Zina sebebiyle açılan boşanma davasında, Hukuk Genel Kurulunun ifadesiyle “Zinanın boşanma sebebi olabilmesi için cinsel ilişki koşulu gerçekleşmiş olmalıdır.” Türk Medeni Kanunu’nun 161. maddesi zina eden eşe karşı diğer eşe boşanma davası açma hakkı tanır; asıl soru, bu ilişki doğrudan görülmediğinde hangi delillerin onu göstermeye yeteceğidir.
İçindekiler
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.04.2026 tarihli, E. 2025/201, K. 2026/200 sayılı kararında erkeğin farklı kadınlarla çekilmiş fotoğrafları ve tanık beyanları dahil dosyadaki bütün delilleri olağan hayat tecrübeleriyle birlikte değerlendirerek zinanın ispatlandığını kabul etti. İlk derece mahkemesinin kararına karşı Bölge Adliye Mahkemesine (BAM) yapılan başvuruya istinaf denir. Bu dosyada BAM’ın kararı temyiz edildi, yani Yargıtay’ın incelemesine götürüldü. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu kararı bozdu, yani hukuka aykırı bularak ortadan kaldırdı. BAM bozma kararına kısmen uymayıp önceki hükmünde direndi. Kurul bu direnme kararını zina ve tedbir nafakası yönlerinden bozdu ve kadın ile ortak çocuk için hükmedilen tedbir nafakalarını az buldu. Tazminatlara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi ise Yargıtay 2. Hukuk Dairesine bırakıldı.
Kadın hangi sebeplere dayandı ve mahkemeler ne karar verdi?
Taraflar 28.04.2013 tarihinde evlenmiş ve 12.12.2015 doğumlu bir kızları olmuştur. Erkek, eşiyle anlaşamadığını ileri sürerek boşanma davası açtı. Kadın da ayrı bir boşanma davası açtı; bu dava erkeğin davasıyla birleştirildiği için kararda birleşen dava olarak anılır. Kadın, erkeğin evlilik boyunca kendisini birden fazla kadınla aldattığını ve son olarak bir kadına imam nikâhı kıydığını ileri sürdü.
Kadın boşanmayı terditli, yani sıralı olarak istedi. Önce zina sebebiyle, bu kabul edilmezse pek kötü veya onur kırıcı davranış sebebiyle, o da kabul edilmezse evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanmaya karar verilmesini talep etti. Kadın ayrıca velayeti, kendisi ve çocuk için nafaka, maddi ve manevi tazminat ve mehir olarak verilen altın ile düğünde takılan ziynetlerin iadesini istedi.
İlk Derece Mahkemesi, yani davaya ilk bakan mahkeme, 11.03.2020 tarihli kararında erkeğin davasını reddetti, kadının davasını ise evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle kabul etti. Mahkemeye göre erkek sadakat yükümlülüğünü ihlal etmiş, eşine şiddet uygulamış, eşiyle ve çocuğuyla ilgilenmemişti ve boşanmada tam kusurluydu. Mahkeme, “erkeğin zina ve pek kötü muameleye ilişkin kusurlu davranışları ispatlanamadığından” kadının bu taleplerini reddetti. Mahkeme kadın için 400,00 TL tedbir ve 400,00 TL yoksulluk nafakasına, çocuk için 350,00 TL tedbir ve 400,00 TL iştirak nafakasına, kadın yararına 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminata hükmetti.
BAM 25.01.2023 tarihli kararında zina ve pek kötü muameleye dayalı taleplerin reddini doğru buldu ve erkeği yine tam kusurlu saydı. BAM ayrıca “hükmün ziynet alacağı ve yargılama giderlerine ilişkin bölümlerinin kaldırılması suretiyle usul kurallarına uygun olarak hüküm tesis edilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine” karar verdi. Taraflar kararı temyiz etti. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 13.03.2024 tarihli kararında BAM kararını üç yönden bozdu. Daireye göre dosyadaki tanık beyanı, kadının sunduğu fotoğraflar ve diğer deliller erkeğin zinasını ispatlıyordu, kadın ve çocuk için takdir edilen tedbir nafakaları azdı ve kadın yararına hükmedilen tazminatlarda gerekçe ile hüküm arasında çelişki vardı.
BAM, tazminatlar yönünden bozmaya uyarak kadın yararına 100.000,00 TL maddi ve 80.000,00 TL manevi tazminata hükmetti. Zina ve tedbir nafakası yönünden ise önceki kararında direndi. BAM’a göre tanıklar zina konusunda görgüye dayalı beyanda bulunmamıştı. BAM, fotoğrafların ve sosyal medya yazışmalarının da zinayı değil, güven sarsıcı davranışı ispatladığını kabul etti. BAM, kadının istinaf aşamasında sunduğu 22.06.2022 tarihli yeni delili de istinafta yeni delile dayanılamayacağı gerekçesiyle dikkate almadı. BAM tedbir nafakalarını da tarafların dava tarihindeki ve yargılama sırasında belirlenen ekonomik ve sosyal durumlarına uygun buldu. Kadın tarafın vekili bu kararı temyiz etti.
