Babaya devredilen taşınmaz payı mal paylaşımında hesaba girer mi? Kural olarak mal paylaşımında, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar hesaba katılır; edinilmiş mal, her eşin mal rejimi devam ederken karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Türk Medeni Kanunu’nun 229. maddesi bu kurala bir istisna getirir ve bir eşin mal rejimi devam ederken diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirleri, mal artık onun elinde olmasa da hesaba ekler. Katılma alacağı, her eşin diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerindeki hakkıdır. Artık değer ise eklenen değerler de dahil olmak üzere bir eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.
İçindekiler
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 22.01.2026 tarihli, E. 2025/435, K. 2026/795 sayılı kararında, erkeğin taşınmazdaki hissesini önce başka bir kişiye devretmesinden altı ay gibi kısa bir süre sonra hissenin erkeğin babasına devredilmesini hayatın olağan akışına aykırı ve kadının alacağını azaltma kastıyla yapılmış bir devir olarak değerlendirdi. Davaya ilk bakan mahkeme, yani İlk Derece Mahkemesi, davayı reddetmişti. Bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunu, yani kararın bir üst mahkemede yeniden incelenmesi istemini, Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) esastan, yani başvurudaki itirazları yerinde bulmayarak reddetti. Kadın tarafın vekili kararı temyiz edince, yani Yargıtay’ın incelemesine götürünce Yargıtay, BAM kararını ortadan kaldırdı ve İlk Derece Mahkemesi kararını bozdu. Ortadan kaldırma BAM kararının hükümsüz kalması, bozma ise İlk Derece Mahkemesi kararının hukuka aykırı bulunup yeniden karar verilmek üzere o mahkemeye geri gönderilmesidir.
Taşınmaz hissesi kimden kime ve ne zaman geçti?
Taraflar 02.08.1999’da evlendi. 24.07.2018’de açılan boşanma davasında verilen boşanma hükmü 25.07.2018’de kesinleşti, yani artık kanun yoluna götürülemez hâle geldi. Eşler sözleşmeyle başka bir mal rejimi seçtiklerini ileri sürmediği için Yargıtay, evlilik tarihinden Türk Medeni Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002’ye kadar mal ayrılığının, bu tarihten mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar ise edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğunu belirtti. Tasfiyede, yani mal rejimi sona erince eşlerin mallarının hesaplanıp aralarındaki alacakların belirlenmesinde, eşlerin bağlı olduğu rejimin hükümleri uygulanır (Türk Medeni Kanunu m. 179).
Uyuşmazlık 1901 parseldeki taşınmazla ilgiliydi. Taşınmaz, edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu 21.12.2005’te erkek adına satın alındı. Erkek taşınmazdaki 6/109 hissesini, yani taşınmazın 109 payından 6 payını, 21.08.2008’de başka bir kişiye devretti. O kişi de aynı hisseyi 02.02.2009’da erkeğin babasına devretti. Dosyadaki kayda göre hisse hâlâ babanın adına kayıtlıydı.
Yargıtay alacağı azaltma kastını hangi olgulardan çıkardı?
Yargıtay’a göre bu tür bir davada mahkemenin ilk işi, davalı eşin kanunun 229. maddesinde anlatılan amaçla bir kazandırma veya devir yapıp yapmadığını araştırmaktır. Böyle bir işlem anlaşılırsa elden çıkan mal hâlâ eşin malvarlığındaymış gibi kabul edilir. Davacının katılma alacağı bu kabule göre hesaplanır ve alacak davalı eşten istenir. Kanun iki hâlde elden çıkan malın değerini eklenecek değer olarak hesaba katar. Birincisi, mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan ve olağan hediye sayılmayan karşılıksız kazandırmalardır; karşılıksız kazandırma, bağışta olduğu gibi karşılığında bir bedel alınmadan yapılan aktarmadır. İkincisi, bir eşin mal rejimi devam ederken diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirlerdir. Yargıtay bu dosyada azaltma kastına, yani ikinci hâle dayandı.
Yargıtay dosyadaki delillere göre birkaç olguyu birlikte ele aldı. İlk devrin yapıldığı 21.08.2008’de eşler arasında geçimsizlik vardı ve ayrı yaşıyorlardı; eşler daha sonra yeniden bir araya geldi. Hisse ise ilk devirden altı ay gibi kısa bir süre sonra erkeğin babasına geçti. Yargıtay, hissenin babaya devrinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve kadının alacağını azaltma kastıyla yapıldığını kabul etti. Bu nedenle taşınmazın eklenecek değer olarak kabul edilmesi gerektiğine karar verdi.
Bozmadan sonra İlk Derece Mahkemesi neyi hesaplayacak?
Yargıtay’a göre İlk Derece Mahkemesi, 6/109 hissenin eklenecek değer olduğunu kabul edip bu hisse yönünden kadının katılma alacağını hesaplamalıydı. Davayı yazılı gerekçeyle reddetmesi hatalıydı. Kararda İlk Derece Mahkemesinin ret gerekçesinin içeriği aktarılmamış, yalnız “yazılı gerekçe” diye anılmıştır. Kanuna göre hesaba eklenecek malın değeri, malın devredildiği tarih esas alınarak hesaplanır (Türk Medeni Kanunu m. 235/2). Kararda bu hesabın ayrıntısına girilmedi.
