Aile konutu ve tapu devri uyuşmazlığını simgeleyen Türkiye bağlamında gerçekçi hukuk görseli

Eşin Açık Rızası İspatlanamayan Aile Konutu Devrinin Geçersiz Sayılması Hakkında Yargıtay Kararı

Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutunu devredemez. Bu kural Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinde yer alır ve taşınmazın maliki olmayan eşi korur. Aile konutu devrinde açık rıza tartışıldığında belirleyici olan, taşınmazın devir tarihinde aile konutu olup olmadığı ve devri yapan eşin diğer eşin açık rızasını alıp almadığıdır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 15.09.2026 tarihli, E. 2025/10165, K. 2026/8029 sayılı kararında bu iki soruyu kadın lehine cevapladı ve davanın kabul edilmesi gerektiğini belirtti. Davaya ilk bakan aile mahkemesi, yani İlk Derece Mahkemesi davayı reddetmiş; bu karara karşı yapılan itirazı, yani istinaf başvurusunu inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) de başvuruyu esastan reddetmişti. Yargıtay, BAM kararını ortadan kaldırdı, yani hükümsüz bıraktı; İlk Derece Mahkemesinin ret kararını da bozdu ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesine gönderdi.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/10165, K. 2026/8029, 15.09.2026

Belge hazırlanıyor…

Kadının açtığı dava önce neden reddedildi?

Kadın, dava konusu taşınmazın aile konutu olduğunu ileri sürdü. Dava dilekçesine göre erkek ortak konutu terk etmiş, kadın ve ortak çocuk ise evde yaşamaya devam etmişti. Kadın, erkeğin mal kaçırmak amacıyla ve kendisinin açık rızasını almadan taşınmazı diğer davalıya devrettiğini iddia etti. Tapu kaydının iptal edilmesini, taşınmazın yeniden erkek adına tapuya kaydedilmesini ve tapuya aile konutu şerhi, yani taşınmazın aile konutu olduğunu gösteren kaydın konulmasını istedi.

İlk Derece Mahkemesi davayı reddetti. Mahkemeye göre erkek 25.09.2013 tarihinden beri bu evde oturmuyordu. Keşif raporu ve bilirkişinin incelediği görüntüler, evde bir ailenin kullanabileceği kadar eşya bulunmadığını ve eşyaların eski olduğunu gösteriyordu. Mahkeme, elektrik, su ve doğalgaz fatura dökümlerinden de kadının evde sık oturmadığı, “genellikle annesinin yanında oturduğu” sonucuna vardı. Mahkeme bu nedenle taşınmazı aile konutu saymadı. Erkek ile taşınmazı devralan kişi arasında mal kaçırmaya elverişli bir arkadaşlık veya akrabalık bağı bulunmadığını da belirterek mal kaçırıldığı iddiasını ispatlanmamış kabul etti. Kadın, BAM’ın bu kararını Yargıtay’a taşıdı, yani temyiz etti.

Yargıtay aile konutu korumasının sınırını nasıl çizdi?

Yargıtay önce iki kanun maddesini birlikte ele aldı. Türk Medeni Kanunu’nun 193. maddesi, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça eşlerden her birinin diğeriyle ve üçüncü kişilerle her türlü hukuki işlemi yapabileceğini düzenler. 194. madde ise aile birliğini korumak için bu serbestiyi sınırlar ve aile konutuna ilişkin bazı işlemleri diğer eşin açık rızasına bağlar. Yargıtay’a göre malik eş, aile konutunu başkası adına devredip tescil ettiremez ve böylece konuttaki yaşamı güçleştiremez. Bu işlem ancak diğer eşin açık rızasıyla yapılabilir.

Karar, tapuya aile konutu şerhi konulmamış olmasının korumayı kaldırmadığını da açıkça söyledi. Yargıtay’ın ifadesiyle “şerh konulduğu için aile konutu olmamakta, aksine aile konutu olduğu için şerh konulabilmektedir.” Şerh bu yüzden kurucu değil, var olan durumu açıklayan bir kayıttır. Sınırlama emredici niteliktedir; eş bu korumadan önceden vazgeçemez ve eşler anlaşarak korumayı kaldıramaz.

Rızanın biçimi konusunda Yargıtay, kanunun izin için bir geçerlilik şekli öngörmediğini ve iznin sözlü olarak da verilebileceğini belirtti. Bununla birlikte rızanın açık olması ve belirli bir işlem için verilmesi gerekir. Belirli bir işlem gösterilmeden verilen genel bir onay bu şartı karşılamaz.

Yargıtay devri neden geçersiz saydı?

