Boşanmada mal paylaşımı yapılırken katılma alacağı hesabı birkaç ara adımdan oluşur. Türk Medeni Kanunu’na göre “Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olurlar” (m.236/1). Kanuna göre “Artık değer, eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır” (m.231). Bir taşınmazın değerinden hangi tutarların düşüldüğü ve kalan değerin nasıl yarıya bölündüğü kararda yazılmazsa taraflar sonucun nereden geldiğini göremez.
İçindekiler
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 10.09.2026 tarihli, E. 2026/482, K. 2026/7938 sayılı kararında, Bölge Adliye Mahkemesinin (BAM), yani istinaf incelemesini yapan üst mahkemenin hesapladığı 311.984,29 TL katılma alacağını sonuç olarak doğru buldu. Buna karşılık BAM’ın bu tutara hangi hesapla ulaştığını gerekçesinde göstermemesini doğru görmedi. Yargıtay hesabı kendi kararında açıkladı, faizin başlangıç tarihini de 05.07.2023 olarak değiştirdi ve BAM kararını bozup dosyayı yeniden karar verilmek üzere geri göndermek yerine düzelterek onadı. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre esas yönünden kanuna uygun olup da kanunun olaya uygulanmasında hata edilen kararda “yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde Yargıtay, kararı düzelterek onayabilir” (m.370/2).
Taşınmaz için hangi tutarlara hükmedilmişti?
Dava, mal rejiminin tasfiyesi, yani evlilik sona erince eşlerin malvarlıklarının ayrılıp aralarındaki alacakların hesaplanması davasıdır. Davacı kadın, davalı ise erkekti. Uyuşmazlığa konu taşınmaz evlilik içinde erkek adına alınmıştı ve edinilmiş mal kabul edildi. Edinilmiş mal, kanunun tanımıyla “her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir” (m.219).
Davaya ilk bakan aile mahkemesi, yani İlk Derece Mahkemesi, taşınmaz yönünden davayı kabul ederek 354.646,96 TL katılma alacağının 05.07.2023 tarihinden itibaren faiziyle erkekten tahsiline karar verdi. Erkeğin istinaf başvurusu üzerine BAM bu kararı düzelterek yeniden hüküm kurdu. BAM, davayı kısmen kabul etti ve 311.984,29 TL katılma alacağının ikinci karar tarihi olan 03.12.2024’ten itibaren yasal faiziyle kadına ödenmesine hükmetti. Bu hükmü iki taraf da temyiz etti, yani Yargıtay’ın incelemesine götürdü.
Aynı dosyada ziynetlerin aynen iadesine, yani takıların kendilerinin geri verilmesine de hükmedilmişti. Ziynetlerin sayısı ve cinsi hüküm kısmında doğru, gerekçede ise yanlış yazılmıştı. Yargıtay bu yanlışlığın maddi hataya dayandığını ve sonuca etkili olmadığını belirtti. Tarafların, taşınmaz hesabı ve faiz dışında kalan temyiz itirazlarını da reddetti.
Taşınmazın değerinden hangi tutarlar düşüldü?
Yargıtay, katılma alacağını bulmak için taşınmazın muhtemel karar tarihindeki değerinden, yani güncel değerinden üç tutarın düşülmesini yerinde buldu. Her tutar, taşınmazın alındığı tarihteki karşılığının güncel değer içindeki payına çevrilerek hesaplandı.
Birincisi, taşınmazın alımında erkeğin ablasından alınan ve iki tarafın da kabul ettiği 15.000,00 TL’dir. Bu paranın taşınmazın güncel değeri içindeki karşılığı 167.142,30 TL olarak bulundu ve erkek lehine hesaba katıldı.
İkincisi kredidir. Taşınmaz alınırken 100.000,00 TL’lik, 60 ay vadeli bir kredi kullanılmıştı. Toplam geri ödeme 122.298,60 TL idi; bunun 81.136,94 TL’lik kısmı boşanma davasının açıldığı tarihten sonraya kalıyordu. Yargıtay böyle iki döneme yayılan kredide önce ödenmemiş borcun toplam kredi borcuna oranının bulunacağını açıkladı; kararda bu oranla bulunan borç tutarı 66.343,31 TL’dir. Bu tutar taşınmazın satın alma bedeli karşısındaki paya çevrildi ve taşınmazın güncel değeriyle çarpıldı. Yargıtay bulunan 739.254,02 TL’yi “erkeğin krediden doğan kişisel malı” olarak hesaba kattı. Karar, ödemelerin dava tarihine göre ayrılmasında madde göstermez; Türk Medeni Kanunu’na göre mahkeme boşanmaya karar verirse “mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer” (m.225/2).
Üçüncüsü ziynetlerdir. Yargıtay’a göre ziynetlerin aynen iadesine karar verildiğinden, “mükerrer tahsil olmaması için” bu ziynetlerin taşınmazın edinildiği tarihteki bedeli olan 37.659,56 TL güncel değere oranlandı. Çıkan 419.635,09 TL’nin taşınmazın değerinden düşülmesini Yargıtay, “kanun ile Yargıtay ilke ve uygulamalarına uygundur” diye değerlendirdi. Bu üç tutar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı olan 311.984,29 TL’nin kadının katılma alacağı olarak belirlenmesini isabetli buldu.
