Gizlilik kararı olan çocuğun okul öncesi eğitim kurumuna, ilkokula veya ortaokula ilk kaydı adrese göre e-Okul üzerinden yapılır; ilkokul veya ortaokul nakli ise çocuğun durumu belgelendirilirse kontenjan ve adres şartı aranmadan istenen okula yapılır. Lise öğrencisi 6284 sayılı Kanun çerçevesinde ikametini geçici olarak değiştirmek zorunda kalmışsa nakli, bu hâlin “ortaya çıkmasından itibaren en geç altı ay içerisinde” başvurulması hâlinde millî eğitim müdürlüğündeki komisyon kontenjan şartı aramadan yapar.
İçindekiler
Gizlilik kararı, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un 8. maddesine göre “gerekli bulunması hâlinde, tedbir kararı ile birlikte talep üzerine veya resen” verilir ve korunan kişinin kimlik ve adres bilgilerinin resmî kayıtlarda gizli tutulmasını sağlar. Kanunun uygulama yönetmeliği bu gizliliğin Millî Eğitim Bakanlığı kayıtlarını da kapsadığını açıkça söyler. Okul yönetmeliği ise 6284 sayılı Kanun kapsamındaki çocuk için ilk kayıtta değil, nakilde ayrı bir kural koyar.
Gizlilik kararı çocuğun okul kayıtlarını kapsar mı?
Kapsayabilir; 6284 sayılı Kanun’un Uygulama Yönetmeliği korunan kişiyi tedbir kararı “kapsamında korunan şiddet mağdurunu ve varsa beraberindeki çocukları” da içine alacak biçimde tanımlar ve gizlilik kararı çocuğu da kapsıyorsa onun Millî Eğitim Bakanlığı kayıtlarındaki bilgileri de gizli tutulur. Kanunun 8. maddesinin altıncı fıkrasına göre gerekli bulunması hâlinde, tedbir kararıyla birlikte talep üzerine veya kendiliğinden, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri, kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgileri ve adresleri ile korumanın etkinliği açısından gizlenmesi gereken diğer bilgileri bütün resmî kayıtlarda gizli tutulur. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 32. maddesi de bilgilerinin gizli tutulmasına karar verilen korunan kişinin Millî Eğitim Bakanlığı, Merkezî Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS), Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP), kolluk, bankalar ve sağlık kuruluşları dahil “benzeri tüm kayıtlardaki bilgileri gizli tutulur” der.
Gizlilik kararı, şiddet önleme ve izleme merkezi (ŞÖNİM) müdürü aracılığıyla, tedbir kararının uygulanacağı yerdeki nüfus müdürlüğünde kişinin nüfus kaydına işlenir. ŞÖNİM, Kanuna göre koruyucu ve önleyici tedbirlerin uygulanmasına yönelik destek ve izleme hizmeti veren ve yedi gün yirmi dört saat çalışan merkezdir. Yönetmeliğe göre gizlilik şerhi işlenen korunan kişiden resmî başvuru, iş ve işlemleri sırasında adres beyanı istenmez ve gizlilik kararı verilen kayıtlar yalnız elektronik ortamda tutulur.
Bu bilgileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, ifşa eden veya açıklayan kişi hakkında Kanun, Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Okul tarafında ayrıca, 28 Temmuz 2026’da Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’ne eklenen kurala göre öğrencilere ait kişisel verilerin işlenmesi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında yürütülür.
Gizlilik kararı varken çocuğun okula ilk kaydı nasıl yapılır?
İlk kayıt, diğer çocuklarda olduğu gibi e-Okul sistemi üzerinden ve ulusal adres veri tabanındaki yerleşim yeri adresine göre yapılır; okul yönetmeliğinin kayıt maddesi gizlilik kararı bulunan çocuk için ayrı bir ilk kayıt yolu öngörmez. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 11. maddesine göre yeni kayıtlar temmuz ayında başlar ve ihtiyaç duyulursa adres doğrulaması için veliden su, elektrik veya doğalgaz faturası istenebilir. Lise kaydında ise Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 21. maddesine göre adres tespitinde “ulusal adres veri tabanı ikamet adres bilgileri esas alınır” ve öğrencilerden “kayıt için başka belge istenmez.”
Kanaatimizce, Uygulama Yönetmeliği’nin adres beyanı istenmeyeceğine ilişkin kuralı karşısında gizlilik şerhi bulunan veliden kayıt sırasında adresini gösteren fatura istenmemesi gerekir. Görüşümüze göre ilk kayıt adrese göre belirlenen okulda yapıldıktan sonra da çocuk, 6284 sayılı Kanun kapsamında olduğu belgelendirilirse yönetmeliğin 12. maddesindeki nakil kuralıyla istenen okula alınabilir.
