Hukuk Muhakemeleri Kanunu, uyuşmazlık konusu bir olayı ispat etmek isteyen tarafın diğer tarafa yemin teklif edebileceğini düzenler. Ziynet davasında yemin teklif etme hakkı da bu kurala bağlıdır ve Kanuna göre tanık veya belge gibi başka delillere dayandığını bildiren taraf için de geçerlidir.
İçindekiler
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 15.09.2026 tarihli, E. 2026/2544, K. 2026/8056 sayılı kararında ziynet alacağı davası reddedilen kadının temyiz başvurusunu kabul etti ve Bölge Adliye Mahkemesinin kararını bozdu. Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), davaya ilk bakan İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı yapılan itirazı, yani istinafı inceleyen ikinci aşama mahkemedir. Temyiz, BAM kararının Yargıtay’da incelenmesini istemektir; bozma ise Yargıtay’ın kararı hukuka aykırı bulup dosyanın yeniden ele alınması için geri göndermesidir. Bu dosyada Yargıtay, kadının diğer tarafa yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan karar verilmesini hatalı buldu ve dosyayı BAM’a gönderdi.
Ziynet davasında hangi karar temyiz edildi?
Kadın tarafın vekili, BAM’ın verdiği hükmü yalnız ziynet alacağı davasının reddi yönünden temyiz etti. Yargıtay’ın incelemesi de bu kısımla sınırlı kaldı.
Kadın, ziynetlerine ilişkin alacağını ziynet eşyası alacağı davası yoluyla istedi. Dava önce bir aile mahkemesi olan İlk Derece Mahkemesinde, ardından BAM’da görüldü. Karar metni, İlk Derece Mahkemesinin verdiği kararın içeriğini, ziynetlerin türünü ve sayısını, davalının kim olduğunu ve dosyadaki diğer delilleri göstermez.
Yargıtay neden yemin aşaması işletilmeden verilen ret kararını hatalı buldu?
Karar metnine göre kadın, ziynetlere ilişkin iddialarını dosyadaki delillerle ispatlayamamıştı. Bununla birlikte kadın, dava dilekçesinde bu iddialar için yemin deliline de dayanmıştı. Yargıtay bu noktada Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 227. maddesine dayandı. Maddenin birinci fıkrası “Uyuşmazlık konusu vakıanın ispatı için yeminden başka delili olduğunu beyan etmiş olan taraf dahi yemin teklif edebilir.” der.
Yargıtay’a göre mahkemenin ret kararı vermeden önce sırasıyla şu işlemleri yapması gerekiyordu:
- Kadına, ziynetlerle ilgili iddiaları için diğer tarafa yemin teklif etme hakkını hatırlatmak.
- Diğer taraf teklif edilen yemini etmeye hazır olduğunu bildirirse, yemin teklif edilen tarafı usulüne uygun biçimde yemine davet etmek.
- Yeminin sonucuna göre ziynet alacağı hakkında hüküm kurmak.
Bu işlemler yapılmadan hüküm kurulmasını Yargıtay eksik inceleme saydı. Eksik inceleme, mahkemenin karar vermeden önce yapması gereken bir işlemi tamamlamadan sonuca gitmesidir. Kadının ispat edemediği iddia, bu yüzden yemin aşaması işletilmeden reddedilmiş oldu ve Yargıtay kararı bu gerekçeyle oy birliğiyle bozdu.
Bozma kararı kadının davayı kazandığı anlamına gelir mi?
Gelmez. Yargıtay ziynetlerin değeri veya kime ait olduğu hakkında bir değerlendirme yapmadı. Kararda yalnız yemin aşaması işletilmeden karar verilmesi hatalı bulundu ve dosya BAM’a gönderildi. Yeminin bu dosyada hangi sonucu doğuracağı kararda belirlenmedi.
Görüşümüze göre karar, dava dilekçesinde yemin deliline dayanan tarafın, diğer delilleri yetersiz kaldığında bu delili kullanma fırsatı verilmeden davayı kaybetmemesi gerektiğini gösterir. Karar, dava dilekçesinde yemine dayanılmış bir dosyaya ilişkindir; yemin deliline hiç dayanılmamış dosyalar hakkında bir değerlendirme içermez.
Sıkça Sorulan Sorular
Gösteremezsiniz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 227. maddesine göre yemin teklif olunan kişi yemini etmeye hazır olduğunu bildirdikten sonra, yemini teklif eden taraf teklifinden vazgeçerek başka bir delile dayanamaz ve yeni bir delil de gösteremez.
Karşı taraf geçerli bir özrü olmadan belirlenen gün ve saatte mahkemede bizzat bulunmazsa, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 229. maddesine göre yemin konusu vakıaları ikrar etmiş, yani kabul etmiş sayılır. Kanunun aynı maddesine göre duruşmaya gelip de “yemini iade etmez ya da yemini eda etmekten kaçınırsa” sonuç aynıdır. Yemini iade etmek, yemini size geri çevirmek anlamına gelir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 229. maddesine göre yemin size iade edildiği, yani geri çevrildiği hâlde yemin etmekten kaçınırsanız yemin konusu vakıa ispat edilememiş sayılır. Bu durumda yemine konu olan ziynetler yönünden iddianız ispatsız kalır.
Avukat Görüşü
Kanaatimizce ziynet davası açacak kişi, dava dilekçesinin delil listesinde diğer delillerin yanında yemin deliline de açıkça yer vermeli ve hangi ziynetler için yemine dayandığını yazmalıdır.
Görüşümüze göre BAM diğer delilleri yetersiz bulduğu hâlde yemin teklif etme hakkını hatırlatmadan karar verirse bu eksiklik temyiz dilekçesinde ayrıca gösterilmelidir.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15.09.2026 tarihli, E. 2026/2544, K. 2026/8056 sayılı kararı hakkında genel bilgi verir; kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kullanılan kanun hükümleri 22.11.2026 tarihinde resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.
