Boşanmada maddi ve manevi tazminat, boşanmaya sebep olan olaylarda kusuru bulunan eşten istenir. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 174. maddesine göre maddi tazminat, boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eşe; manevi tazminat ise boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eşe tanınır.
İçindekiler
Tazminat kendiliğinden verilmez. Boşanma davasında açıkça istenmesi ya da boşanma hükmünün kesinleşmesinden, yani karara karşı artık kanun yoluna başvurulamaz hâle gelmesinden başlayarak bir yıl içinde ayrı bir davayla ileri sürülmesi gerekir. Eşlerin kusuru eşitse iki tazminata da hükmedilmez.
Maddi tazminat hangi şartlarla istenir?
Maddi tazminat için kanun üç şartı birlikte arar. Tazminat isteyen eş kusursuz ya da diğer eşten daha az kusurlu olmalıdır. Tazminat istenen eş kusurlu olmalıdır. Tazminat isteyen eşin mevcut veya beklenen menfaatleri, yani boşanma sırasında sahip olduğu ya da evlilik sürseydi elde etmeyi beklediği menfaatleri de boşanma yüzünden zedelenmiş olmalıdır.
Tazminat isteyen eş, boşanma yüzünden hangi ekonomik menfaatini kaybettiğini dilekçesinde açıklamalı ve delilleriyle göstermelidir. TMK’nın 6. maddesine göre iddia ettiği olguyu kanıtlamak ona düşer.
Maddi tazminat yoksulluğa bağlı değildir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş ise geçimi için yoksulluk nafakası ister. Nafakada isteyen eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması yeterlidir (TMK m.175). Maddi tazminatta ise isteyen eşin kusursuz ya da daha az kusurlu olması gerekir. Bu yüzden eşit kusurlu eş tazminat alamaz, ancak nafakanın diğer şartları varsa yoksulluk nafakası isteyebilir.
Manevi tazminat için hangi şartlar aranır?
Kanuna göre boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kusurlu olan diğer eşten manevi tazminat olarak uygun miktarda para isteyebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi manevi tazminat için iki şartı birlikte arar. Tazminat isteyen eş kusursuz ya da diğer eşe göre az kusurlu olmalı ve boşanmaya sebep olan olaylar onun kişilik haklarına saldırı niteliği taşımalıdır. Bu ölçü, Yargıtay’ın 03.02.2025 tarihli, E. 2023/6033, K. 2025/782 sayılı ve 02.02.2026 tarihli, E. 2025/6113, K. 2026/868 sayılı kararlarında açıkça yazılıdır.
Her kusurlu davranış kişilik hakkına saldırı sayılır mı?
Hayır. Bir davranışın boşanmada kusur sayılması, manevi tazminat için tek başına yetmez. Yargıtay, evle ve ailesiyle ilgilenmeyen, ihtiyaçları karşılamayan ve düzenli bir işi olmayan erkeğin bu davranışlarını kadının kişilik haklarına saldırı saymamış ve kadın lehine verilen manevi tazminatı bozmuştur, yani kararın bu kısmını hukuka aykırı bulup kaldırmıştır (E. 2023/6033, K. 2025/782).
Buna karşılık Yargıtay, kadının maaş kartını alan ve onu ekonomik olarak başkalarına muhtaç eden erkeğin davranışlarını kişilik değerlerine saldırı saymıştır. Erkeğin tam kusurlu olduğunu da belirterek kadının manevi tazminat talebinin reddini bozmuştur (E. 2025/6113, K. 2026/868).
Aldatma sebebiyle boşanma davasında da iki tazminat bu ölçülere göre ayrı ayrı incelenir. Maddi tazminatta eşlerin kusurları karşılaştırılır ve zedelenen menfaate bakılır. Manevi tazminatta ise aldatma olayının diğer eşin kişilik hakkına saldırı niteliği taşıyıp taşımadığına bakılır.
Eşlerin kusuru tazminatı nasıl etkiler?
