükmünün icra kabiliyeti bulunmadığı kabul edilmiştir.
Çocuğun ihtiyaçları artarsa protokoldeki tutar değiştirilebilir mi?
Evet. Türk Medeni Kanunu’nun 331. maddesine göre durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi de tarafların ekonomik durumunda, çocuğun ihtiyaçlarında veya eğitim giderlerinde değişiklik olursa iştirak nafakasının artırılmasının ya da eğitim giderlerini de kapsayacak şekilde yeniden belirlenmesinin her zaman mümkün olduğunu belirtmiştir. Bu talep nafaka artırım davası ile ileri sürülür.
Kanaatimizce protokolde de nafakanın her yıl hangi ölçüte göre artacağı ve artışın hangi yıldan başlayacağı yazılmalıdır.
Çocuğun giderlerine ilişkin Yargıtay kararları
“…İştirak nafakasının kapsamına yalnızca çocuğun temel bakım giderleri değil; yiyecek, giyecek, barınma, sağlık, dinlenme, eğitim, öğretim, harçlık, ulaşım, sosyal ve kültürel ihtiyaçlar ile çocuğun yaşı, eğitim dönemi ve gelişim seviyesine göre ortaya çıkan diğer zorunlu giderler de dahildir. Bu nedenle okul ücreti ve eğitim giderleri iştirak nafakasından ayrı ve bağımsız bir yükümlülük değil, iştirak nafakasının içinde değerlendirilmesi gereken giderlerdir.…”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/10739, K. 2026/2494, T. 04.03.2026
“…Bu sebeple, anlaşmalı boşanma protokolünde ayrı bir yükümlülük olarak belirlenen okul ücreti, kıyafet masrafları, sağlık sigortası poliçe bedeli ve eğitim giderlerinin de iştirak nafakası kapsamına alınarak davalı baba yönünden iştirak nafakası adı altında tek bir yükümlülük belirlemek gerekmektedir.…”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/8708, K. 2026/6569, T. 15.06.2026
“…Somut olay incelendiğinde; tarafların boşanmaları sırasında düzenlenen anlaşmalı boşanma protokolünde ortak çocuğun “tüm okul masrafları ve servis giderlerinin müşterek olarak yarı yarıya taraflar birlikte karşılayacaktır” şeklinde hüküm bulunduğu anlaşılmaktadır. Ancak bu düzenleme, borç konusunun belirli olması en azından belirlenebilir olması ilkesine aykırı olup icra kabiliyeti yoktur.…”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/3365, K. 2026/6507, T. 11.06.2026
Sıkça Sorulan Sorular
Kanaatimizce yazılmalıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 15.06.2026 tarihli kararında, okul ve sağlık sigortası giderleri nafaka yerine geçmek üzere babaya bırakılan bir protokolde bu giderlerin iştirak nafakası içine alınarak tek bir nafaka belirlenmesi gerektiğine karar vermiştir. Okul ücretini de içeren aylık nafaka tutarını ve bunun ne kadarının okula ödeneceğini yazmak, sonradan nafaka davası açılması ihtimalini azaltır.
Olabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 11.06.2026 tarihli kararında, tüm okul masrafları ve servis giderlerinin yarı yarıya karşılanacağını yazan protokol hükmünün borç konusunun belirli ya da en azından belirlenebilir olması ilkesine aykırı olduğunu ve icra kabiliyeti taşımadığını belirtmiştir. Kanaatimizce paylaşılacak her giderin kalemi ile tutarı veya üst sınırı yazılmalıdır.
5510 sayılı Kanun’un 3. maddesine göre bazı gruplar dışındaki genel sağlık sigortalısının “sigortalı sayılmayan veya isteğe bağlı sigortalı olmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan” çocukları, yaş ve öğrenim şartlarıyla birlikte onun bakmakla yükümlü olduğu kişilerdendir. Bunun için çocuğun evli olmaması ve 18 yaşını, lise ve dengi öğrenimde veya meslekî eğitimde 20 yaşını, “yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını” doldurmamış olması gerekir; “yaşına bakılmaksızın bu Kanuna göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayan” çocuklarda yaş sınırı aranmaz. Bu tanımda velayetin kimde olduğuna ilişkin bir şart yer almaz.
Türk Medeni Kanunu’nun 329. maddesine göre küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15.06.2026 tarihli kararına konu dosyada protokolde nakit nafaka yazılmamış olmasına rağmen anne sonradan iştirak nafakası istemiş, Daire de nafakanın belirlenmesi gerektiğine karar vermiştir.
Avukat Görüşü
Protokol yazılmadan önce çocuğun son bir yıllık giderleri belgeleriyle çıkarılmalıdır. Okul sözleşmesi ve ödeme planı, servis sözleşmesi, kurs kayıtları, düzenli ilaç ve tedavi faturaları ile varsa özel sağlık sigortası poliçesi bu hesabın dayanağıdır. Nafaka tutarı bu toplamdan ve iki ebeveynin gelirinden yola çıkarak önerildiğinde hâkimin tutarı çocuğun ihtiyacına göre değerlendirmesi kolaylaşır.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kullanılan kanun hükümleri 30.10.2026 tarihinde resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.
