Avukatlık Hizmetleri
İçindekiler
Sağlıkta şiddet, günümüzde yalnızca bireysel bir asayiş sorunu değil, toplumun temel yapı taşlarını sarsan kronik bir “halk sağlığı sorunu” ve derin bir “toplumsal kriz” niteliği taşımaktadır. İstatistikler, durumun vahametini çarpıcı bir şekilde ortaya koymaktadır: Ülkemizde her ay ortalama 800 şiddet vakası yaşanmakta; bu vakaların yaklaşık 500’ü hekimlere, 300’ü ise diğer sağlık personeline yönelmektedir. Bu veriler, sağlık çalışanlarının her gün görevlerini icra ederken ciddi bir güvenlik tehdidi altında olduğunu kanıtlamaktadır.
Bu krizle mücadelede devletin ve kurumların geliştirdiği temel savunma hattı Beyaz Kod sistemidir. Beyaz Kod, yalnızca bir ihbar mekanizması değil; “emeğe saygı ve şiddete sıfır tolerans” vizyonunun hukuki ve operasyonel bir yansımasıdır. Sistemin felsefesini anladıktan sonra, bu koruma kalkanının teknik olarak nasıl devreye alınacağını inceleyelim.
Beyaz Kod, hastanelerdeki diğer acil durum kodlarından farklı olarak doğrudan kişisel güvenliğe yönelik saldırıları (fiziksel, sözel veya cinsel taciz) hedef alır. Diğer kodlar (Mavi, Pembe vb.) tıbbi veya operasyonel aciliyetlere odaklanırken, Beyaz Kod personelin dokunulmazlığını merkeze koyar.
Beyaz Kod sistemini aktive etmek için üç stratejik yol bulunmaktadır:
• Dahili Hat üzerinden “1111”: Hastane içindeki herhangi bir sabit hattan bu numarayı tuşlamak, güvenlik birimlerine en hızlı ulaşım yoludur. Olay yerinin anında tespitine imkan tanır.
• ALO “113” Beyaz Kod Çağrı Merkezi: 7/24 hizmet veren bu merkez, olay anında veya hemen sonrasında bildirimde bulunmak, kayıt açmak ve hukuki süreci başlatmak için kullanılır.
• Web Portalı (www.beyazkod.saglik.gov.tr): Form doldurarak yapılan bu başvuru, olayın dijital olarak arşivlenmesini ve takibini sağlar.
Hastanelerdeki diğer acil durum kodları ile Beyaz Kodun farkını aşağıdaki tabloda görebilirsiniz:
| Kod Rengi | Anlamı / Kapsamı | Dahili Numara |
|---|---|---|
| Beyaz Kod | Şiddet, Saldırı, Taciz, Hırsızlık | 1111 |
| Mavi Kod | Kalp veya Solunum Durması (Resüsitasyon) | 2222 |
| Pembe Kod | Bebek/Çocuk Kaçırma veya Güvenliği | 3333 |
| Kırmızı Kod | Yangın ve Duman Durumu | 4444 |
| Sarı Kod | Kitle Kazaları ve Afet Durumları | – |
| Turuncu Kod | Kimyasal Sızıntı ve Tehlikeli Maddeler | – |
Kodun aktive edilmesi güvenliğinizi sağlar, ancak hukuki sürecin başarısı olay anındaki kayıtların kalitesine bağlıdır.
Dahili Numaralar Her Hastanede Aynı mı? Hayır, her hastanede zorunlu olarak aynı değildir. Sağlık Bakanlığı “1111, 2222, 3333, 4444” numaralarını standart olarak tavsiye eder ve çoğu devlet hastanesi ile büyük özel hastane bu standart dizilimi kullanır. Ancak, bazı hastanelerin santral altyapısı farklı olabilir veya bu numaralar başka birimlere (örn. Başhekimlik) atanmış olabilir.