Kusur, iki tazminatın da ön şartıdır. Mahkeme önce kusur sayılan davranışları ve bunların hangi eşe ait olduğunu belirler. Sonra iki eşin kusurunu karşılaştırır ve tazminat taleplerini bu karşılaştırmaya göre inceler.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 15.06.2026 tarihli, E. 2025/9098, K. 2026/6561 sayılı kararında eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilemeyeceğini belirtmiş ve kadın lehine verilen iki tazminatı da bozmuştur. Daha ağır kusurlu eş de kusursuz veya daha az kusurlu olma şartını karşılamadığından tazminat alamaz.
Tazminat miktarı nasıl belirlenir?
TMK’nın 174. maddesi “uygun” bir tazminattan söz eder. Hâkim tutarı, TMK’nın 4. maddesi uyarınca hukuka ve hakkaniyete göre belirler. Bu nedenle başka bir dosyada hükmedilen tutar, her dosyada aynı tutarın verileceği anlamına gelmez.
Tazminat ne zaman ve nasıl istenir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 26. maddesine göre hâkim taleple bağlıdır ve talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Bu yüzden maddi ve manevi tazminat dava dilekçesinde açıkça istenmelidir.
Boşanma davasında istenmemiş tazminat sonradan ayrı bir davayla da istenebilir. TMK’nın 178. maddesine göre evliliğin boşanmayla sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar, yani bu süre geçtikten sonra tazminatın dava yoluyla istenmesi engellenebilir. Süre, boşanma davasının açıldığı günden değil, boşanma hükmünün kesinleştiği günden başlar.
Anlaşmalı boşanmadan sonra tazminat istenebilir mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bir kararına göre istenemez. Anlaşmalı boşanma davasında tazminat, eşlerin mahkemeye sunduğu protokolde düzenlenir. Hukuk Genel Kurulu 02.05.2019 tarihli, E. 2017/3067, K. 2019/512 sayılı kararında, eşlerin boşanmanın mali sonuçlarında uzlaştığı ve kusur araştırması yapılmadan verilen anlaşmalı boşanmadan sonra TMK’nın 174. maddesine dayanarak maddi ve manevi tazminat istenemeyeceğine karar vermiştir.
Tazminat nasıl ödenir ve ödenmezse ne olur?
Maddi tazminatın toptan ya da durumun gereğine göre irat biçiminde, yani belirli aralıklarla ödenecek gelir olarak ödenmesine karar verilebilir. Manevi tazminatın ise irat biçiminde ödenmesine karar verilemez (TMK m.176).
İrat biçiminde bağlanan maddi tazminat, alacaklı eşin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Tarafların mali durumu değişirse veya hakkaniyet gerektirirse iradın artırılmasına ya da azaltılmasına karar verilebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 20.02.2025 tarihli, E. 2024/3595, K. 2025/1806 sayılı bir kararında, boşanmaya bağlı tazminatın boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren muaccel, yani istenebilir hâle geldiği belirtilmiştir. Faiz de talebe bağlıdır ve dilekçede ayrıca istenmelidir.
HMK’nın 367. maddesine göre aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez. Kesinleşen tazminat kararı ödenmezse mahkeme kararına dayanan icra takibi, yani ilamlı icra takibi başlatılabilir.
Boşanma tazminatına ilişkin Yargıtay kararları
“…Maddi tazminatın ön koşulu, talep edenin boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatlerinin zedelenmesi, boşanma ve maddi zarar arasında nedensellik bağının bulunmasıdır. Başka bir sebepten kaynaklı kayıplar maddi tazminat kapsamında yer alamaz. Mevcut menfaatlerin belirlenmesinde evliliğin taraflara sağladığı yararlar göz önünde bulundurularak tarafın maddi tazminat talebi değerlendirilir.…”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2025/453, K. 2026/353, T. 10.06.2026
“…Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur derecelerine, paranın alım gücüne, kişilik haklarına yapılan saldırının ağırlığı ile ihlal edilen mevcut ve beklenen menfaatlerin kapsamına nazaran, davacı-karşı davalı erkek yararına hükmolunan maddî ve manevî tazminatlar çoktur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 4 üncü maddesi ile 6098 sayılı Kanun’un 50 nci ve 51 inci maddesinde düzenlenen hakkaniyet ilkesi nazara alınarak 4721 sayılı Kanun’un 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca daha uygun miktarda maddî ve manevî tazminat takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.…”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/7587, K. 2026/2245, T. 26.02.2026
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. TMK’nın 174. maddesi tazminat hakkını kadın veya erkek diye ayırmaz ve “taraf” ifadesini kullanır. Şartları gerçekleşmişse erkek eş de maddi ve manevi tazminat isteyebilir.