Hüküm fıkrasına göre Yargıtay, istinaf başvurusunu esastan reddeden BAM kararını ortadan kaldırdı ve İlk Derece Mahkemesi kararını bozdu. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin BAM’a gönderilmesine ve peşin alınan harcın istek hâlinde yatırana geri verilmesine oy birliğiyle karar verildi. Yargıtay alacağın miktarını belirlemedi. Kadının bu hisse yönünden alacağı olup olmadığı ve varsa miktarı, mal paylaşımı davasında İlk Derece Mahkemesinin yeniden yapacağı hesapla ortaya çıkacak.
On yıl önce yapılan bir devir mal paylaşımında hesaba girebilir mi?
Bu dosyada girdi. İlk devir 21.08.2008’de yapılmış, boşanma davası ise 24.07.2018’de açılmıştı; aradaki süre yaklaşık on yıldır. Kararda bu süre ayrıca tartışılmadı. Kanunun 229. maddesindeki bir yıllık süre yalnız karşılıksız kazandırmalar için öngörülmüştür; azaltma kastıyla yapılan devirler için kanun “mal rejiminin devamı süresince” ifadesini kullanır.
Kanaatimizce karar, azaltma kastının devir dönemindeki olgulardan çıkarılabileceğini gösterir; yakın akrabaya yapılan her devrin eklenecek değer sayılacağını ise söylemez.
Aynı Daire bu karardan sonra verdiği 23.06.2026 tarihli, E. 2025/9563, K. 2026/7000 sayılı kararında farklı olgular taşıyan bir dosyada başka bir sonuca vardı. O dosyada erkek adına kayıtlı araç 01.12.2014’te satılmış, aynı gün kayınvalide adına başka bir araç alınmış, boşanma davası ise 07.10.2016’da açılmıştı. Yargıtay, devrin azaltma kastıyla yapıldığı mevcut delillerle ispatlanamadığı için boşanmadan önce satılan aracın eklenecek değer kabul edilmesini hatalı buldu. Kanaatimizce sonuç farkı, bu dosyada devrin eşlerin ayrı yaşadığı döneme denk gelmesinden ve hissenin kısa süre sonra devreden eşin babasına geçmesinden kaynaklanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Girebilir; Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 10. maddesine göre bu tarihten önce evlenen eşler, 01.01.2002’den başlayarak bir yıl içinde başka bir mal rejimi seçmedilerse bu tarihten geçerli olmak üzere yasal mal rejimini, yani edinilmiş mallara katılma rejimini seçmiş sayılır. Bu dosyada da 1999’da evlenen eşler yönünden erkek adına 2005’te alınan taşınmaz bu rejime göre değerlendirildi. Son bir yıl içindeki karşılıksız bir kazandırma söz konusu değilse devrin hesaba eklenmesi için diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapıldığının gösterilmesi gerekir.
Devir Türk Medeni Kanunu’nun 229. maddesindeki iki hâlden birine giriyorsa hesaba devredilen hissenin değeri eklenir. Bu dosyada Yargıtay, devredilen 6/109 hisseyi eklenecek değer saydı ve kadının katılma alacağının bu hisse yönünden hesaplanması gerektiğini belirtti.
Hayır, bu dosyadaki bozma kararıyla alacağa hükmedilmedi. Yargıtay, devredilen hisse mevcut kabul edilerek kadının katılma alacağı olup olmadığının ve varsa miktarının saptanmasını, buna göre davalı eşten tahsili yönünde hüküm kurulmasını istedi; bu hesabı dosyanın gönderildiği İlk Derece Mahkemesi yapacak.
Avukat Görüşü
Taşınmaz devrinin mal paylaşımında hesaba katılmasını isteyen eş, devrin boşanmadan önce yapıldığını söylemekle yetinmemelidir. Kanaatimizce dilekçede kanunun 229. maddesindeki iki hâlden hangisine dayanıldığı yazılmalı, azaltma kastı ileri sürülüyorsa tapu kaydındaki bütün el değiştirmeler, malın son malikine kadar tarih sırasıyla gösterilmelidir.
Devir tarihindeki aile durumu ayrıca belgelenmelidir. Eşlerin o tarihte ayrı yaşadığı, farklı adreslerde oturduklarını gösteren kayıtlarla veya tanık beyanlarıyla ortaya konabilir. Devri yapan eş de devrin gerçek bir bedel karşılığında yapıldığını gösteren banka kayıtları gibi belgeleri sunarak devrin azaltma kastıyla yapıldığı iddiasına karşı çıkabilir. Hesaba eklenen malın değeri devir tarihine göre bulunduğundan o tarihteki değeri gösteren bilirkişi incelemesi istenmelidir.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 22.01.2026 tarihli, E. 2025/435, K. 2026/795 sayılı kararı hakkında genel bilgi verir; kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazıda anılan kanun hükümleri 13.11.2026 tarihinde resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.