Sarı ve Turuncu Kod Numaraları Neden Yok? Sarı ve Turuncu kodlar genellikle hastanenin “Afet ve Acil Durum Planı” (HAP) kapsamında yönetilir. Bu durumlar nadir görüldüğü ve tüm hastanenin teyakküze geçmesini gerektirdiği için genellikle santral aracılığıyla veya anonsla duyurulur. Sabit bir dahili numaradan ziyade, kriz merkezi tarafından yönetilirler.
Şiddet vuku bulduğunda, birinci öncelik personelin psikolojik ve fiziksel güvenliğini tesis etmektir. Ancak kaos dindiğinde, hukuki sürecin en kritik halkası olan Beyaz Kod Tutanağı devreye girer. Ceza hukukunda geçerli olan “şüphe sanıktan yanadır” ilkesi nedeniyle, delillendirilemeyen her detay failin lehine dönebilir. Bu nedenle tutanağın kalitesi, davanın kaderini belirler.
1. Tarih ve Saat: Olayın tam zamanı, kamera kayıtları ile eşleştirme için kritiktir.
2. Şüpheli Bilgileri: Kimlik bilgileri yoksa; boy, kilo, giysi gibi tanımlayıcı fiziksel özellikler.
3. Sansürsüz İfadeler: Failin kullandığı hakaret veya tehditler, nezaket kurallarına bakılmaksızın olduğu gibi (“…” dedi şeklinde) yazılmalıdır.
4. Tanıklar: Olayı gören personel veya diğer hasta/yakınlarının isim ve iletişim bilgileri kaydedilmelidir.
5. Kamera Durumu: Olayın gerçekleştiği açıyı gören bir kamera olup olmadığı mutlaka not edilmelidir.
TUTANAKTIR
Mağdur: [Ad-Soyad / İmza]
Şüpheli Bilgileri: [Ad-Soyad / Fiziksel Tanımlama]
Olay Tarihi / Saati: [GG/AA/YYYY] – [Saat]
Olay Yeri: [Bölüm/Servis Adı]
Olayın Özeti: Yukarıda belirtilen şüpheli tarafından görevim başında olduğum sırada [Fiziksel / Sözel] şiddete maruz kaldım. Şüpheli şahsın tarafıma yönelik; “[Kullanılan ifadeleri sansürsüz yazınız]” şeklindeki beyanları ve [Varsa fiziksel eylemin detayları] ile görevim engellenmiştir.
Deliller: [Kamera kaydı var/yok], [Ses kaydı var/yok]. Tanık var/yok (var ise bilgileri)
Tanık 1: [Ad-Soyad / İmza]
Tanık 2: [Ad-Soyad / İmza]
Mağdur: [Ad-Soyad / İmza]
3359 sayılı Kanun’un Ek Madde 12 düzenlemesi, sağlık çalışanlarına sağladığı “kamu görevlisi” statüsüyle güçlü bir hukuki zırh oluşturur. Bu düzenleme, kasten yaralama (TCK 86), tehdit (TCK 106), hakaret (TCK 125) ve görevi yaptırmamak için direnme (TCK 265) suçlarını kapsar.
1. Cezaların Yarı Oranında Artırılması: Hakim, yukarıdaki suçlar sağlık çalışanına karşı işlendiğinde cezayı %50 oranında artırmak zorundadır. Yani; failin alacağı ceza, sembolik bir sınırın ötesine geçerek gerçek bir yaptırıma dönüşür.
2. Hapis Cezasının Ertelenememesi: TCK 51 uyarınca verilen “erteleme” kararı bu suçlarda uygulanmaz. Yani; failin “nasılsa cezaevine girmem” konforu yasal olarak elinden alınmıştır.
3. Tutuklama Nedeni Varsayılması: Kasten yaralama suçunda, şüpheli için tutuklama nedeni varsayılır. Yani; failin karakoldan serbest bırakılması zorlaşır.
Not: Yasada “erteleme” yasaklanmış olsa da, 2 yılın altındaki cezalar için HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) halen teknik olarak mümkündür. Bu durum failin hapse girmesini engelleyebilir. Bu yüzden, ceza davasını mutlaka bir Tazminat Davası ile taçlandırmak stratejik bir zorunluluktur.
