Katkı Payında Eşlerin Net Gelirinin ve Değer Artış Payında Güncel Değerin Esas Alınması Hakkında Yargıtay Kararı

Mal paylaşımı davalarında iki hesap adımı alacağın miktarını doğrudan değiştirebilir. Katkı payı oranı hesaplanırken eşlerin gelirlerinin hangi ölçüyle karşılaştırıldığı, değer artış payı ve katılma alacağı hesaplanırken de taşınmazın hangi tarihteki değerinin kullanıldığı sonucu belirler. İncelenen kararda iki adım da hatalı yapılmıştı. Bilirkişi raporu erkeğin net gelirini kadının brüt geliriyle karşılaştırmış, bir bağımsız bölümün değerini de karar tarihinden bir yıldan fazla önce belirlenen bedelle hesaplamıştı.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, erkek taraf vekilinin temyizi üzerine verdiği 07.05.2026 tarihli, E. 2025/3925, K. 2026/5258 sayılı kararında istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararını kaldırdı. Daire, ilk derece mahkemesinin kararını da katkı payı oranları ve bu bağımsız bölümün değeri yönünden bozdu.

İlk derece mahkemesi katkı payı oranını nasıl hesaplamıştı?

İlk derece mahkemesi, asıl ve birleşen davaya konu birden fazla taşınmazın edinilmesinde iki eşin de çalışarak katkı sağladığını kabul etti. Bu taşınmazlardan biri, dava dışı başka bir bağımsız bölümün satışından elde edilen parayla alınmıştı. Yargıtay katkının varlığına ilişkin bu kabulü yerinde buldu. Bozma, katkının bulunup bulunmadığına değil, katkı oranının nasıl hesaplandığına ilişkindir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporu, oranı belirlerken erkeğin net gelirlerini, kadının ise brüt gelirlerini hesaba katmıştı. Net gelir, vergi ve sigorta primi gibi kesintilerden sonra kişinin eline geçen tutardır; brüt gelir ise bu kesintiler yapılmadan önceki tutardır. Rapor böylece iki eşin katkısını farklı ölçülerle karşılaştırmış oldu.

Kararda dava türü katkı payı, değer artış payı ve katılma alacağı olarak gösterilmiştir. Türk Medeni Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002’den önceki ve sonraki edinimler farklı alacak türlerine tabidir. Karar metni taşınmazların hangi tarihte edinildiğini açıklamadığı için her taşınmazda hangi alacak türünün uygulandığı metinden çıkarılamaz. Bu alacak türlerinin dayanakları ve şartları mal paylaşımı davası ve mal rejiminin tasfiyesi sayfasında anlatılmıştır.

Yargıtay neden kadının da net gelirinin esas alınmasını istedi?

Yargıtay, katkı payı oranlarının kadının da net gelirleri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini, aksi yöndeki hesabın bozmayı gerektirdiğini açıkladı. Karar, iki eşten biri lehine sabit bir oran belirlemedi.

Net gelirin neden esas alınması gerektiği kararda ayrıca açıklanmadı. Kanaatimizce bunun nedeni, brüt gelirin içindeki vergi ve sigorta primi kesintilerinin eşin eline hiç geçmemesi ve bu yüzden taşınmazın edinilmesine harcanabilecek bir kaynak olmamasıdır. Brüt gelir bu kesintileri de içerdiği için daha yüksek bir rakamdır. Bir eşin brüt, diğerinin net geliri karşılaştırılırsa brüt geliri esas alınan eşin payı gerçekte olduğundan yüksek görünebilir.

Değer artış payı ve katılma alacağında taşınmazın değeri hangi tarihe göre belirlenir?

Türk Medeni Kanunu‘nun 227/1, 228/1, 232 ve 235/1. maddelerine göre değer artış payı ve artık değere katılma alacağı hesaplanırken iki ayrı tarih kullanılır. Taşınmaz, mal rejiminin sona erdiği tarihteki hâliyle hesaba katılır. Bu hâlin parasal karşılığı ise tasfiye tarihindeki sürüm değeri, yani o tarihteki piyasa değeri üzerinden hesaplanır. Yargıtay uygulamasında tasfiye tarihi karar tarihidir; tasfiyeyi bölge adliye mahkemesi yaparsa onun karar tarihi esas alınır.

Somut olayda ilk derece mahkemesi 09.02.2021 tarihinde karar vermiş, asıl davadaki bağımsız bölüm için ise 10.01.2020 tarihinde belirlenen değeri kullanmıştı. Daire, karar tarihinden bir yıldan fazla önce belirlenen bu değere göre hesap yapılmasını yukarıdaki ilkeye aykırı buldu. Karar, bir değerin ne kadar süre sonra güncelliğini yitireceğine dair genel bir süre koymadı; bu dosyada bir yılı aşan aralık güncel kabul edilmedi.

Malların değerinin hangi tarihe göre belirlendiği boşanmada mal paylaşımının hesaplanması yazısında genel olarak anlatılmıştır.

Bozmadan sonra ilk derece mahkemesi neyi yeniden hesaplayacak?

Yargıtay, önceki karar bozulduğundan taşınmaza ilişkin eski değerin de güncelliğini yitirdiğini belirtti. İlk derece mahkemesi bu nedenle bağımsız bölümün, bozmadan sonra vereceği yeni karar tarihine en yakın tarihteki sürüm değerini belirleyecek; değer artış payını ve artık değere katılma alacağını bu değer üzerinden yeniden hesaplayacaktır. Kanaatimizce taşınmazda sonradan tadilat, yıkım veya kullanım değişikliği olmuşsa bilirkişinin bu değişiklikleri hesaptan nasıl ayırdığını raporunda açıkça göstermesi gerekir. Alacakların miktarını, kadının net gelirini ve taşınmazın güncel değerini Yargıtay kendisi belirlemedi; bunları bozmadan sonra ilk derece mahkemesi belirleyecektir.

Avukat Görüşü

Bilirkişi raporuna itiraz edilirken yalnız çıkan tutarın yüksek veya düşük olduğunu söylemek yeterli değildir. Raporda her eş için hangi gelirin kullanıldığı, bu gelirin brüt mü net mi olduğu, hangi dönemi kapsadığı ve hangi belgeye dayandığı tek tek kontrol edilmelidir. İki eş arasında ölçü veya dönem farkı varsa bu fark itiraz dilekçesinde açıkça gösterilmelidir.

Değer artış payı ve katılma alacağı istenen dosyalarda taşınmaz değerlemesinin tarihi ile hükmün kurulacağı tarih arasındaki süre takip edilmelidir. Yargılama uzadıysa veya karar bozulduysa taşınmazın mal rejiminin sona erdiği tarihteki özellikleri korunarak güncel değerinin yeniden belirlenmesi istenmelidir. Gelir karşılaştırmasına ve değerleme tarihine yönelik itirazlar ayrı başlıklar altında yazılırsa mahkeme hangi konuda ek rapor alacağını daha kolay belirler.

Bilgilendirme Notu

Bu yazı, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 07.05.2026 tarihli, E. 2025/3925, K. 2026/5258 sayılı kararı hakkında genel bilgi verir ve kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Malın edinim tarihi, uygulanacak mal rejimi, gelir belgeleri ve değerleme tarihi her dosyada ayrıca incelenir. Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddeleri 08.10.2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.