Hukuk bürosu masasındaki nafaka dosyası ve hesap makinesi

Çocuk İçin Tedbir Nafakası Reddedilince Babaya Vekâlet Ücreti Verilemeyeceği Hakkında Yargıtay Kararı

Nafaka davasında vekâlet ücreti, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 323. maddesine göre bir yargılama gideridir. Aynı Kanun’un 326. maddesine göre yargılama giderleri, kanunda yazılı hâller dışında aleyhine hüküm verilen taraftan, yani davayı kaybeden taraftan alınır. Nafaka davaları için ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ayrı bir kural koyar ve nafaka isteminin reddedilen kısmı için avukatlık ücretine hükmedilmesini yasaklar. Anne aynı davada hem kendisi hem de ergin olmayan çocuğu için tedbir nafakası istediğinde, çocuk için istenen kısmın reddi bu kuralın dışında kalır mı?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.05.2026 tarihli, E. 2025/402, K. 2026/328 sayılı kararında bu soruyu cevapladı. Davaya ilk bakan İlk Derece Mahkemesi annenin nafaka istemini kısmen kabul etmiş, çocuğun nafaka istemini reddetmişti. Kararı istinaf yoluyla, yani üst mahkemeye yapılan başvuru üzerine inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), reddedilen çocuk nafakası nedeniyle babaya vekâlet ücreti verdi. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu kararı bozdu, yani hukuka aykırı bularak ortadan kaldırdı. BAM bozmaya uymayıp önceki kararında direnince dosya, direnme kararlarını inceleyen Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna geldi. Hukuk Genel Kurulu, anne çocuk adına yasal temsilci olarak dava açtığı için reddedilen kısım yönünden babaya vekâlet ücreti verilemeyeceğine karar verdi ve BAM’ın direnme kararını bozdu.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2025/402, K. 2026/328, 13.05.2026

Belge hazırlanıyor…

Anne hangi nafakayı istedi ve mahkemeler ne karar verdi?

Taraflar 16.11.1996 tarihinde evlenmişti ve iki çocukları vardı. Çocuklardan biri dava tarihinde ergindi; nafaka istenen çocuk ise ergin değildi. Anne dava dilekçesinde, babanın 09.12.2016 tarihinde açtığı boşanma davasının 19.12.2017 tarihinde reddedildiğini ve bu kararın 11.12.2019 tarihinde kesinleştiğini belirtti. Anne, boşanma davası reddedildikten sonra ortak hayatın yeniden kurulamadığını ileri sürdü.

Anne 10.01.2020 tarihinde açtığı davada, Türk Medeni Kanunu’nun 197. maddesine dayanarak kendisi ve ergin olmayan ortak çocuk için ayrı ayrı 20.000,00 TL’lik tedbir nafakası istedi. Türk Medeni Kanunu’nun bu maddesine göre birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır. Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hâkim, ana ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gereken önlemleri alır. Hukuk Genel Kurulu bu davayı, 197. maddeye dayalı bağımsız tedbir nafakası davası olarak adlandırır.

İlk Derece Mahkemesi 22.04.2021 tarihli kararında davayı kısmen kabul etti ve anne yararına 2.000,00 TL’lik tedbir nafakasına hükmetti. Çocuk için istenen nafakayı ise çocuğun babasının yanında yaşadığı gerekçesiyle reddetti.

Kararı iki taraf da istinaf etti. BAM 12.04.2023 tarihli kararında annenin istinaf başvurusunu esastan reddetti; babanın istinaf başvurusunu ise vekâlet ücreti yönünden kabul etti. BAM’a göre anne ile çocuk arasında mecburi dava arkadaşlığı yoktu. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 59. maddesine göre mecburi dava arkadaşlığı, maddi hukuka göre “bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde” vardır. Bu gerekçeyle reddedilen çocuk nafakası için baba yararına 25.250,00 TL’lik vekâlet ücretine hükmetti.

Dosya neden Hukuk Genel Kuruluna gitti?

BAM kararını iki taraf temyiz etti, yani Yargıtay’a taşıdı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 29.02.2024 tarihli, E. 2024/755, K. 2024/1402 sayılı kararında, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 9. maddesinin ikinci fıkrasına göre nafaka davalarında reddedilen miktar üzerinden karşı taraf yararına vekâlet ücreti verilemeyeceğini belirtti. Annenin bağımsız tedbir nafakası davası kısmen kabul edildiği hâlde babaya vekâlet ücreti verilmesini doğru bulmadı ve kararı bozdu.

BAM bu bozmaya uymadı ve önceki gerekçesini tekrarlayarak direnme kararı verdi. Direnme kararını anne temyiz etti. Hukuk Genel Kurulunun çözdüğü soru, birlikte yaşamaya ara verilmesine dayalı tedbir nafakası davasında, tarifenin 9. maddesinin ikinci fıkrası karşısında reddedilen kısım için baba yararına avukatlık ücretine hükmedilip hükmedilemeyeceğiydi.

Hukuk Genel Kurulu neden babaya vekâlet ücreti verilmesini hatalı buldu?