Zinanın ispatında hangi ölçüt uygulandı?
Türk Medeni Kanunu’nun 161. maddesine göre “Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir.” Kurul zinayı, eşlerden birinin bir başka kişiyle “bilerek ve isteyerek” cinsel ilişkide bulunması olarak tanımladı. Kurula göre “Zina mutlak ve özel bir boşanma sebebi olup, zina nedeniyle ayrıca ortak hayatın çekilmez hâle gelmiş olması unsuru aranmaz.” Maddenin altı aylık ve beş yıllık dava süresine ve affeden eşin dava hakkının bulunmadığına ilişkin fıkraları bu dosyada tartışılmadı. Maddenin bugünkü metni kararda aktarılan metinle aynıdır.
Kurul ispat ölçüsünü “Zinanın ispatı için cinsel ilişkinin gerçekleştiğine dair kuvvetli emarelerin bulunması gerekir.” cümlesiyle ortaya koydu. Emare, bir olayın gerçekleştiğine işaret eden belirtidir. Kurula göre dosyaya getirilen deliller toplamı, hayat tecrübelerine göre zina eyleminin işlendiğini kuvvetle muhtemel göstermelidir; salt şüphe yeterli değildir. Hâkim bu kanaate kişileri ve durumlarını göz önünde tutarak varır.
Kurul neden zinanın ispatlandığını kabul etti?
Kadının tanığı olarak dinlenen kişi “davalı ablama başka bir bayanla birlikte olduğunu, bu yüzden kendisi ile kalmak istemediğini söyledi” diye anlatmıştı; Kurul bu anlatımı tanığın bizzat görgü ve duyuma dayalı bilgisi olarak değerlendirdi. Dosyada erkeğin birden fazla kadınla ve farklı zamanlarda çekilmiş çok sayıda fotoğrafı bulunuyordu. Erkeğin tanıkları ise kendilerine gösterilen fotoğraftaki kişiyi tanıdıklarını, fotoğraftaki kadınları ise tanımadıklarını belirtmişti.
Kurul bu delilleri birlikte tarttı ve “Gerçekten de zinaya ilişkin dosyada mevcut tüm deliller ile olağan hayat tecrübeleri birlikte değerlendirildiğinde; erkeğin zina eylemini işlediği kabul edilmelidir.” sonucuna vardı. Kurul, BAM’ın kadının zina sebebine dayalı davasını da kabul etmesi gerektiğini belirtti. Kurul değerlendirmesini dosyada bulunan deliller üzerinden yaptı; kadının istinaf aşamasında sunduğu yeni delil hakkında ayrı bir değerlendirme yapmadı.
Kurulda yapılan görüşmelerde, erkeğin kusurlu davranışlarının güven sarsıcı davranış boyutunda kaldığı ve “direnme kararının zina davasının reddi yönünden onanması gerektiği” görüşü de ileri sürüldü. Bu görüş Kurul çoğunluğunca benimsenmedi ve karar zina yönünden oy çokluğuyla verildi. Karşı oy yazan Kurul üyesi, tanıkların aktarıma dayanan ve yer ve zaman göstermeyen anlatımlarının zina için yeterli olmadığını belirtti. Bu üyeye göre erkeğin başka bir kadınla havuz başında ve başka bir kadını yanağından öperken çekilen fotoğrafları ile sosyal medya yazışmaları zinayı değil, güven sarsıcı davranışı ispatlıyordu; istinaf aşamasında sunulan yeni yazışma ve fotoğraflar da Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 357. maddesi gereğince delil olarak değerlendirilemezdi.
Görüşümüze göre kararın ağırlık noktası tek bir fotoğraf değil, delillerin birlikteliğidir; Kurul, birden fazla kadınla farklı zamanlarda çekilmiş çok sayıda fotoğrafı, tanık beyanını ve erkeğin kendi tanıklarının fotoğraftaki kişiyi tanımasını olağan hayat tecrübeleriyle birlikte değerlendirmiştir.
Yargıtay daha önce başka bir dosyada da kadına ait telefondaki mesajların kadın tarafından gönderilip alındığını tanık beyanları ve kadının özür dileyen sözleriyle ispatlanmış saymış, bu mesaj kayıtlarının içeriğine göre zinanın ispatlandığını kabul ederek zinaya dayalı davanın reddini bozmuştu. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 23.06.2025 tarihli, E. 2024/9853, K. 2025/6237 sayılı o kararında zinayı ispatlayan delil mesaj kayıtlarıydı. İncelenen dosyada ise Hukuk Genel Kurulu aynı sonuca, erkeğin farklı kadınlarla çekilmiş fotoğrafları ve tanık beyanları dahil dosyadaki tüm delilleri olağan hayat tecrübeleriyle birlikte değerlendirerek ulaşmıştır.
Tedbir nafakaları neden az bulundu?