Yargıtay, dosya kapsamına göre taşınmazın aile konutu olduğu konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığını ve kadının, taşınmazın devredildiği tarihte aile konutu olduğunu ispatladığını belirtti. Buna karşılık devir işlemi için kadının açık rızasının alındığı ispatlanamamıştı. Yargıtay, eşin açık rızası alınmadan yapılan işlemin geçersiz olduğunu kabul etmek gerektiğini söyledi. Rıza ispatlanamadığı için davanın kabul edilmesi gerekirken ret kararı verilmesini doğru bulmadı.

Yargıtay, İlk Derece Mahkemesinin mal kaçırma ve akrabalık bağına ilişkin değerlendirmesini ayrıca tartışmadı. Bozma gerekçesi, taşınmazın devir tarihinde aile konutu olmasına ve kadının açık rızasının alındığının ispatlanamamasına dayanır. Karar duruşmalı incelemeyle ve oy birliğiyle verildi; Yargıtay ayrıca duruşmada kendisini avukatla temsil ettiren kadın lehine 40.000 TL vekâlet ücretinin davalılardan alınmasına hükmetti.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 10.02.2025 tarihli, E. 2025/674, K. 2025/1154 sayılı kararında da tapuda şerh bulunmayan bir aile konutunun rızasız satışı konusunda aynı sonuca varmış ve diğer eşin açık rızası alınmadan yapılan satışı geçersiz saymıştı. O dosyada BAM, şerh bulunmadığı ve alıcının kötü niyeti kanıtlanamadığı için davayı reddetmişti; incelenen dosyada ise ret gerekçesi taşınmazın aile konutu sayılmaması ve mal kaçırmanın ispatlanamamasıydı.

Karar hangi soruları açık bırakıyor?

Karar, taşınmazı devralan kişinin iyi niyetli olup olmadığını ve taşınmazın sonradan başka kişilere devredilip devredilmediğini incelemedi. Kadının tapuya aile konutu şerhi konulması talebi hakkında da ayrı bir değerlendirme içermiyor.

Kararın sonucu, aile konutu niteliğinin ispatlandığı ve rızanın alındığının ispatlanamadığı bir dosyaya aittir. Kanaatimizce kararın asıl katkısı, İlk Derece Mahkemesinin aile konutu niteliğini ve mal kaçırma kastını tartışmasına rağmen Yargıtay’ın sonucu yalnız açık rızanın ispatına bağlamasıdır; devralanla akrabalık bağı bulunmaması bu dosyada sonucu değiştirmemiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

İncelenen dosyada kadın, dava dilekçesinde “davalı eş tarafından ortak konutun terk edildiği” iddiasına dayanmıştı. Yargıtay, taşınmazın devir tarihinde aile konutu olduğunun ispatlandığını kabul etti.

Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi rıza için özel bir şekil aramaz; Yargıtay da rızanın sözlü verilebileceğini belirtti. Ancak rızanın açık ve belirli işleme yönelik olması gerekir. Bu kararda rızanın alındığı ispatlanamadığı için devir geçersiz sayıldı.

Bu dosyada İlk Derece Mahkemesi akrabalık veya arkadaşlık bağı bulunmamasını ret gerekçelerinden biri yapmıştı. Yargıtay ise sonucu Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesindeki açık rıza şartına bağladı ve rıza ispatlanamadığı için davanın kabul edilmesi gerektiğini belirtti.

Avukat Görüşü

Aile konutuna dayalı tapu iptali davasında dosya devir tarihi etrafında kurulur. Taşınmazın o tarihte aile konutu olduğunu gösteren yerleşim yeri kaydı, okul kaydı, abonelik ve fatura dökümleri ile tanık beyanları aynı tarih aralığına göre sunulmalıdır. Karşı taraf evin kullanılmadığını faturalar veya keşifle ileri sürüyorsa, devri yapan eşin evden ayrıldığı tarih ile diğer eşin evde kalmaya devam ettiği dönem ayrı ayrı gösterilmelidir.

Rıza savunması ileri sürülmüşse davacı taraf, devir işleminden haberdar olduğu tarihi ve işleme onay vermediğini açıkça belirtmeli; rızanın hangi işlem için ve ne zaman verildiği somut delillerle tartışılmalıdır. Taşınmaz devralan kişiden de başkasına geçmiş olabileceği için dava açılmadan önce güncel tapu kaydı alınmalı ve taşınmazın kimin adına kayıtlı olduğu belirlenmelidir.

Bilgilendirme Notu

Bu yazı, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15.09.2026 tarihli, E. 2025/10165, K. 2026/8029 sayılı kararı hakkında genel bilgi verir; kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kullanılan kanun hükümleri 22.11.2026 tarihinde resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.

Yukarı Çık