Kurul önce yargılama giderlerine ilişkin genel kuralı hatırlattı ve vekâlet ücretinin de bir yargılama gideri olduğunu belirtti. Kurula göre bu ücret, “davada haklı çıkan tarafın davasını vekille takip etmesi durumunda” onun yararına hükmedilmesi gereken karşı vekâlet ücretidir.

Kurula göre nafaka davaları için tarifede özel bir düzenleme vardır. Kurul, tarifenin 9. maddesinin ikinci fıkrasındaki “Nafaka davalarında reddedilen kısım için avukatlık ücretine hükmedilemez” hükmünü uyguladı. Kurul bu hükmün nedenini de açıkladı. Nafaka, ekonomik olarak güçsüz durumdaki eşi veya çocukları korumayı amaçlayan bir kurumdur ve barınma, geçinme gibi temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayan sosyal bir hak olarak kabul edilir. Kurula göre hüküm, nafaka isteyen kişilerin hak arama hürriyetini kısıtlamamak için konmuştur.

Kurul, annenin çocuk adına açtığı davanın çocuğun yasal haklarını korumaya yönelik bir temsil ilişkisine dayandığını belirtti. On sekiz yaşından küçük çocuğun yasal temsilcisi velayet hakkına sahip anne ve babasıdır. Kurula göre dava açıldığında çocuk “henüz on beş yaşında” olduğundan anne, çocuk adına yasal temsilci sıfatıyla hareket etmişti. Kurul bu durumda reddedilen çocuk nafakası yönünden de tarifenin 9. maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağını kabul etti. Kurul, BAM’ın “davacı annenin çocuğun yasal temsilcisi sıfatıyla hareket ettiği gözetilmeksizin” baba yararına vekâlet ücretine hükmetmesini hatalı buldu.

Hukuk Genel Kurulu, Özel Dairenin, yani Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin bozma kararını benimsedi ve bu karara uyulması gerekirken direnilmesini usul ve yasaya aykırı buldu. Direnme kararını Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesine göre bozdu ve dosyanın, aynı Kanun’un 373. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kararı veren BAM’a gönderilmesine karar verdi. Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verildi.

Kanaatimizce bu karara göre aynı davada kendisi ve küçük çocuğu için nafaka isteyen anne, çocuk için istenen kısım reddedilse bile bu kısım için karşı tarafa vekâlet ücreti ödemez. Çocuk için istenen nafaka, çocuğun babanın yanında yaşaması nedeniyle tamamen reddedilmişti; Kurul bu kısım için de babaya ücret verilemeyeceğini kabul etti. Kurul bu sonucu annenin yasal temsilci sıfatına bağladı; çocuk dava tarihinde ergin olsaydı aynı değerlendirmenin yapılıp yapılmayacağı bu kararda tartışılmadı.

Karar nafaka miktarını değiştirdi mi?

Hayır. Kurulun önüne yalnız reddedilen kısım için verilen vekâlet ücreti geldi. Anne yararına hükmedilen 2.000,00 TL’lik tedbir nafakası ve çocuğun nafaka isteminin reddi bu kararda yeniden incelenmedi.

Kararda uygulanan kural bugün de geçerli mi?

Evet. 03.11.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi de 9. maddesinin ikinci fıkrasında aynı cümleyi taşır.

Sıkça Sorulan Sorular

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 9. maddesinin ikinci fıkrasına göre nafaka davalarında reddedilen kısım için avukatlık ücretine hükmedilemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu kuralı, annenin çocuk adına istediği nafakanın reddedilen kısmına da uyguladı.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 9. maddesinin birinci fıkrasına göre ücret, hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplanır. Bu tutar, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde davanın görüldüğü mahkemeye göre belirlenen ücretten az olamaz.

Harç ve diğer yargılama giderleri size yüklenebilir, çünkü tarifenin nafaka kuralı yalnız avukatlık ücretine ilişkindir. Harç ve diğer yargılama giderleri için Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 326. maddesi uygulanır; taraflardan her biri kısmen haklı çıkarsa mahkeme bu giderleri haklılık oranına göre paylaştırır.

Avukat Görüşü

Görüşümüze göre eş ve küçük çocuk için aynı davada nafaka istendiğinde hüküm fıkrasındaki vekâlet ücreti kalemi nafaka miktarından ayrı okunmalı ve reddedilen kısım için davalı yararına ücret yazılıp yazılmadığı kontrol edilmelidir. Böyle bir ücret yazılmışsa kanun yolu dilekçesinde tarifenin 9. maddesinin ikinci fıkrasındaki “Nafaka davalarında reddedilen kısım için avukatlık ücretine hükmedilemez” kuralı ve bu Hukuk Genel Kurulu kararı gösterilebilir. Kurul sonucu annenin “çocuğun yasal temsilcisi sıfatıyla hareket ettiği” olgusuna bağladığı için çocuğun dava tarihinde on sekiz yaşından küçük olduğunu gösteren nüfus kaydı dosyaya konmalıdır.

Bilgilendirme Notu

Bu yazı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.05.2026 tarihli, E. 2025/402, K. 2026/328 sayılı kararı hakkında genel bilgi verir; kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazıda anılan kanun ve tarife hükümleri 20.11.2026 tarihinde resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.

Yukarı Çık