İlkokul ve ortaokulda nakil hangi şartla yapılır?
Nakil için aranan özel şart, çocuğun 6284 sayılı Kanun kapsamında olduğunun belgelendirilmesidir; bu durumda kontenjan ve adres şartı aranmaz. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 12. maddesinin beşinci fıkrasına göre bu Kanun kapsamındaki çocukların nakilleri “durumlarının belgelendirilmesi şartıyla kontenjan şartı aranmadan ve ulusal adres veri tabanındaki adreslerine bakılmaksızın istedikleri okula yapılır.” Kural okul öncesi eğitim kurumları, ilkokullar ve ortaokullar için geçerlidir.
Yönetmeliğin 12. maddesine göre okul yönetimi, “bu Yönetmeliğin 10 uncu ve 11 inci maddelerinin ilgili hükümlerindeki şartları taşıyan öğrencinin naklini, öğrenci velisinin başvurusu üzerine e-Okul sisteminde gerçekleştirir.” Aynı maddeye göre nakiller “e-Okul sisteminde sınıf atlatma sürecinin tamamlanmasını takip eden ilk iş günü başlar ve dönem sonuna 15 iş günü kalıncaya kadar devam eder”; doğal afet, sağlık ve ailenin iller arasındaki adres değişikliği gibi nedenlerde ise bu süre aranmaz. Yönetmelik 6284 sayılı Kanun kapsamındaki çocuğu bu süre istisnaları arasında ayrıca saymaz.
Nakil başvurusunda hangi belge sunulur?
Yönetmeliğin 12. maddesi belgelendirmeyi şart koşar, ancak sunulacak belgenin türünü saymaz. Nüfus kaydındaki gizlilik şerhinde kararı veren mercinin adı ile kararın tarihi ve sayısı yer alır. Pratik öneri olarak veli, çocuğun da korunan kişi olarak gösterildiği tedbir ve gizlilik kararının onaylı örneğini başvuruda hazır bulundurmalı; şerh nüfus kaydına ŞÖNİM müdürü aracılığıyla işlendiği için şerh henüz görünmüyorsa durumu ŞÖNİM’e bildirebilir.
Lise öğrencisinin nakli nasıl yapılır?
6284 sayılı Kanun çerçevesinde ikameti geçici olarak değiştirilmek zorunda kalan lise öğrencisinin naklini, millî eğitim müdürlüğü bünyesinde kurulan öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu yapar. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 23. maddesine göre komisyon, 6284 sayılı Kanun “çerçevesinde ikameti geçici olarak değiştirilmek zorunda kalınan” öğrencilerin nakil ve geçiş işlemlerini, bu hâlin ortaya çıkmasından itibaren en geç altı ay içinde başvurulması hâlinde birden fazla kez ve kontenjan şartı aramadan yapar.
Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan bir okuldan gelmeyen bu öğrenciyi komisyon, ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullar ile yetenek sınavıyla öğrenci alan aynı türden okullara dengeli biçimde yerleştirir. Bu yolla nakledilecek öğrenci merkezi sınav puanıyla öğrenci alan bir okuldan geliyorsa önce aynı türden, puanıyla yerleşebileceği okula; bu mümkün değilse puanının yeterli olduğu okula, o da olmazsa puanına en yakın taban puanı bulunan okula nakledilir. Yönetmelik, öğrencinin istediği okula yerleştirileceğini söylemez; komisyon öğrenciyi bu kurallara göre yerleştirir.
Yönetmeliğin 41. maddesine göre 6284 sayılı Kanun çerçevesinde ikameti geçici olarak değiştirilmek zorunda kalınan öğrenci, bu hâlin ortaya çıkmasından itibaren en geç altı ay içinde başvurur ve gerekli şartları taşırsa veli talebiyle Açık Öğretim Lisesi, Mesleki Açık Öğretim Lisesi veya Açık Öğretim İmam Hatip Lisesine geçebilir.
Altı aylık süre geçtiyse lise nakli yapılabilir mi?
Yapılabilir; öğrencinin veya velinin can güvenliği belgelendirilirse komisyon nakli kontenjan şartı aramadan yapar. Yönetmeliğin 23. maddesinin altıncı fıkrasına göre komisyon, “öğrencinin veya velisinin can güvenliği, doğal afet, velinin kamu görevine ilk kez atanması ve/veya kamu görevi nedeniyle iller arası zorunlu yer değişikliği yapması hâlinde bu durumunu belgelendirmesi kaydıyla kontenjan şartı aranmaksızın” nakil ve geçiş işlemlerini yapar.
Şiddet uygulayan ebeveyn çocuğun okulunu öğrenebilir mi?