Tedbir nafakası, boşanma davası sürerken eşin ve çocuğun geçimi için hükmedilen nafakadır. Türk Medeni Kanunu’nun 169. maddesine göre boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen, yani kendiliğinden alır.
Kurul, eşlerin evlilik birliğinin giderlerine güçleri oranında katılma yükümlülüğünün boşanma davası açılmakla sona ermediğini, birliğin sona erdiği ana kadar sürdüğünü belirtti. Kurula göre bu yüzden hâkim “dava tarihinden itibaren davanın devamı süresince istek olmasa bile” gerekli önlemler için kendiliğinden harekete geçer; eşlerin ekonomik güçlerini, gelir ve giderlerini ve mal varlıklarını araştırır, çocukların hangi eşin yanında olduğunu tespit eder ve nafakanın verilip verilmeyeceğini ve miktarını belirler. Kurula göre boşanma kararı kesinleşince bu nafaka, koşulları varsa eş için yoksulluk, çocuk için iştirak nafakası olarak devam eder.
İncelenen dosyada kadın, yaşanan geçimsizlik nedeniyle çocukla birlikte ailesinin yanında yaşamaya başlamış ve geçimi ailesi tarafından sağlanmıştı; boşanma hükmü henüz kesinleşmemişti. Kurul yargılama süresini, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını, paranın alım gücünü, hakkaniyet ilkesini, tedbir nafakasının niteliğini ve günün ekonomik koşullarını birlikte değerlendirdi. Bu değerlendirmeyle kadın ve çocuk için hükmedilen tedbir nafakalarını az buldu ve BAM’ın hakkaniyet ilkesini gözeterek daha uygun miktarda tedbir nafakalarına karar vermesi gerektiğini belirtti. Kurul yeni bir miktar belirlemedi; bu yöndeki bozma oy birliğiyle verildi.
Dosya bundan sonra hangi daireye gidiyor?
Kurul direnme kararını zina yönünden oy çokluğuyla, tedbir nafakaları yönünden oy birliğiyle ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesi uyarınca bozdu. Kurula göre BAM tazminatlar yönünden bozma kararına uyarak yeniden hüküm kurduğu için kadının bu hükme yönelik temyiz itirazlarını Yargıtay 2. Hukuk Dairesi incelemelidir. Bu nedenle dosya, tazminatlara ilişkin itirazların incelenmesi için Yargıtay 2. Hukuk Dairesine gönderildi. Kurul tazminat miktarları hakkında bir değerlendirme yapmadı.
Sıkça Sorulan Sorular
Kural olarak hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 357. maddesine göre bölge adliye mahkemesinde “yeni delillere dayanılamaz.” Aynı maddeye göre ise “İlk derece mahkemesinde usulüne uygun olarak gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen veya mücbir bir sebeple gösterilmesine olanak bulunmayan deliller bölge adliye mahkemesince incelenebilir.”
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373. maddesine göre direnme kararı temyiz edilirse inceleme kararına direnilen dairece yapılır; daire direnme kararını yerinde görmezse “dosyayı Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderir.” Aynı maddeye göre “Hukuk Genel Kurulunun verdiği karara uymak zorunludur.”
İncelenen dosyada Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, sıralı boşanma talebinde “öncelikle zina sebebine dayalı davanın ele alınması gereklidir” diye belirtmiş, Hukuk Genel Kurulu da bu bozma kararını benimsemiştir. Bu dosyada kadının davası evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle kabul edilmiş olmasına rağmen Kurul, zina sebebine dayalı davanın da kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Avukat Görüşü
Zinaya dayanan bir boşanma davasında deliller İlk Derece Mahkemesindeki yargılama sırasında eksiksiz gösterilmelidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 357. maddesi istinaf aşamasında yeni delile dayanmayı yasakladığı için sonradan bulunan fotoğraf veya yazışma, aynı maddedeki istisnalara girmiyorsa istinafta değerlendirilmez.
Fotoğraflar dosyaya konurken her birinin ne zaman ve hangi ortamda çekildiği, fotoğraftaki kişilerin kim olduğu ve farklı kişilerle farklı zamanlarda çekilip çekilmediği ayrı ayrı gösterilmelidir. Tanık dinletilecekse tanığın olayı kendisinin mi gördüğü, yoksa kimden duyduğu dilekçede ve duruşmada açıkça ortaya konmalıdır.
Tedbir nafakası istenirken dava uzadıkça değişen geçim koşulları dosyaya bildirilmelidir. Kurul tedbir nafakasının miktarını değerlendirirken yargılama süresini ve paranın alım gücünü de dikkate almıştır; kanaatimizce bu yüzden kira, okul ve sağlık giderlerini gösteren güncel belgelerin yargılama boyunca dosyaya eklenmesi yararlıdır.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.04.2026 tarihli, E. 2025/201, K. 2026/200 sayılı kararı hakkında genel bilgi verir; kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazıda anılan Türk Medeni Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri 22.11.2026 tarihinde resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.
