Nafaka artırım kararındaki vekâlet ücreti, kanaatimizce kararın kesinleşmesi beklenmeden icra takibine konulabilir. Bu sonuç bu soruyu doğrudan çözen bir kanun hükmüne veya Yargıtay kararına değil, Yargıtay’ın vekâlet ücretini bağlı olduğu asıl hükümle birlikte değerlendiren yaklaşımına dayanır. Asıl hüküm boşanmadan ayrı bir davada verilen nafaka hükmü olduğunda kanunun gerekçesi kesinleşme şartını aramaz; Yargıtay da böyle nafaka ilamlarının takibe konulması için kesinleşmeyi gerekli görmez. İlam, mahkeme kararının taraflara verilen imzalı ve mühürlü örneğidir.
İçindekiler
Temel kural Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndadır. Kanunun 350. ve 367. maddelerine göre istinaf veya temyiz yoluna başvurmak, yani kararı üst mahkemeye taşımak, kararın icrasını kural olarak durdurmaz. Aynı maddelere göre “Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez.” Kesinleşme, karara karşı kanun yolu süresinin dolması veya kanun yolu incelemesinin bitmesiyle kararın artık değiştirilemez hâle gelmesidir.
Nafaka artırım kararının nafaka kısmı kesinleşmeden icra edilebilir mi?
Evet. Boşanmadan ayrı bir davada verilen nafaka hükmü, aile hukukuna ilişkin kararlar için konulan kesinleşme şartının istisnasıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 24.06.2026 tarihli, E. 2025/654, K. 2026/406 sayılı kararında, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ilgili maddesinin gerekçesini aktarmıştır. Bu gerekçeye göre kesinleşmeden yerine getirilemeyecek olanlar kişiler hukukuna, “(nafaka kararları hariç)” aile hukukuna ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlardır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 350. ve 367. maddelerine göre ayrıca “Nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez.” İcranın geri bırakılması, takibin durdurulmasıdır. İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesine göre de nafaka hükümlerinde borçluya icranın geri bırakılması kararı getirmesi için süre tanınmaz; madde bunu “Nafaka hükümlerinde böyle bir süre verilemez.” diye düzenler. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 12.01.2015 tarihli, E. 2014/3017, K. 2015/114 sayılı kararında, yardım nafakasına ilişkin ilamın kesinleşmeden takibe konulduğu gerekçesiyle takibi iptal eden icra mahkemesi kararını bozmuş, yani hukuka aykırı bularak ortadan kaldırmıştır.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin bu kararı ile yazıda anılan 2019 ve öncesine ait diğer kararlar, yürürlükten kalkan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 443/4. maddesine dayanır. Hukuk Genel Kurulu 2026 tarihli kararında, bugünkü kural için “aynı düzenlemeye mülga HUMK’nın 443/4. maddesinde” yer verildiğini açıklamıştır.
Nafaka artırım davası, boşanmadan sonra bağlanan yoksulluk nafakasında Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesindeki “Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.” hükmüne dayanır. Çocuk için bağlanan nafakada ise aynı Kanun’un 331. maddesine göre “Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.” Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 02.05.2023 tarihli, E. 2022/10385, K. 2023/2977 sayılı kararına konu dosyada İlk Derece Mahkemesi, yani davaya ilk bakan mahkeme, yoksulluk nafakası için açılan nafaka artırım davası sonunda verilen ilamı bağımsız bir nafaka ilamı saymış ve takibe konulması için kesinleşmesinin gerekmediğini belirtmiştir. Yargıtay bu dosyada istinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesinin başvuruyu esastan reddeden kararını genel gerekçeyle onamış, yani yerinde bulmuş, kesinleşme konusunda ayrıca gerekçe yazmamıştır. Nafaka alacaklısı, artırılan nafakayı kararı icra dairesine vererek ilamlı takip yoluyla, yani mahkeme kararına dayanan icra takibiyle isteyebilir. Borçlunun kararı istinafa taşıması bu takibi kendiliğinden durdurmaz.
Boşanma ilamındaki vekâlet ücreti ne zaman icra edilebilir?
Yargıtay boşanma ilamında hükmedilen vekâlet ücretini ve yargılama giderini boşanma kararının eklentisi, yani o karara bağlı yan hükümler sayar ve bunların icrasını boşanma hükmünün kesinleşmesine bağlar. Mahkemenin davayı kaybeden taraf aleyhine tarifeye göre hükmettiği bu karşı vekâlet ücreti, Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesine göre avukata aittir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 12.02.2019 tarihli, E. 2018/5505, K. 2019/1823 sayılı kararında, boşanma kararının eklentisi olan tazminat, vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkin hükümlerin de kesinleşme kuralına tabi olduğunu belirtmiştir. Aynı kararda boşanma ilamı kesinleşmişse bu kalemlerin takibe konulması için, nitelikleri gözetilerek, ayrıca kesinleşmelerinin gerekmediği ve tedbir nafakasının icrasının ilamın kesinleşmesine bağlı olmadığı açıklanmıştır.