Kararda ziynetlerin taşınmazın alımında nasıl kullanıldığı ayrıca anlatılmaz. Kanaatimizce ziynet bedelinin taşınmazın edinildiği tarihe göre oranlanması, ziynetlerin karşılığının taşınmazın alımına girdiği kabulüne dayanır. Bu kabulde aynı değer hem aynen iade yoluyla geri verilecek hem de taşınmazın değeri içinde kalıp yarısı katılma alacağı olarak ikinci kez ödenecekti; indirim bu ikinci ödemeyi önler.
Sonuç doğruyken gerekçedeki eksiklik nasıl giderildi?
Yargıtay, bir kararın gerekçesinin sonuçla tam uyum içinde olmasını ve “maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte” bulunmasını aradı. Taraflar ancak böyle bir gerekçeyle neden haklı veya haksız görüldüklerini anlayabilir, Yargıtay da hukuka uygunluk denetimini yapabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu da hükmün “sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri” kapsamasını ister (m.297/1-c).
BAM ise gerekçesinde hesap yöntemini göstermeden yalnız sonuç tutarlarını yazmıştı. Yargıtay bunu, kararı “denetime elverişli olmayacak şekilde” kurmak olarak gördü. Yargıtay bu hesabı kendi gerekçesinde yazdı ve BAM kararının gerekçesini değiştirdi.
Yargıtay bozma yerine düzelterek onamayı, yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama gerektirmediği için seçti ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrasına dayandı. Kararda anılmayan dördüncü fıkra da “Karar, usule ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doğru bulunmazsa, gerekçe değiştirilerek ve düzeltilerek onanır” der.
Kararın hüküm kısmında ayrıca tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine, temyiz peşin harcının istek hâlinde yatırana geri verilmesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de BAM’a gönderilmesine karar verildi. Karar oy birliğiyle verildi.
Faiz ilk karar tarihinden mi, ikinci karar tarihinden mi işler?
Yargıtay’a göre bu dosyada ilk karar tarihinden işler. Kadın tarafın vekili faizin başlangıç tarihine itiraz etmişti. Yargıtay, tasfiyeye konu malların tasfiye anındaki değerinin ilk kararla belirlendiğini ve katılma alacağının bu değer üzerinden hesaplandığını tespit etti. Tasfiye ilk karar tarihi itibarıyla yapıldığı için faizin de ilk karar tarihinden işlemesi gerekiyordu; ikinci karar tarihinden faiz yürütülmesi hatalıydı.
Yargıtay kadın tarafın bu itirazını kısmen kabul etti ve bu hatayı da yeniden yargılama yaptırmadan düzeltti. BAM kararının hüküm kısmındaki 03.12.2024 tarihini çıkardı, yerine 05.07.2023 tarihini yazdı ve hükmün bu bölümünü düzelterek onadı. Karar, ilk kararın hangi mahkemece verildiğini ayrıca yazmaz. Faiz konusunda kanun maddesi de göstermez. Türk Medeni Kanunu’na göre “Mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar, tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılırlar” (m.235/1); kanun ayrıca “Aksine anlaşma yoksa, tasfiyenin sona ermesinden başlayarak katılma alacağına ve değer artış payına faiz yürütülür” der (m.239/3).
Sıkça Sorulan Sorular
Bu dosyada ikisine birlikte hükmedildi. Yargıtay, aynen iade edilen ziynetlerin taşınmazın güncel değeri içindeki karşılığının taşınmaz değerinden düşülmesini uygun buldu; katılma alacağı, diğer tutarlar da düşüldükten sonra kalan değerin yarısı üzerinden hesaplandı.
İncelenen kararda etkiledi. Kredinin dava tarihinden sonraya kalan kısmının taşınmazın güncel değeri içindeki karşılığı erkeğin kişisel malı sayıldı ve taşınmaz değerinden düşüldü; katılma alacağı bu düşülmeden sonra kalan değer üzerinden hesaplandı.
Yargıtay bu dosyada başlamayacağını söyledi. Malların değeri ilk kararla belirlenip katılma alacağı bu değer üzerinden hesaplandığı için Yargıtay, tasfiyenin ilk karar tarihi itibarıyla yapıldığını belirterek faizin ilk karar tarihinden işlemesi gerektiğine karar verdi.
Avukat Görüşü
Katılma alacağına ilişkin karar eline geçen taraf, önce gerekçede taşınmazın değerinin, düşülen her kalemin ve bu kalemlerin güncel değere nasıl çevrildiğinin ayrı ayrı yazılıp yazılmadığına bakmalıdır. Kanun yoluna başvururken yalnız sonuç tutarına itiraz etmek yerine hesabın hangi adımının eksik veya yanlış olduğu gösterilmelidir; Yargıtay da bu kararda hesabı adım adım açıklamıştır.
Taşınmaz kredili alınmışsa kredi sözleşmesi, ödeme planı ve dava tarihinden sonraki taksitlerin dökümü dosyaya konmalıdır. Yargıtay’ın bu kararda açıkladığı hesap, toplam geri ödeme tutarını ve dava tarihinden sonraya kalan ödemeleri ayrı ayrı ister. Dosyada birden fazla karar verilmişse, malların değerinin hangi karar tarihine göre belirlendiği ile hükümdeki faiz başlangıcının birbirini tutup tutmadığı da kontrol edilmelidir.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 10.09.2026 tarihli, E. 2026/482, K. 2026/7938 sayılı kararı hakkında genel bilgi verir; kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kullanılan kanun hükümleri 19.11.2026 tarihinde resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.
