Konut kredisi ödemeleri yıllara yayılabilir ve bu ödemelerin bir kısmı eşler arasındaki mal rejimi sona erdikten sonra da sürebilir. Türk Medeni Kanunu’nun 227. maddesine göre eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur; bu alacağa değer artış payı denir. Tasfiye, mal rejimi sona erdiğinde eşlerin malvarlıklarının ayrılıp aralarındaki alacakların hesaplanması sürecidir. Mal rejimi sona erdikten sonra ödenen kredi taksitlerinin bu alacağa girip girmeyeceği ise ayrı bir sorudur.
İçindekiler
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 19.06.2025 tarihli, E. 2024/5329, K. 2025/6168 sayılı kararında bu soruyu cevapladı. Dosyada erkek, evlilik içinde konut kredisi kullanarak aldığı evi kadına satış yoluyla devretmişti. Davaya ilk bakan aile mahkemesi, yani İlk Derece Mahkemesi, rejimin sona ermesinden sonra ödenen taksitler için erkek lehine değer artış payı hesaplamadan karar vermişti. Bölge adliye mahkemesi de bu karara karşı yapılan itirazı, yani istinaf başvurusunu esastan reddetmişti. Erkek tarafın temyiz başvurusu, yani kararın Yargıtay’da incelenmesi isteği üzerine Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin kararını ortadan kaldırdı, yani geçersiz bıraktı; İlk Derece Mahkemesinin kararını da değer artış payı yönünden bozdu, yani bu kısmın yeniden ele alınmasını istedi.
Ev hangi yolla el değiştirdi ve kredi ne zaman ödendi?
Taşınmaz, evlilik devam ederken 25.05.2011 tarihinde üçüncü bir kişiden erkek adına satın alındı. Satın alma sırasında erkek adına 67.500,00 TL’lik, 120 ay vadeli bir konut kredisi kullanıldı. Erkek daha sonra, evlilik yine devam ederken, evi satış yoluyla kadın adına devretti.
Kararda mal rejiminin sona erdiği tarih 14.05.2018 olarak gösterildi ve bu tarihe kadar 82 aylık taksit ödendiği belirtildi. Yargıtay’ın değer artış payı yönünden incelediği talep, kredinin bu tarihten sonra ödenen kısmına ilişkindi. Türk Medeni Kanunu’nun 225. maddesine göre mal rejimi eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer; mahkeme boşanmaya, evliliğin iptaline veya mal ayrılığına karar verirse rejim dava tarihinden geçerli olarak sona erer. Karar, 14.05.2018 tarihinin bu hâllerden hangisine dayandığını ayrıca yazmıyor.
14.05.2018’den sonraki taksitler hangi gerekçeyle hesaba katılmalıydı?
Yargıtay önce Türk Medeni Kanunu’nun 227. maddesi kapsamındaki değer artış payını tanımladı. Buna göre bu alacak, eşlerden birinin diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almadan esaslı, yani ciddi bir katkıda bulunması hâlinde, tasfiye sırasında o malda oluşan değer artışı için katkısı oranında sahip olduğu haktır. Yargıtay ayrıca bu alacağı isteyebilmek için parayla ya da parayla ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle katkıda bulunulması gerektiğini belirtti.
Somut olayda ev kadın adına kayıtlıydı, kredi ise erkek adına çekilmişti. Yargıtay, iddianın ileri sürülüş biçimine göre kredinin “mal rejimini sona erdikten sonra ödenen kısmı davacı erkeğin kişisel malından karşılanacağından bu yönden talebi, değer artış payı alacağı istemine ilişkindir” dedi. İlk Derece Mahkemesinin 14.05.2018’den sonra ödenen kısım için de erkek lehine değer artış payı hesaplaması gerekirken bunu yapmadan karar vermesini hatalı buldu ve bozma sebebi saydı.
Kanunda edinilmiş mal, her eşin mal rejimi devam ederken karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri olarak tanımlanır (Türk Medeni Kanunu m. 219). Kanaatimizce Yargıtay’ın 14.05.2018’den sonra yapılan ödemeleri erkeğin kişisel malından, yani mal paylaşımında diğer eşle paylaşılmayan malvarlığından karşılanmış sayması bu tanımla uyumludur; çünkü bu ödemeler rejim sona erdikten sonra yapılmıştır. Böylece erkek, kadına ait eve kendi malvarlığından katkıda bulunmuş sayılır; değer artış payı da diğer eşe ait mala yapılan böyle bir katkıyı karşılayan alacaktır.