Dijital Şiddete Dikkat: Yargıtay emsalleri uyarınca (Örn. 8. Ceza Dairesi kararı), sosyal medya üzerinden şiddeti teşvik eden (“Dövün bunları” vb.) paylaşımlar “suç işlemeye alenen tahrik” sayılmakta ve adli para cezasıyla cezalandırılmaktadır. Bu tür paylaşımların ekran görüntüsünü almak sürecin bir parçasıdır.
Birçok personel, mesai saatinde karakola gitme çekincesiyle şikayetten vazgeçmektedir. Oysa kanun size şu emredici hakları tanır:
• İş Yerinde İfade Zorunluluğu: PVSK Ek 15. madde ve ilgili genelgeler doğrultusunda; polis, müşteki veya tanık olan sağlık personelinin ifadesini hastanede almakla yükümlüdür. Kolluk kuvvetlerine bu maddeyi hatırlatmak bir rica değil, yasal bir hakkın ihtar edilmesidir. İfade vermek için hastaneden ayrılmayı reddedin.
• Adres Gizliliği: İfadeniz alınırken tutanaklara adres olarak ev adresinizi değil, görev yaptığınız sağlık kuruluşunun adresini yazdırın. Bu, güvenliğiniz ve mahremiyetiniz için kritik bir stratejidir.
• Hizmetten Çekilme Hakkı: Ek Madde 12’nin son fıkrası uyarınca; şiddet vuku bulduğunda, faile hizmet verebilecek başka bir personel varsa, mağdur çalışan o hastaya hizmet vermekten çekinebilir. Bu hak, hem sizin hem de hastanın güvenliğini korur.
• Resen Soruşturma: Bu suçlar şikayete tabi değildir; soruşturma resen (yani devlet tarafından kendiliğinden) yürütülür. Yani; sonradan şikayetten vazgeçseniz bile devlet takibi bırakmaz, kamu davası devam eder.
Ceza davasında fail hapse girmese bile, ceza mahkemesinin mahkumiyet kararı tazminat davası için “kesin delil” teşkil eder.
Ceza yargılamasındaki ertelemeler failde bir cezasızlık algısı yaratabilir. Ancak failin cebinden çıkacak 40.000 TL – 50.000 TL (ve üzerine eklenecek avukatlık ücretleri ile icra masrafları), hapis cezasından çok daha somut ve sarsıcı bir yaptırımdır. “Yaptım ama bedelini ağır ödedim” dedirtmek, şiddeti önlemedeki en etkili mali silahtır.
Değerli sağlık çalışanı; maruz kaldığınız şiddet asla sizin suçunuz değildir ve devletin koruma kalkanı altındasınız. Beyaz Kod sürecini kararlılıkla takip etmek, sadece saldırganın ceza almasını sağlamaz; aynı zamanda mesleğinizin onurunu korur.
1. Güvenliğini Sağla: Olay yerinden uzaklaş, güvenli bir bölgeye geç ve yardım çağır.
2. Anında Aktive Et: 1111’i veya 113’ü hemen arayarak Beyaz Kod kaydını açtır.
3. Tutanak Tut: Tanıklarla birlikte, saldırganın ifadelerini sansürlemeden yazılı kayda al.
4. Hastanede İfade Ver: PVSK Ek 15 uyarınca ifadenin iş yerinde alınmasını talep et ve adres olarak iş yeri adresini kullandır.
5. Tazminat Yolunu Başlat: Ceza davası sonuçlandığında, kesinleşen kararla maddi ve manevi tazminat davası açarak şiddetin maliyetini faile yükle.
Haklarınızı bilin, profesyonel duruşunuzu koruyun ve hukuki zırhınızı kuşanın.
Yazımızı beğendiniz mi?
Puan vermek için yıldızı tıklayın
Ortalama puan 5 / 5. Oy sayısı: 5
Bizi Arayın