Gizlilik kararı çocuğu da kapsıyorsa Uygulama Yönetmeliği’nin 32. maddesine göre çocuğun Millî Eğitim Bakanlığı dahil “benzeri tüm kayıtlardaki bilgileri gizli tutulur” ve Kanuna göre “bu bilgileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, ifşa eden veya açıklayan kişi hakkında” Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır. Okul yönetmeliğine göre öğrencinin velisi anne, baba veya yasal sorumluluğunu üstlenen kişidir. Velayet konusunda anlaşmazlık olduğunda okul yargı kararına göre işlem yapar; velayete ilişkin yargılama sürerken ise okul kayıtları esas alınır.
Hâkim, 6284 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre şiddet uygulayanın korunan kişilerin bulunduğu okula yaklaşmamasına karar verebilir. Gerekli görürse şiddet uygulayanın, korunan kişinin şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere korunan kişinin çocuklarına yaklaşmamasına da karar verebilir. Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya tümüyle kaldırılmasına hükmedebilir. Aynı maddeye göre hâkim bu tedbirlerle birlikte “4721 sayılı Kanun hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında” da karar vermeye yetkilidir.
Tedbir sona erince gizlilik şerhi ne zaman silinir?
Tedbir sona ererse nüfus kaydındaki gizlilik şerhi, Uygulama Yönetmeliği’ne göre tedbir kararının süresinin sona ermesini takip eden on beşinci gün MERNİS veri tabanından silinir. Gizliliğe ilişkin karar değiştirilir veya kaldırılırsa nüfus müdürlüğü bu kararı gecikmeksizin yerine getirir.
Kanunun 8. maddesine göre tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir; şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceği anlaşılırsa kendiliğinden ya da korunan kişinin, Bakanlığın veya kolluğun talebiyle tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, kaldırılmasına veya aynen devam etmesine karar verilebilir. Uzaklaştırma kararı gibi önleyici tedbirlerin süresi de bu kurala tabidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gizlilik şerhi bulunan korunan kişiden, 6284 sayılı Kanun’un Uygulama Yönetmeliği’ne göre resmî başvuru ve işlemlerde adres beyanı istenmez. İlkokul ve ortaokulda bu Kanun kapsamındaki çocuğun nakli de durum belgelendirilirse adrese bakılmaksızın yapılır; okul yönetimine adres yerine tedbir ve gizlilik kararının örneği sunulabilir.
Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 12. maddesine göre 6284 sayılı Kanun kapsamındaki çocukların nakli “durumlarının belgelendirilmesi şartıyla” kontenjan ve adres şartı aranmadan yapılır ve maddenin bu fıkrasında gizlilik kararı şartı yer almaz. Çocuğun bu kapsamda olduğunun belgelendirilmesi gerektiği için çocuğun da korunan kişi olarak yer aldığı tedbir kararının örneği başvuruya eklenebilir.
Ortaokulda 6284 sayılı Kanun kapsamındaki çocuğun nakli, durum belgelendirilirse kontenjan ve adres şartı aranmadan istenen okula yapılır; okul yönetimi nakli “öğrenci velisinin başvurusu üzerine e-Okul sisteminde gerçekleştirir.”
Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre velayet konusunda anlaşmazlık varsa okul yargı kararına göre işlem yapar, velayete ilişkin yargılama sürerken ise okul kayıtlarını esas alır. Baba hakkında 6284 sayılı Kanun’a göre okula veya çocuklara yaklaşmama tedbiri bulunuyorsa tedbir kararının bir örneğinin okul yönetimine önceden verilmesi, okulun bu karardan haberdar olmasını sağlar.
Avukat Görüşü
Tedbir ve gizlilik talebinde çocukların adları korunan kişi olarak tek tek yazılmalı, karar örneği alındığında çocukların gizlilik kapsamında gösterilip gösterilmediği kontrol edilmelidir. Lise öğrencisi için altı aylık başvuru süresi, 6284 sayılı Kanun çerçevesinde ikametin geçici olarak değiştirilmek zorunda kalındığı hâlin ortaya çıkmasından itibaren işlediğinden, bu tarihi gösteren belge saklanmalı ve nakil başvurusu bu süre içinde yapılmalıdır. Tedbir ilk defasında en çok altı ay için verilebildiği ve gizlilik şerhi tedbirin bitimini takip eden on beşinci gün silindiği için tedbirin bitiş tarihi takvime işlenmeli; şiddet tehlikesi sürüyorsa tedbirin aynen devamı veya süresinin değiştirilmesi talebi, koruma kesintiye uğramasın diye süre bitmeden yapılmalıdır.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kullanılan kanun ve yönetmelik hükümleri 18.11.2026 tarihinde resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.