Boşanma ilamındaki vekâlet ücreti ise aynı ilamdaki tedbir nafakasından farklı olarak boşanma hükmü kesinleşmeden icra edilemez. Tedbir nafakası, dava sürerken bağlanan geçici nafakadır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 23.02.2010 tarihli, E. 2009/22386, K. 2010/3935 sayılı kararında, kesinleşmemiş boşanma ilamına dayanan takipte tedbir nafakası yönünden takibin devamına, tazminat, yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Daire gerekçede nafaka hükümlerini istisna saymış, “boşanma kararının ferisi niteliğinde olan tazminat alacaklarının” ise kesinleşmeyi beklemesi gerektiğini belirtmiştir; takibin iptaline karar verilmesi gereken kalemler arasında vekâlet ücreti ve yargılama gideri de sayılmıştır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 29.09.2016 tarihli, E. 2016/5357, K. 2016/12713 sayılı kararında da boşanma kararının “eklentisi” olan “yoksulluk, iştirak nafakası, maddi-manevi tazminat, yargılama gideri ve vekalet ücreti de aynı kurala tabi olup, icra takibine konu edilebilmesi için boşanma hükmünün kesinleşmesi gerekir.” demiştir. Yargıtay’ın anılan kararlarında boşanma ilamından kesinleşme beklenmeden takibe konulabileceği kabul edilen kalem tedbir nafakasıdır; boşanma kesinleştikten sonra açılan nafaka artırım davasında verilen ilam ise kanaatimizce bağımsız bir nafaka ilamıdır.
Boşanma ilamındaki ölçüt nafaka artırım kararına uygulanabilir mi?
Kanaatimizce uygulanabilir ve yazının başındaki sonuç bu cevaba dayanır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 05.07.2011 tarihli, E. 2010/32803, K. 2011/14527 sayılı kararında, boşanma davasında “asıl talebe bağlı olarak hükmedilen” yargılama gideri ve vekâlet ücretinin boşanma kararının eklentisi olduğunu belirtmiştir. Nafaka artırım davasında asıl talep nafakanın artırılmasıdır ve boşanma kesinleştikten sonra açılan bu davanın ilamında kesinleşmesi beklenen bir boşanma hükmü bulunmaz. Vekâlet ücretinin bağlı olduğu asıl hüküm böylece kesinleşme şartının istisnası olan nafaka hükmü olur.
Hukuk Genel Kurulu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 350. ve 367. maddelerinin gerekçesini aktardığı 24.06.2026 tarihli kararında, dava sürerken taşınmaz üçüncü kişiye satıldığı için tapu talebi reddedilip para tazminatına hükmedilen bir davada bu para hükmünün tapu sicilinde değişiklik doğurmadığından kesinleşmeden takibe konulabileceğine “oy çokluğuyla” karar vermiştir. Kurul çoğunluğu, “ilâmlı icra bakımından önemli olan davanın türü değil, hükmün niteliğidir.” demiş ve bir ilamın icra edilecek kısmının hüküm fıkrası, yani kararın sonuç bölümü olduğunu belirtmiştir. Kanaatimizce bu ölçüt, boşanma hükmü taşımayan nafaka artırım ilamında artırılan nafakayla birlikte yer alan vekâlet ücretinin de kesinleşme beklenmeden takibe konulabileceği sonucunu destekler; boşanma ilamındaki para kalemlerinde ise Yargıtay daireleri boşanma hükmünün kesinleşmesini aramıştır.
Yapılan karar taramasında nafaka artırım kararındaki vekâlet ücretinin kesinleşmeden takibe konulmasını doğrudan değerlendiren bir Yargıtay kararına ulaşılamadı; icra mahkemesi vekâlet ücretini nafakadan bağımsız ve kesinleşmeye bağlı bir kalem sayarsa şikâyeti bu kalem için kabul edebilir. Artırım talebi tamamen reddedilmişse ilamda nafakaya ilişkin bir hüküm kalmaz; bu durumda davalı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin kesinleşmeden takibe konulup konulamayacağını doğrudan cevaplayan bir karara da ulaşılamadı.
Borçlu kesinleşmemiş karara dayanan takibe nasıl karşı çıkar?
İcra ve İflas Kanunu’nun 32. maddesine göre “Para borcuna veya teminat verilmesine dair olan ilam icra dairesine verilince” borçluya gönderilen icra emri, borcun “yedi gün içinde ödenmesi” gerektiğini bildirir. Borçlu, takibe konulan ilamın kesinleşmeden icra edilemeyecek nitelikte olduğunu icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürer. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 22.06.2010 tarihli, E. 2010/15084, K. 2010/16193 sayılı kararında ilamın kesinleşmeden takibe konulup konulamayacağı hususunun süresiz şikâyete tabi olduğunu belirtmiştir. İcra ve İflas Kanunu’nun 16. maddesine göre şikâyet kural olarak işlemin “öğrenildiği tarihten yedi gün içinde” yapılır; süresiz şikâyet ise bu süreye bağlı olmadan yapılabilen başvurudur.