Hayır. TMK’nın 174. maddesindeki maddi ve manevi tazminat, boşanma yüzünden zedelenen menfaate ve boşanmaya sebep olan olaylara bağlıdır. Boşanmaya karar verilmezse bu madde uyarınca tazminata hükmedilmez.
Evet. Tazminat için TMK’nın 174. maddesindeki kusur, zedelenen menfaat ve manevi tazminatta kişilik hakkına saldırı şartları aranır. Bu şartlar gerçekleşmişse evlilik kısa sürmüş olsa da tazminat istenebilir.
Evet. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre taraf, dilekçesindeki talebi ıslahla düzeltebilir ve bunu tahkikat, yani delillerin toplanıp incelendiği aşama sona erinceye kadar yapabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi de boşanmanın eki olan maddi ve manevi tazminatın ıslah dilekçesiyle istenebileceğini kabul etmiştir. Islah aynı davada yalnız bir kez yapılabildiğinden tazminat talebi bu dilekçede eksiksiz yazılmalıdır.
Bu beyan kayıtsız ve şartsız yapılmışsa Yargıtay kararlarına göre Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesindeki tazminattan feragat, yani bu haktan vazgeçme niteliği taşır ve tazminat sonradan istenemez. Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, aynı dilekçede ortak evin tapusunun kendisine bırakılmasını isteyen kadının bu beyanını kayıtsız ve şartsız feragat saymamış ve tazminat talebinin reddini bozmuştur. Beyanın başka bir talebe bağlanıp bağlanmadığı bu yüzden sonucu değiştirir.
Eşinizin geliri tutarı etkileyebilir, ancak tek başına belirleyici değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesine göre hâkim tutarı, Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesi ile Türk Borçlar Kanunu’nun 50 ve 51. maddelerindeki hakkaniyet ölçüsüne göre, tarafların sosyal ve ekonomik durumunu ve tazminata esas olan davranışın ağırlığını birlikte değerlendirerek belirler.
Hayır. İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesindeki tazyik hapsi, yani borçluyu ödemeye zorlamak için verilen hapis, yalnız nafakaya ilişkin kararlara uymayan borçlu için öngörülmüştür. Aynı kararda nafaka da varsa şikâyet yalnız nafaka kalemi için yapılabilir; tazminat ise ilamlı icra takibiyle haciz yoluyla tahsil edilir.
Avukat Görüşü
Tazminat isteyecek eş, maddi ve manevi tazminat için dayandığı olayları dilekçede ayrı ayrı yazmalıdır. Maddi tazminatta boşanma yüzünden kaybedilen ekonomik menfaat belgeyle, manevi tazminatta kişilik hakkına saldırı oluşturan olay tarihi ve tanığıyla gösterilmelidir.
Tazminatın sonucu kusur karşılaştırmasına bağlı olduğundan diğer eşin kusur iddialarına delilleriyle cevap verilmelidir. Anlaşmalı boşanmada tazminat beklentisi varsa tutar ve ödeme şekli protokole açıkça yazılmalıdır. Ayrı dava açılacaksa bir yıllık süre, kararın kesinleştiğini gösteren kesinleşme şerhindeki tarihten hesaplanmalıdır.
Bilgilendirme Notu
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişisel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazıda anılan kanun hükümleri 16.10.2026 tarihli hâliyle anlatılmıştır; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.