Değer artış payı, mal rejiminin tasfiyesi için açılan mal paylaşımı davasında istenir. Kararın ilgilendiği nokta, bu genel alacağın rejimin sona ermesinden sonraki kredi ödemelerine uygulanmasıdır.
Bozma kararından sonra hesap nasıl yapılacak?
Yargıtay erkeğe ödenecek bir tutar belirlemedi. Kararın sonuç bölümü olan hüküm fıkrasına göre dosya kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilecek, bozma kararının bir örneği de bölge adliye mahkemesine iletilecektir.
Türk Medeni Kanunu’nun 227. maddesine göre bu alacak, katkı oranında ve malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır; malda değer kaybı varsa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.
Karar hangi soruları açık bırakıyor?
Davayı açan taraf erkekti ve Yargıtay’a da erkek tarafın vekili başvurdu. Vekilin değer artış payı dışındaki temyiz itirazlarını Yargıtay yerinde görmedi. Karar metni bu itirazların içeriğini, kadının savunmasını ve alt mahkemelerin gerekçesini aktarmıyor; bu yüzden yazıda yalnız Yargıtay’ın bozduğu kısım ele alınıyor.
Karar, mal rejimi sona erdikten sonra ödenen taksitlerin tutarını, son taksidin ödendiği tarihi ve hesaplanacak katkı oranını açıklamıyor. Mal rejimi sona ermeden önce ödenen 82 taksidin nasıl değerlendirildiğini de söylemiyor. Kanaatimizce bu yüzden karardan belirli bir alacak miktarı veya oranı çıkarılamaz.
Kararın sonucu, incelenen olayın unsurlarıyla sınırlıdır. Ev erkek adına satın alınmış, sonra kadına satış yoluyla devredilmiş, kredi erkek adına kullanılmıştır. Yargıtay’ın incelediği talep de, kararın ifadesiyle kredinin “mal rejimini sona erdikten sonra ödenen kısmı” ile ilgilidir. Kanun değer artış payı için katkının hiç ya da uygun bir karşılık alınmadan yapılmasını aradığından, kanaatimizce devir bedelinin gerçekten ödendiği veya taksitlerin diğer eşin parasıyla karşılandığı bir dosyada bu karar aynen uygulanamaz; o dosyada önce katkının karşılıksız yapılıp yapılmadığı belirlenir. Karar, kadına yapılan devrin karşılığında bir bedel ödenip ödenmediğini tartışmıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Türk Medeni Kanunu’nun 227. maddesine göre eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına “hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur”. İncelenen kararda Yargıtay, kredinin mal rejiminin sona erdiği tarihten “(14.05.2018) sonra ödenen kısmı yönünden de davacı erkek lehine değer artış payı alacağı hesaplanması” gerektiğini belirtmiştir.
Türk Medeni Kanunu’nun 227. maddesine göre değer artış payı malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır, ancak malda değer kaybı söz konusuysa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır. Bu durumda alacak, evin düşmüş değerine göre değil, yapılan katkının başlangıçtaki değerine göre belirlenir.
Türk Medeni Kanunu’nun 227. maddesine göre katkı yapılan mal daha önce elden çıkarılmışsa, örneğin satılmışsa, hâkim diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler.
Avukat Görüşü
Mal rejimi sona erdikten sonra ödenen konut kredisi taksitleri için alacak isteyecek eş, önce mal rejiminin sona erdiği tarihi belgeleriyle belirlemelidir. Kredi sözleşmesi, ödeme planı ve taksitlerin hangi hesaptan ödendiğini gösteren banka dökümleri bu tarihe göre iki döneme ayrılarak sunulursa sonraki ödemelerin tutarı ve kaynağı açıkça görülür.
Tapu kayıtları, evin ilk kimin adına alındığını ve diğer eşe ne zaman devredildiğini gösterir. Devir satış olarak görünüyorsa, satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediğini gösteren kayıtlar da dosyaya konmalıdır; çünkü değer artış payı hiç ya da uygun bir karşılık alınmadan yapılan katkıya dayanır. Bilirkişi raporu geldiğinde, sona erme tarihinden sonraki taksitlerin ayrıca hesaba alınıp alınmadığı ve katkı oranının nasıl bulunduğu ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 19.06.2025 tarihli, E. 2024/5329, K. 2025/6168 sayılı kararı hakkında genel bilgi verir ve kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazıda anılan kanun hükümleri 29.10.2026 tarihinde Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki resmî metinden kontrol edilmiştir; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.