Kararı istinafa veya temyize taşıyan borçlu hükmolunan paranın resmî bir mercie depo edildiğini ispat ederse, icra mahkemesince kabul edilecek rehin veya banka kefaleti gibi bir teminat gösterirse ya da hükmolunan parayı karşılayacak malı haczedilmişse, İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesine göre icra müdürü ona icra mahkemesinden icranın geri bırakılması kararı alması için süre verir. Kanundaki “Nafaka hükümlerinde böyle bir süre verilemez.” yasağı artırılan nafaka kalemine uygulanır; ilamdaki vekâlet ücreti kalemi için bu yolun açık olup olmadığını doğrudan çözen bir karara ulaşılamadı.
Karar istinafta kaldırılırsa ödenen vekâlet ücreti ne olur?
Ödenen tutar, borçlunun hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilamla ortaya çıkarsa iade edilir. İcra ve İflas Kanunu’nun 40. maddesine göre ilamın Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılması veya Yargıtay’ca bozulması icra işlemlerini olduğu yerde durdurur. İlam icra edildikten sonra Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılır veya yeniden esas hakkında karar verilir ya da Yargıtay’ca bozulur ve aleyhine takip yapılan kişinin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilamla ortaya çıkarsa “ayrıca hükme hacet kalmaksızın icra tamamen veya kısmen eski hâline iade olunur.”
Kesinleşmemiş ilamın icrasına ilişkin Yargıtay kararları
“…HMK’nun Geçici 3. maddesi gereğince uygulanması gereken HUMK’nun 443/4 (HMK’nun 367/2.) maddesi gereğince, aile ve şahsın hukukuna ilişkin ilamlar keşinleşmeden takip konusu edilemez ise de nafaya ilişkin ilamların takibe konulabilmesi için kesinleşmeleri gerekmez.…”
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2014/3017, K. 2015/114, T. 12.01.2015
“…Ayrıca, boşanma kararının eklentisi olan tazminat, vekalet ücreti ve yargılama giderine yönelik hükümler de aynı kurala tabidirler. Ancak, boşanma ilamı kesinleştiği takdirde, tazminat,vekalet ücreti ve yargılama gideri isteklerinin takibe konulabilmesi için nitelikleri gözetilerek kesinleşmeleri gerekli değildir (HGK. 28.2.2001 tarih, 2001/12-206 E. 2001/217 K. ).…”
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2018/5505, K. 2019/1823, T. 12.02.2019
“…Özellikle vurgulamak gerekir ki, ilâmlı icra bakımından önemli olan davanın türü değil, hükmün niteliğidir.…”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2025/654, K. 2026/406, T. 24.06.2026
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesine göre kararla karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti avukata aittir ve iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez. Takas ve mahsup, karşılıklı borçların birbirinden düşülmesidir; bu yüzden fazla ödediğiniz nafakayı vekâlet ücretinden düşemezsiniz, nafaka alacaklısından ayrıca istemeniz gerekir.
Kanaatimizce konulabilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi boşanma ilamında yargılama giderini vekâlet ücretiyle aynı kurala bağlamıştır; artırım kararındaki yargılama gideri için doğrudan bir karara ulaşılamadığından bu cevap, vekâlet ücreti için yazının başında açıklanan görüşe dayanır.
İcra ve İflas Kanunu’nun 32. maddesine göre icra emri size tebliğ edildikten sonra yedi gün içinde ödemeniz gerekir. Bu sürede ödeme yapmaz ve icranın geri bırakılmasına dair bir karar da getirmezseniz cebri icraya, yani haciz gibi zorla tahsil işlemlerine geçilebilir; ilamın kesinleşmeden takibe konulamayacağı itirazınızı ise icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürersiniz.
Kanaatimizce alabilirsiniz. İcra ve İflas Kanunu’nun 40. maddesindeki iade kuralı nafakayı ayırmadığından istinafta kaldırılan artırım kararına dayanılarak ödenen nafaka farkına da uygulanır; borcunuzun olmadığı kesin bir ilamla ortaya çıkınca iade için ayrıca dava açmanız gerekmez.
Avukat Görüşü
Nafaka artırım kararına dayanarak takip başlatacak taraf önce kararın sonuç bölümünü okumalıdır. Vekâlet ücretinin hangi taraf lehine ve hangi talebin kabulü veya reddi sonucunda verildiği bu okumada not edilir. Pratik öneri olarak takip talebinde artırılan nafaka ile vekâlet ücreti ayrı kalemler hâlinde gösterilmelidir; böylece icra mahkemesi şikâyeti yalnız vekâlet ücreti kalemi için kabul ederse nafaka kaleminin takibi devam edebilir.
Borçlu tarafta ise kararın istinafa taşınıp taşınmadığı ve icra emrinin hangi kalemleri istediği kontrol edilir. Kanaatimizce İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesindeki yasak “Nafaka hükümlerinde” arandığı için teminatla icranın geri bırakılması talebi vekâlet ücreti kalemi için ileri sürülebilir; icra mahkemesi ücreti nafaka hükmüne bağlı sayarsa bu talebi reddedebilir. Karar sonradan kaldırılırsa ödenen tutarların iadesi için icra dosyasındaki ödeme belgeleri ve dekontlar saklanmalıdır.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kullanılan kanun hükümleri 14.11.2026 tarihinde resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.
